محصولات جالیزی با طعم سم نامرغوب

به گزارش مهر، استان کرمان یکی از مهم‌ترین قطب های تولید محصولات کشاورزی کشور به شمار می‌آید و تنها جنوب این استان در تولید 4 نوع محصول کشاورزی رتبه اول کشور را دارد که بیشتر شامل محصولات جالیزی از جمله گوجه فرنگی، خیار، فلفل و هندوانه و سایر محصولات کشاورزی است که متاسفانه طی سال‌های اخیر استفاده سموم و کودهای شیمیایی مجاز و غیرمجاز در مزارع کشاورزی شهرستان‌های مختلف کرمان افزایش یافته است و علاوه بر خارج کردن کشاورزی کرمان از دایره محصولات ارگانیک منجر به کاهش کیفیت و همچنین آلوده شدن محیط زیست نیز شده است به گونه‌ای که برخی کارشناسان از این مساله ابراز نگرانی کرده‌اند.

این درحالی است که در برخی از مزارع استان کرمان استفاده از سم د.د.ت که مدت‌ها است در جهان به دلیل مضرات ناشی از استفاده آن منسوخ شده، متداول شده است.

سم د.د.ت استفاده شده در مزارع به صورت قاچاق وارد کشور می‌شود و کارشناسان این سم را تقلبی می‌دانند که از نمونه اصلی آلوده‌کننده‌تر است، اما قاچاقچیان با ورود این سم‌ها به کشور آنها را با قیمت‌های ارزان در اختیار کشاورزان قرار می‌دهند.

از سوی دیگر سم‌های منسوخ شده دیگری همچون آندوسولفان نیز همچنان در برخی از کارخانه‌های تولید سموم کشاورزی داخل کشور تولید می‌شود؛ این درحالی است که به دلیل استفاده از مواد تکنیکال کم در این سموم،این سم‌ها برای مقابله با آفات اثر خود را از دست می‌دهند و کشاورزان مجبور هستند مقادیر بیشتر سموم را به کار گیرند.

ماندگاری بسیار بالای برخی از این سموم موجب می‌شود هنگامی که میوه‌ها برای مصرف در اختیار مصرف‌کننده‌ها قرار می‌گیرند همچنان آلوده به سموم باشند این درحالی است که سموم استاندارد با ماندگاری کم در نهایت زمانی که میوه در اختیار مصرف کننده قرار می‌گیرد،اثرات مخرب خود را از دست می‌دهند.

این مساله بخصوص در مورد برخی از محصولات کشاورزی با دوره تولید کم مانند خیارهای گلخانه‌ای، گوجه فرنگی و دیگر محصولات گلخانه‌ای بیشتر دیده می‌شود.

یک کارشناس گیاه پزشکی در این مورد اظهار کرد: یک‌سوم باغ‌های مثمر کشور در استان کرمان است که در این میان باغ‌های پسته نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

سحر محمدتقی‌زاده افزود: خطر استفاده از سموم، بیشتر درخصوص محصولات جالیزی است، زیرا پس از چینش برای مصرف راهی خانه‌ها می‌شود و اگر سموم غیرمجاز در آنها استفاده شده باشد و ماندگاری بالایی داشته باشد، می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی برای مصرف‌کننده شود.

وی افزود: برخی سموم به سادگی در پوست و خود میوه رسوخ می‌کند که می‌تواند به استفاده از سم در تولید توت فرنگی اشاره کرد که بیشترین درصد جذب سم را دارد و بعد از آن محصولاتی دیگر مانند خیار سبز در این رده قرار دارد.

وی ادامه داد: یکی از دلایل عمده استفاده از این سمها و کودهای شیمیایی فرهنگی است که طی سال‌ها در کشاورزان بوده است و هم اکنون هم با توسعه مزارع وجود دارد و کشاورز فکر می‌کند هر قدر از سموم بیشتر استفاده کند ضمانت بیشتری برای سلامت محصول وجود دارد.

رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان نیز نسبت به استفاده بیش از حد از سموم کشاورزی در کرمان هشدار داد.محمد صفوی افزود: این سموم اکثرا غیرمجاز هستند و اثرات نا مطلوبی بر مصرف‌کنندگان دارد. استفاده بی‌رویه از این سموم موجب بروز بیماری سرطان می‌شود و در این خصوص باید نظارت بیشتری انجام شود.

عرضه این سم‌ها به صورت غیر قانونی و توسط افراد سود جو انجام می‌شود.وی با اشاره به هزینه‌های میلیاردی در جهت استفاده از سموم گفت: باید به سمت تولید ارگانیک محصول پیش برویم و از سوی دیگر، آگاهی‌ کشاورزان را بالا ببریم.این درحالی است که معاون فنی حفاظت نباتات کشور از استفاده سموم شیمیایی در 11 میلیون هکتار زمین کشاورزی در کشور خبر داد.

محمدجواد سروش گفت: با سیاست‌های صورت گرفته، میزان مصرف سم نسبت به گذشته 50 درصد کاهش یافته است.سروش درباره استفاده از برخی سموم خطرناک گفت: طی 2 سال 5 نوع سم از چرخه تولید داخلی و همچنین واردات رسمی خارج شده است و نباید در مزارع استفاده شود.

مسوول بازرسی محیط زیست استان کرمان نیز از افزایش مصرف سموم در مزارع استان کرمان خبر داد.

داریوش غفاری استفاده از این سموم را موجب آلوده شدن محیط زیست دانست و گفت: همراه با توسعه کشاورزی، استفاده از سموم شیمیایی هم افزایش یافته است.

این کارشناس افزود: این سموم علاوه بر نابودی آفات، منجر به آلودگی خاک، آب و هوا می‌شود اما این منابع تجدید پذیر نیستند و در دراز مدت منجر به ضرر‌های جبران ناپذیر می‌شود.وی افزود: کشاورزان همزمان با آغاز فصل بهار و همزمان با خرید بذر، سم نیز می‌خرند و این درحالی است که در بسیاری از موارد، سم پاشی اصلا مورد نیاز نیست.

مدیرکل حوزه اجتماعی استانداری کرمان نیز در خصوص استفاده از سموم کشاورزی گفت: استفاده بی‌رویه از سموم کشاورزی در سطح مزارع کرمان در گسترش بیماری‌های گوارشی بویژه سرطان‌های گوارشی تاثیر دارد.

حسین شمس‌الدینی با اشاره به این‌که نتیجه تحقیقات یک گروه کارشناس سلامت در استان کرمان برتاثیر بسیار منفی و خطرناک سموم بر دستگاه گوارش تاکید دارد، گفت: استان کرمان یکی از استان‌هایی است که با رشد سرطان از نوع گوارشی در آن مواجه هستیم که در صورت بی‌توجهی سونامی سرطان را در آینده در این استان شاهد خواهیم بود.

وی با انتقاد از بی‌توجهی مسوولان به نظارت بر استفاده کشاورزان از کودها و سموم گیاهی گفت: برخی از این کودها نظیر د.د.ت چندین دهه است که در دنیا ممنوع و استفاده از آن منسوخ شده ولی کشاورزان تصور می‌کنند این کود همان کود با همان کیفیت قبلی است و از آن استفاده می‌کنند.

شمس‌الدینی یادآورشد: یکی از نتایجی که در این تحقیق به آن دست یافته‌ایم ایجاد خانه‌های پرورش حشرات و جایگزینی حشرات به جای کودها و سموم است که کار آفت کشی میوه و سبزیجات را به طور طبیعی انجام می‌دهند.

وی تصریح کرد: بایستی دستگاه تعیین باقی مانده سموم در سراسر استان و در پایانه‌های فروش میوه و محصولات کشاورزی نصب شود و قبل از تائید کارشناسان بهداشت و ارائه گواهی سلامت محصول از هیچ کشاورز یا واسطه فروشی میوه و سبزی خریداری نشود.رئیس سازمان محیط زیست نیز درخصوص استفاده بی رویه از سموم در کشاورزی استان کرمان اظهار کرد: این مساله در حوزه مسوولیت محیط زیست نیست و با توجه به اثرات منفی این سموم وزرات کشاورزی در این زمینه باید چاره‌اندیشی کند.

محمدجواد محمدی‌زاده گفت: باید مبارزه بیولوژیک را جایگزین روش‌های استفاده از سموم شیمیایی کرد. استفاده بی‌رویه از این مواد بر منابع مختلف تاثیر می‌گذارد و مدت‌ها باقی می‌ماند.

وی استفاده بیولوژیک از حشرات را برای دفع آفت تنها راه عدم صدمه به سلامت انسان‌ها دانست.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان نیز با اشاره به افزایش استفاده از مواد شیمیایی نسبت به آلودگی محیط زیست هشدار داد و خواستار مدیریت مصرف سموم شد.

محمدرضا زارع افزود: در صورت ادامه روند فعلی بزودی با بحران جدی مواجه خواهیم شد و منابعی از جمله خاک و آب آلوده می‌شوند.