پوشش و حجاب زن در ادبیات فارسی

ادبیات فارسی همواره از این قابلیت برخوردار بوده که با به کارگیری زبان تمثیل و طعنه و طنز، چنان جامعه را در برابر خویش آشکار نماید که امکان طفره‌روی و بهانه‌جویی تا حدود زیادی از آن سلب شود و به همین دلیل یکی از بهترین منابع برای پژوهش در بررسی جایگاه تاریخی پوشش ایرانی به حساب می‌آید. کتاب اول که به موضوع ایران باستان تا انقلاب مشروطه اختصاص دارد، مشتمل است بر تحلیل محتوایی متون ادبی فارسی در طول تاریخ و بررسی سیر تحول مباحث دربارة پوشش ایرانی ـ اسلامی در جامعه با تاکید بر دورة تاریخی ایران باستان تا انقلاب مشروطه. نویسنده در فصل نخست به طرح مقدمات، کلیات و تعاریف مبادرت کرده و در فصل دوم پوشش زن در ایران باستان تا آغاز ظهور اسلام را مورد بررسی قرار داده است. فصل سوم نیز به پوشش زن در ادبیات فارسی از آغاز تا مشروطه اختصاص دارد. عنوان برخی از مطالب کتاب عبارت‌اند از: بنیادهای تئوریک پوشش زن در جوامع بشری؛ پوشش زن در ایران ـ تحلیل مبانی نظری و تحولات تاریخی؛ پوشش زن در دوره عیلامی‌ها، مادها، هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان؛ پوشش و تجمل؛ پوشش و اسرار معنوی و...

نویسنده در کتاب دوم به بررسی موضوع حجاب از انقلاب مشروطه تا امروز پرداخته است. از نظر محبتی، مواجهه جامعه ایرانی با فرهنگ مدرن به شکل جدی در تحولات پوششی مردان و زنان ایرانی در این دوران موثر بوده است. دفتر دوم با تمرکز بر متون تولیدشده در عرصه ادبیات در دوران اخیر به دنبال آن است که از تحول پوشش و نقش آن در تحول فرهنگی در جامعة ایرانی معاصر پرده‌گشایی کند. در فصل اول کتاب تحت عنوان «قلمرو و معنای نوین پوشش و حجاب» ضمن تعریف و معنا از کشف حجاب و کشف حجاب تا انقلاب اسلامی و چادر به عنوان حجاب برتر سخن به میان آمده است. فصل دوم به بررسی و تحلیل متون ادبی دوران مشروطه از جمله آثار عارف قزوینی، میرزاده عشقی، ایرج‌میرزا، نسیم شمال، محمود افشار، گلشن، فراهانی، نجفدری فیروزکوهی و... اختصاص دارد. در فصل سوم پوشش و حجاب زن در ادبیات معاصر ایران با تکیه بر آثار ادبی این دوره تبیین شده است.