پیش به سوی دنیاهای ناشناخته‌ها

 در کاوشگر فضایی مریخ که در سال 2003 و به منظور عکسبرداری از سطح این سیاره به فضا ارسال شد از سیستم‌های هوشمند ناوبری برای تعیین مسیر حرکت این کاوشگر از سطح زمین به طرف مریخ استفاده شد. جالب است بدانید که در این ماموریت فضایی که یکی از مهم‌ترین و پربارترین ماموریت‌های آژانس فضایی اروپا در سفر به سیاره سرخ بوده است، انرژی لازم برای ارسال کاوشگر و انجام ماموریت‌های پیش‌بینی از طریق انرژی خورشیدی تامین شد. در فضاپیماهای بدون سرنشین مانند قمرهای مصنوعی که در اطراف سیارات در حرکت هستند، انتقال اطلاعات به سطح زمین به کمک تجهیزات رادیویی انجام می‌شود. محدوده‌ای که این کاوشگرها تحت پوشش قرار می‌دهند با توجه به نوع مداری که در آن قرار گرفته‌اند، متفاوت خواهد بود. برخی از کاوشگرها مانند آنهایی که به زهره، مریخ یا ماه فرستاده می‌شوند در سطح سیاره یا قمر مورد نظر فرود خواهند آمد و در حقیقت ماموریت این کاوشگرها زمانی آغاز می‌شود که این کاوشگر به مقصد مورد نظر خود می‌رسد. در این موقع همه تجهیزات سیستم‌های موجود در این کاوشگر فعال شده و پس از جمع‌آوری اطلاعات، داده‌های موجود را به زمین ارسال می‌کنند تا مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند. پس از این که کاوشگر از یک پایگاه فضایی به فضا پرتاب می‌شود بتدریج از مدار زمین خارج شده و پس از مدت کوتاهی سیستم‌های پیشران فعال شده و کاوشگر در یک مسیر مشخص در جهت رسیدن به مقصد مورد نظر به حرکت درخواهد آمد . در مرحله بعدی صفحات خورشیدی طراحی شده برای تامین انرژی مورد نیاز این کاوشگر از آن خارج شده و باز می‌شوند تا از این پس این کاوشگر بتواند از طریق انرژی ذخیره شده در سلول‌های خورشیدی این صفحات، انرژی مورد نیاز خود را تامین کند. همزمان این کاوشگر برای اطمینان از عملکرد درست سیستم‌های مختلف موجود علائمی را به طرف زمین ارسال می‌کند. در سومین مرحله پس از ارسال کاوشگر به فضا، سفر به مریخ آغاز خواهد شد که حدود 7 ماه به طول خواهد انجامید. در این مدت کاوشگر از طریق مرکز کنترل این ماموریت فضایی تحت نظر قرار می‌گیرد و ارتباط بین مرکز و کاوشگر به کمک سیستم‌های رادیویی برقرار خواهد بود و به منظور جلوگیری از برخورد این کاوشگر با سطح مریخ در هر لحظه کاوشگر مسیر حرکت خود را اصلاح می‌کند. زمانی که کاوشگر در بیشترین ارتفاع در مسیر حرکت خود به دور مریخ قرار می‌گیرد، انتقال اطلاعات به سطح زمین انجام خواهد شد. در همین هنگام آنتن گیرنده و فرستنده امواج که از قدرت گیرندگی بسیار بالایی برخوردار است، تغییر جهت داده و به طرف زمین متمایل خواهد شد تا انتقال اطلاعات انجام گیرد.

فرانک فراهانی جم

منبع: britanica