«زندگی خالی نیست؛ مهربانی هست، سیب هست!»

«سیب» از جمله برنامه‌هایی است که با رویکرد سلامتی سعی در تغییر ذائقه مخاطب دارد. این برنامه می‌کوشد تا در حوزه‌های چهارگانه سلامت جسمی، اجتماعی، روانی و معنوی عادات و باورهای نادرست جامعه را اصلاح نماید. از این‌رو با رصد شایع‌ترین مشکلات مردم در 4 مورد ذکر شده و بهره‌گیری از تجربه عملی متخصصان ذی‌ربط بیننده را به سوی برگزیدن شیوه‌های صحیح زندگی هدایت می‌کند.

دکتر نظری (مجری)‌ در کنار دکتر زمانیان (مهمان)‌ در استودیوی برنامه سیب حضور دارند و درخصوص موضوع امروز برنامه (باورهای نادرست در سلامت کودکان)‌ گفت‌وگو می‌کنند. فرمت کلی این برنامه بر پایه گفت‌وگو استوار است، اما آیا می‌توان با استفاده از کلام که اغلب باعث سنگین شدن فضای برنامه می‌شود، باورهای عمومی جامعه را جهت‌دهی کرد؟ تهیه‌کننده «سیب» معتقد است: «با استفاده از فرمت گفت‌و گو می‌شود به مخاطب تلنگری زد تا او به فکر مقایسه درست و نادرست بیفتد. بیننده بخصوص در حوزه سلامت با اضافه کردن مدل‌های ترکیبی می‌تواند این تغییر را در نگرش جامعه به وجود آورد. مثل وله‌های آموزشی و تعاملی که می‌توان از طریق پرسش و پاسخ و نیز انتقال نظرات بیننده در برنامه به وجود آورد.»

برنامه سیب در این خصوص مدتی است که آیتم‌های مختلفی را در خلال مباحث گفت‌وگویی خود وارد کرده است. از جمله انیمیشن‌هایی جذاب که پیام‌های سلامت‌محوری را در دل ارتباط شخصیت‌های دوست‌داشتنی جای داده است.

در کنار این موضوع در ابتدای هر برنامه بخش کوتاهی به معرفی کتاب‌هایی اختصاص می‌یابد که به گفته تهیه‌کننده برنامه بار علمی ـ آموزشی مناسبی دارند و مخاطبان عموما به دنبال دریافت این کتب، پیامک‌هایی را برای برنامه ارسال می‌کنند.

برنامه‌های بسیاری با این فرمت تولید می‌شوند، اما در کنار بخش اندکی که به مباحث سلامتی جامعه اختصاص می‌دهند، به دنبال راهکارهایی برای درمان بیماری‌ها و اطلاع‌رسانی در این زمینه هستند. دکتر زمانیان (کارشناس امروز برنامه)‌ در این خصوص می‌گوید: «به طور کلی هر پزشک دو گروه مراجعه‌کننده دارد. افرادی که به طور خاص به وی مراجعه می‌کنند و طبیعتا آن پزشک از پیشینه تاریخی درمان آنها مطلع و با وی دائما در تماس است و گروه دوم مراجعان گذری هستند. چنین بیمارانی را نمی‌توان با یک تماس تلفنی راهنمایی و در حل بیماری‌شان کمکی کرد. امروزه همان‌گونه که سطح اطلاعات عمومی درخصوص پزشکی بالا رفته، آمار شکایات نیز افزایش یافته است. پس پزشکی که با حجم بالایی از بیمار در ارتباط است حساسیت بسیاری را در کار خود وارد می‌سازد.»

وی در ادامه می‌گوید: «در درمان از راه دور یا از طریق رسانه، پزشک باید در وهله اول فوری یا غیرفوری بودن بیماری را تشخیص دهد. برخی بیننده‌ها که از راه‌های دور تماس می‌گیرند ممکن است زمان کافی برای اعزام به مراکز پزشکی نداشته باشند و پزشک در این خصوص می‌تواند راهنما باشد اما تماس‌های مخاطبان شهرهای بزرگ که امکانات لازم را در دسترس دارند می‌تواند با ارجاع سریع حل شود. پس می‌توان گفت با شرایط اقتصادی، فرهنگی، محل سکونت و ... همه چیز تغییر ‌کند.»

