پیدا و پنهان سینمای ایران در رادیو گفت وگو

 رئیس انجمن سینماداران مسافرت بودند. تهیه‌کننده‌ها را دعوت کردیم که بنا به دلایل خاص دعوت ما را نپذیرفتند. از مسوولان، دعوت ما را آقای میرزایی، رئیس محترم اداره توزیع و نمایش فیلم و مدرس سینما و حسین فرحبخش، تهیه‌کننده قدیمی پذیرفتند ضمن این‌که از تمام دوستان تهیه‌کننده دعوت می‌کنیم هر حرف و صحبتی دارند بدون ملاحظات خودشان در برنامه بیایند و صحبت‌های خود را مطرح کنند. به موضوع این هفته ما توجه کنید.

پس از پخش یک موسیقی سینمایی، صفدری ادامه می‌دهد، چون زمان برنامه خیلی کوتاه است، می‌رویم سر اصل مطلب و...

بعد از سلام و احوالپرسی میهمانان با شنوندگان رادیو صفدری این موضوع را مطرح می‌کند: در ابتدای برنامه بهتر است درخصوص اهمیت اکران در چرخه مالی و اقتصادی سینما صحبت کنیم. میرزایی در تعریف اکران می‌گوید: اکران یک موقعیت خیلی استراتژیک و از موقعیت حساس سینما در عرصه تولید و کالای فرهنگی است. تهیه‌کننده وقتی محصولی را عرضه می‌کند باید بتواند خروجی‌اش، بازگشت سرمایه داشته باشد. بنابراین اکران از اهمیت بالایی برخوردار است و تمام کسانی که در خانواده سینما هستند از اکران فیلم معیشت می‌کنند.

وقتی صفدری از فرحبخش می‌خواهد که درخصوص شکل اکران سینمای ایران صحبت کند او با جدیت می‌گوید: برای اکران مشکل درست می‌کنند. می‌تواند مشکل نداشته باشد. اگر به ماجرای اکران فیلم در گذشته برگردیم متوجه می‌شویم قبل از انقلاب فیلم‌هایی ساخته می‌شد و صاحبان سینما با صاحبان فیلم به این نتیجه می‌رسیدند که آن را در 470 سالنی که در اختیار داشتند، پخش کنند. در سال‌های 59 کارگرهای دفاتر فیلم‌های خارجی با رایت‌های قلابی پروانه اکران می‌گرفتند و چون وضعیت سینما روشن نبود و ساز و کار فیلم ایرانی شکل نگرفته بود، خیلی‌ها به پول و نوا رسیدند. و چون وضعیت سینما با بحران روبه‌رو شده بود کمیسیونی در ارشاد درست شد که وضعیت فیلم‌ها مشخص شود.

مهمانان برنامه پیدا و پنهان درخصوص موضوعاتی که صفدری مطرح می‌کند، صحبت می‌کنند و نظرات خود را ارائه می‌دهند.

در فرصتی که پیش می‌آید از رضا صفدری، سردبیر، کارشناس و مجری رادیو گفت‌وگو درخصوص موضوعات برنامه پیدا و پنهان می‌پرسم که می‌گوید: تحلیل مسائل روز سینمای ایران، مشکلات و معضلات سینما و نقد و بررسی آخرین اخبار سینمایی، مثل برگزاری جشنواره‌ها، سمینار‌ها و رویدادهای مختلف سینمایی همچنین نقد و بررسی عملکرد سازمان‌ها، اصناف و نهاد‌های سینمایی از مهم‌ترین موضوعات برنامه است.

صفدری آشنایی مخاطب با مسائل سینمای ایران، نزدیکی هرچه بیشتر مسوولان و عوامل سینما و احتمال رسیدن به یک راه‌حل و گره‌گشایی از یک مانع و مشکل و اطلاع‌رسانی بموقع درخصوص آخرین رویدادها و اخبار سینمایی را از اهداف برنامه می‌داند و می‌گوید: در اجرای این برنامه‌های گفت‌وگو محور طرح موضوع می‌کنیم و یک بحث را به عنوان مشکل مطرح کرده و از 2 طرف (مهمانان، کارشناسان و عوامل و مسوولان سینمایی) می‌خواهیم که مواضع خود را مطرح کنند. همچنین سعی می‌کنم در بحث‌هایی که مطرح می‌شود، دخالت نکرده بلکه بحث را هدایت کنم. قصد دارم با به وجود آوردن این فضا نه‌تنها دیدگاه‌های طرفین را درخصوص موضوع از زبان خودشان بشنویم، بلکه نتیجه‌ای که نزدیک‌تر به دیدگاه هنرمند یا مسوول است را به‌مخاطب انتقال دهیم. این کار چند?فایده دارد:

