داغ شدن تنور اکران فیلم خارجی!

پس از انقلاب و با توجه به فرسودگی و تخریب تعدادی از سینماها و مهم‌تر از آن، افزایش تعداد تولید فیلم در ایران، تقریبا همه به این توافق رسیدند که فیلم‌های خارجی در سینماهای کشور روی پرده نرود. البته در دهه 60 تعدادی از مدیران سینمایی کشور با بررسی الگوهای سینمایی کشورهایی مثل اروپای شرقی و روسیه، تعدادی از محصولات ممتاز این کشورها را در ایران و در سینماهایی معدود به نمایش گذاشتند تا مشخص شود تلقی آنان از سینمای خوب و سالم و استاندارد خارجی چیست. به این ترتیب بود که تماشاگران ایرانی (بهتر است بگوییم تماشاگران تهرانی) با آثار فیلمسازان بزرگی مانند آندره تارکوفسکی، سرگئی پاراجانف، آندره وایدا، لاریسا شپیتکو، برناردو برتولوچی و... آشنا شدند. این فیلم‌ها عموما در 2 سینمای «خاص» آن سال‌ها یعنی سینما عصرجدید و شهر قصه اکران می‌شدند و رفته‌ رفته طرفداران خاص خود را پیدا کردند.

در پی استقبال از فیلم‌های هنری محصول اروپا، فیلم‌خانه ملی ایران نیز هفته‌ای یک روز این فیلم‌ها و آثاری از فیلمسازان بزرگ را به نمایش می‌گذاشت و این‌گونه بود که موضوع نمایش فیلم‌های خارجی در کنار فیلم‌های ایرانی به یک رسم تبدیل شد تا این‌که برخی کارشناسان اقتصادی سینمای ایران اعلام کردند که با توجه به رواج سی‌دی‌ها و دی‌وی‌دی‌های فیلم‌های خارجی، کم‌تر کسی رغبتی به دیدن این فیلم‌ها در سینماها دارد.

یکی از مخالفان جدی نمایش فیلم‌های خارجی در آن زمان علیرضا داوودنژاد بود که می‌گفت در شرایطی که تعداد سالن‌های سینما محدود و تعداد فیلم‌های ایرانی زیاد است، اکران فیلم خارجی کار عاقلانه‌ای نیست، اما در سال‌های اخیر امیرحسین علم‌الهدی یکی از مدیران عرصه نمایش و مسوول برخی پردیس‌های تهران، یکی از جدی‌ترین افرادی است که اکران خاص و محدود فیلم‌های خارجی را به سود سینمای ایران می‌داند. استدلال او از آن‌رو حائز اهمیت است که نمایش فیلم‌های خارجی در تک‌سانس سینماهایی مانند فرهنگ با فروش بسیار خوبی روبه‌رو بوده است. از نمونه این فیلم‌ها می‌توان به فیلم‌های ترسناک «کینه» و «یتیم‌خانه» اشاره کرد که در زمان نمایش‌شان با استقبال بسیار خوبی روبه‌رو شدند. طرفداران اکران فیلم خارجی می‌گویند با این‌که نمایش این فیلم‌ها تا حدی جای نمایش فیلم‌های ایرانی را تنگ می‌کند، اما استقبال پرشوری که از آنها می‌شود، ناخواسته به سود سینمای ملی است، یعنی تماشاگران به سینما رفتن عادت می‌کنند و این باعث رونق سینمای داخلی هم می‌شود.

اخیرا بار دیگر بحث اکران فیلم خارجی داغ شده است. از آخرین فیلم خارجی اکران شده در سینماهای کشور مدت زیادی می‌گذرد. نام آخرین فیلم «یتیم‌خانه» بود که اثر ترسناک خوش‌ساختی بود و جالب اینجاست که فقط در یک سانس در سینما فرهنگ نمایش داده می‌شد و زمان شروع سانس‌اش هم بعد از نیمه‌شب بود! و گفته می‌شود استقبال خوبی از آن شده است. حال باید دید که آیا با توجه به رشد بیش از 30 درصدی تولید فیلم‌های سینمایی در 2 سال گذشته و غیرقابل استفاده شدن بسیاری از سالن‌های قدیمی، طرح اکران فیلم خارجی می‌تواند در بلندمدت به سود سینمای ایران تمام شود یا خیر؟