یکی از موضوعاتی که چندی است در حوزه برنامه‌های سلامت‌محور و در بعد وسیع‌تر اغلب برنامه‌های ترکیبی سیما جای گرفته، طب سنتی است که با جذابیت‌هایی برای مخاطبان همراه است. با توجه به این که بخشی از عادات سلامت و پیشگیری جامعه در طول زمان با تغییراتی روبه‌رو بوده و اکنون به عنوان باورهایی اشتباه در میان خانواده‌ها رواج دارد، برنامه‌هایی چون «سیب» می‌کوشند تا با آگاهی‌بخشی در این زمینه جامعه را به سوی درمان و پیشگیری از طریق راهکارهای سنتی، سالم و همسو با علم پزشکی روز هدایت کنند.

دکتر مجید خلیفه سلطانی (تهیه‌کننده برنامه سیب)‌ در این خصوص می‌گوید: «در حوزه طب سنتی، تلاش ما این است که با دعوت از اهالی فن مطالب علمی را در این خصوص در اختیار بیننده‌ها قرار دهیم که آیا طب سنتی ایران، باورهای موجود در جامعه را تایید می‌کند یا نه(!) به هر حال نمی‌توان از جایگاه ویژه طب سنتی در کنار طب آکادمیک چشم پوشید همان‌گونه در زمینه انرژی‌درمانی متخصصان تحصیلکرده را به برنامه دعوت می‌کنیم و به بررسی این مساله می‌پردازیم که این روش در درمان‌ها تا چه حد قابل پذیرش است».

به گفته خلیفه سلطانی رصد باورهای مردمی درخصوص سلامت جسمی، روانی و... بسیار مشکل است و سخت‌تر از آن بهره‌گیری از افرادی است که با چنین مسائلی به خوبی آشنا هستند و با بیان رسانه‌ای می‌توانند به لایه‌های زیرین ذهن مخاطب تلنگری زده و شیوه‌های صحیح زندگی را برای آنها بازشناسانند.

وی می‌گوید: «رسانه‌ای قدرتمند است که توان سرگرم کردن مخاطب را داشته باشد. از این رو ما از حضور آدم‌هایی در برنامه سیب استفاده کردیم که مباحث را از حالتی خشک و جدی خارج نمایند و به کاربردی در زندگی بدل سازند».

تهیه‌کننده سیب در ادامه می‌گوید: «ما در برنامه از طریق پیام‌های کوتاه مردم تا حدودی از مشکلات موجود و تقاضای مخاطبان آگاه می‌شویم. تک‌تک این پیام‌ها را آنالیز می‌کنیم، فراوانی هر یک از موارد را استخراج و براساس آن برنامه‌های بعدی را پایه‌ریزی می‌کنیم. ضمن این که شورای سیاستگذاری سازمان صداوسیما به خوبی اطلاعات مورد نیاز برای طبقه‌بندی موضوعی برنامه را در اختیار ما قرار می‌دهد.»

مخاطب تلویزیون و خاصه بیننده‌‌های شبکه تهران با اجرای دکتر نظری به خوبی آشنا هستند. وی که سال‌هاست برنامه «به خانه برمی‌گردیم» را اجرا می‌کند، اجرای برنامه «سیب» را متاثر از اجرای آیتمی پزشکی و سلامت آن برنامه می‌داند و می‌گوید: «زمانی که شبکه 5 سیما برنامه‌ای در قالب گفت‌وگوهای سلامت نداشت، به خانه برمی‌گردیم اولین برنامه زنده‌ای بود که آیتمی در این حوزه و بسیار پربیننده را در خود جای داده بود. من نیز با چنین پیشینه‌ای اجرای این برنامه را پذیرفتم و حدود 2 سال است که در برنامه سیب حضور دارم.»

نظری اضافه می‌کند: «از طریق روابط عمومی شبکه و تلفن‌های مردم بازتاب‌هایی را دریافت می‌کنم که مخاطب سیب معتقد است مجری سوالات روزمره و مورد نیاز مخاطب را می‌پرسد. خب اگر مجری خود را به جای مخاطب قرار دهد، دقیقا متوجه می‌شود که سوالات مردم چیست و این مساله یکشبه به وجود نمی‌آید. زمانی که مجری در ارتباط زیاد با کارشناسان مختلف باشد، یک پس‌زمینه اطلاعاتی درخصوص مسائل مبتلابه مردم به دست می‌آورد که با نگهداری این حجم اطلاعات در ذهن می‌تواند در کنار کارشناس، نتیجه مورد نیاز مخاطب را از دل بحث استخراج کند.»