1ـ مسوولان و عوامل سینمایی از نزدیک با دیدگاه‌های یکدیگر آشنا شده و اگر مشکلی در این جهت وجود دارد آن را رفع می‌کنند.

2 ـ نه‌تنها مخاطب در بحث شرکت می‌کند، بلکه خودش در کرسی قضاوت نشسته که کدام یک از طرفین درست‌تر سخن می‌گوید.

صفدری که از سال 60 همزمان با دوران دفاع مقدس کار گویندگی خود را در رادیو با برنامه «صدای جبهه» آغاز کرده و پس از آن به عنوان تهیه‌کننده، کارگردان و مجری برنامه‌های مختلف رادیویی و تلویزیونی ادامه داده درخصوص شناخت از مخاطب می‌گوید، چون مخاطب رادیو گفت‌وگو خاص است و یکی از اهداف این رادیو جذب مخاطبان فرهیخته ـ که از دانش و اطلاعات بیشتری برخوردارند ـ است، به تبع آن مخاطبان برنامه «پیدا و پنهان» هم از اهالی سینما و علاقه‌مندان به هنر هشتم هستند که من سعی دارم با مطرح کردن مهم‌ترین مشکلات و مسائل روز سینما مخاطب خود را با دیدگاه‌ها و مسائل سینما آشنا کنم. هرچند دوست دارم مخاطب عادی هم برنامه را گوش کند.

وقتی از او می‌پرسم آیا سردبیری و اجرای همزمان برنامه برای شما سخت نیست، ادامه می‌دهد: چون سردبیر برنامه هستم در بحث‌ها به خاطر آشنا بودن به آن همچنین تحقیق روی موضوع مورد نظر، اجرای بهتری می‌توانم داشته باشم. از سوی دیگر چون خودم اجرای برنامه را بر عهده دارم دیگر نیاز نیست که پرسش‌ها و مفاهیم برنامه را به مجری کارشناس دیگری انتقال دهم بلکه با اشراف کامل برنامه را اجرا و هدایت می‌کنم و این از ویژگی مثبت توأمان سردبیری و اجرای برنامه است.

می‌پرسم اگر مهمان حضوری برنامه به هر دلیلی نتواند بیاید و ارتباط تلفنی برقرار کند شما چطور آن برنامه را اجرا می‌کنید، می‌گوید: ما در گفت‌وگوی حضوری برای انتقال پیام از حرکات دست، صورت و چشم استفاده کرده و مفاهیم را منتقل خواهیم کرد. اما در گفت‌وگوی تلفنی به دلیل این‌که مهمان دیده نمی‌شود، این ابزار کارایی ندارد چراکه استفاده از حرکات بموقع دست و صورت می‌تواند بیش از 70?درصد به انتقال مفاهیم کمک کند. اما گویندگان این نکته را در نظر داشته باشند که در مکالمات تلفنی از کلماتی نظیر پشت خط باشید، پرهیز کند تا شنونده متوجه نشود که مهمان در استودیو هست یا نه.

وقتی از حسین ماکنعلی، تهیه‌کننده برنامه پیدا و پنهان که سابقه 11 سال تهیه‌کنندگی برنامه‌های رادیویی را دارد درخصوص استفاده از موسیقی سنتی و تناسب آن با بحث‌های سینمایی در برنامه می‌پرسم، می‌گوید: چون این برنامه در حوزه ادبیات، فرهنگ، کتاب، شعر و نویسندگی ساخته می‌شود از موسیقی سنتی استفاده می‌کنم.

او به ساخت این برنامه و تاثیر آن در فرهنگ کشور بویژه سینما اشاره می‌کند و می‌گوید: یکشنبه شب‌ها این برنامه نگاهی به چالش‌های پیش‌روی سینما، محتوای فیلم‌های سینمایی، محتوای تئاترها، فیلمنامه‌نویسی، آثار نویسندگان، کارگردانان و تهیه‌کنندگان سینما دارد و چون در جهت اطلاع‌رسانی در حوزه سینما و تئاتر فعالیت می‌کند، موثر است، زیرا معتقدم اطلاع‌رسانی بموقع و مفید می‌تواند نه‌تنها مخاطبان را جذب کند بلکه مسوولان سینما هم در جریان امر قرار گرفته و سعی می‌کنند که در رفع مشکلات بکوشند، چون ما در این برنامه با مسوولان طراز اول هر حوزه صحبت می‌کنیم.

ماکنعلی ادامه می‌دهد: برای این‌که بتوانم برنامه خوبی را برای شنوندگان این شبکه رادیویی تهیه کنم، می‌کوشم اطلاعاتم به روز باشد و از مطبوعات، رسانه‌ها و کارشناسان استفاده می‌کنم.

حسین فرحبخش یکی از تهیه‌کنندگان قدیمی سینمای ایران که آواز قو، کما، زن‌ها فرشته‌اند و آقای هفت رنگ از آثار اوست و فیلم سینمایی «دردسر بزرگ» که بتازگی اکران آن آغاز شده، درخصوص ساخت برنامه‌های رادیویی در حوزه سینما و تاثیر آن در وضعیت این بخش فرهنگی کشور می‌گوید: در این برنامه‌ها اگر کارشناسانی که دعوت می‌شوند، موضوع مورد بحث کارشناسی لازم را بتوانند ارائه کنند خیلی می‌تواند موثر باشد و این کار از دو جهت اهمیت دارد. یکی این‌که مسوولان ذی‌ربط نتایج کارشناسی آنها را گوش می‌کنند و اگر اشکال در کارشان هست در رفع آن می‌کوشند.

ضمن این‌که مردم عام هم با مشکلات و مسائل روز، همچنین مسائلی که دست و پاگیر کار سینماست نه‌تنها آشنایی پیدا کرده بلکه توقعشان در حدی می‌شود که امکانات سینمای ایران اجازه می‌دهد. در مجموع من تهیه و پخش این برنامه‌ها را مثبت ارزیابی می‌کنم. وقتی از فرحبخش می‌پرسم به نظر شما چه موضوعاتی در برنامه پیداو پنهان مطرح شود بهتر است، می‌گوید: فکر می‌کنم بهترین موضوعی که می‌تواند مورد بحث این جلسات و برنامه‌های رادیویی باشد، بحث ممیزی است.

ممیزی نادرست از مسائلی است که اجازه نمی‌دهد فیلمسازان ما موضوعات مورد نظر مردم را تبدیل به فیلم کنند. ضمن این‌که منظور من مطرح کردن مسائل بی‌بند و باری و خلاف مصالح ملی کشور نیست.

سینمای ما باید آیینه تمام‌نمای جامعه باشد، حالا در هر قالبی که می‌خواهد باشد مثل طنز، اجتماعی، اکشن، ملودرام، خانوادگی و وحشت! بایستی در برنامه‌های رادیویی کار کارشناسی انجام دهیم و مسوولان را متقاعد کنیم که دست از سر ممیزی غلط بردارند و بچه‌های سینما آزادانه‌تر کارشان را انجام بدهند. البته منظورم عدم نظارت نیست. بلکه بهتر است برای استقبال بیشتر مردم از سینمای ایران، شرایطی را به وجود بیاورند که عوامل سینما بهتر فیلمسازی کنند و نه‌تنها کارشناسان رادیو گفت‌وگو بلکه شبکه‌های مختلف رادیویی و تلویزیونی، حتی دیگر رسانه‌های مکتوب همسو و همصدا مشکلات سینمای ایران را بررسی کنند تا ما سینمای ایده‌آل داشته باشیم.

برنامه پیدا و پنهان هر شب از رادیو گفت‌وگو ساعت 15‌/‌17 به مدت یک ساعت به صورت زنده پخش می‌شود.