آغاز نبردی تازه با کپی غیرمجاز فیلم

طبق صحبت‌های عباسیان، قرار است از ابتدای سال 1390 محصولات شبکه نمایش خانگی فقط با «برچسب هولوگرام» عرضه شوند. هولوگرام حاوی شماره سریالی است که امکان جعل ندارد و با رصد آن میزان عملکرد هر موسسه مشخص می‌شود. قیمت تمام شده برای هر هولوگرام 50 ریال است که به موسسات 100 ریال عرضه می‌شود و مابه‌‌التفاوت آن به عنوان حق‌الکشف و جایزه به خریداران لحاظ می‌شود.

در جلسه دیروز، عباسیان با اشاره به وضعیت عرضه غیرمجاز محصولات سمعی و بصری گفت: در این زمینه توانستیم شهر تهران را کنترل کنیم؛ ولی مشکل اصلی امروز، شهرستان‌ها هستند. ستاد بودجه مشخص و ساختار مشخصی ندارد و به صورت جهادی فعالیت می‌کند؛ به همین دلیل ما برای تامین هزینه‌ها دچار مشکل هستیم. امروز حداقل هزینه برای بازرسی ماهانه از شهر تهران و از محل‌های عرضه محصولات سمعی و بصری 15تا 20 میلیون تومان است.

هولوگرام‌دار شدن فیلم‌های ویدئویی موضوعی است که وقتی آن را با سیدمحمود رضوی، تهیه‌کننده سینما در میان می‌گذارم، در پاسخ به آن می‌گوید: این کار اقدامی مثبت است و چند فایده دارد. اولین فایده آن این است که میزان تکثیر هرفیلم مشخص می‌شود و دیگر از ناحیه تکثیر بیشتر فیلم‌ها بدون اطلاع صاحب اثر، تهیه کننده متضرر نمی‌شود.

رضوی در توضیح این نکته می‌گوید: گاهی رایت فیلم‌ها برای شبکه ویدئویی به شکل کلی فروخته می‌شود، اما گاه براساس میزان نسخه‌های منتشر شده فیلم به فروش می‌رسد. در چنین حالتی ممکن است برخی موسسات فیلم‌ها را در شمارگان بیشتری از میزان توافق شده منتشر کنند که به دلیل بی‌اطلاعی تهیه‌کننده، او دچار ضرر و زیان مالی می‌شود و کاری هم از دستش برنمی‌آید.

رضوی در خصوص مشکل کپی غیرمجاز فیلم در شهرستان‌ها نیز می‌گوید: بخش مهمی از این مشکل به‌دلیل مسائل فرهنگی است. کپی غیرمجاز فیلم در تهران نیز تا مدت‌ها امری عادی تلقی می‌شد، اما حالا دیگر این موضوع دچار قبحی است که هر کسی به خود اجازه چنین کاری را نمی‌دهد. در شهرستان‌ها نیز باید برنامه‌های فرهنگی به سمتی برود که چنین امری مذموم تلقی شود. از طرفی در تهران دیگر چیزی به اسم ویدئو کلوپ که فیلم اجاره دهد وجود ندارد، اما در شهرستان‌ها همچنان ویدئو کلوپ‌ها فعالیت می‌کنند و بابت اجاره یک فیلم مبلغی حدود 500تومان در هفته دریافت می‌کنند. برای این مراکز فروختن فیلم ارزان قیمت ضرر دارد، چون هرچه فیلم گران‌تر باشد، تمایل بیشتری به اجاره کردن آن وجود خواهد داشت.

رضوی پیشنهاد می‌کند تا نسخه سی‌دی فیلم‌ها در شهرستان‌ها با پرداخت یارانه، ارزان‌تر از قیمت تهران به مخاطبان عرضه شود تا انگیزه کپی کردن فیلم از میان برود. او می‌گوید: تا چند سال قبل هیچ تهیه‌کننده‌ای تصور نمی‌کرد بتوان فیلم‌ها را با قیمت 1500 تومان عرضه کرد، اما حالا این قیمت جایگزین قیمت‌های 5 و 7 هزار تومانی گذشته شده است و هرچه قیمت‌ها پایین‌تر بیاید، دیگر کپی غیرمجاز آن کمتر صرف خواهد داشت و مردم نیز به خرید نسخه اصلی سوق پیدا می‌کنند.

عباسیان دیروز با اشاره به دیداری که غلامحسین محسنی‌‌اژه‌ای، دادستان کل کشور داشت، از همکاری خوب ستاد مبارزه با عرضه محصولات غیر مجاز تصویری با قوه قضاییه خبر داد؛ اما به نکته‌ای مهم اشاره کرد و گفت: متاسفانه در بعضی شهرها؛ دادستان‌ها عرضه کپی غیرمجاز را مصداق جرم نمی‌دانستند. نکته مهم این است که برای از میان برداشتن این مشکل، هیچ چیز به اندازه ایجاد تصور روشن درخصوص حرام بودن این کار نمی‌تواند مثمر ثمر باشد تا روزی کار به‌جایی برسد که همه بدانند «خرید و فروش کپی غیرمجاز دست کمی از دزدی ندارد.»

رضا استادی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر