در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
لئونارد کلاینراک (Leonard Kleinrock) از دانشگاه امآیتی و UCLA نظریه انتقال بستهها (Packet Switching) را مطرح کرد که اصل پایه اتصالات اینترنت امروزی است.
در سال 1965 نخستین پیادهسازی شبکه انجام شد و لارنس رابرتس از دانشگاه امآیتی نیز توانست یک کامپیوتر در دانشگاه ماساچوست را بهکمک خطوط تلفن، به یک کامپیوتر در کالیفرنیا وصل کند و به این ترتیب شبکههای WAN شکل گرفتند. همچنین در همین آزمایش این نتیجه اتخاذ شد که سوئیچهای خطوط تلفن برای انتقال داده مناسب نیستند و نظریه انتقال بستههای کلاینراک بهتائید رسید. رابرتس در سال 1966 به دارپا رفت و نقشه خود را با نام آرپانت گسترش داد. این افراد نخستین کسانی بودند که پایههای اصلی اینترنت را گذاشتند و در اغلب بررسیهای ریشهای اینترنت، نامشان نادیده گرفته میشود.
وقتی سناتور تد کندی در سال 1968 از ایجاد قرارداد آرپا آگاه شد، پیغام تبریکی را از طریق تلگرام به گروه BBN فرستاد که در آن اشتباها بهجای عبارت Interface Message Processor (رابط پردازشگر پیغام) از عبارت Interfaith Message Processor (رابط معنوی پردازشگر پیغام) استفاده کرده بود!
اینترنت که در آن زمان با عنوان آرپانت شناخته میشد، در سال 1969 تحت قراردادی با دارپای تغییر نام یافته، به آرپا روی خط آمد و میان چهار کامپیوتر اصلی دانشگاههای جنوبغربی آمریکا اتصال برقرار کرد، این چهار دانشگاه عبارتند از: UCLA، استانفورد، UCSB و دانشگاه یوتا. در سالهای بعد تقریبا تمام مراکز مجهز به کامپیوتر به این شبکه متصل شدند.
هدف اولیه از تاسیس اینترنت این بود که شبکه بهگونهای تاسیس شود تا در صورت نابودی یکی از سایتها توسط بمب اتمی، شبکه سالم باقی بماند. اگر مسیر اصلی نابود میشد، مسیریابها از طریق مسیرهای فرعی اطلاعات را منتقل میکردند.
اینترنت اولیه برای خبرگان، مهندسان، دانشمندان و کتابخانهها بود، بنابراین هیچ پدیده سادهای نبود. در آن روزها خبری از کامپیوترهای شخصی یا اداری نبود و هر کسی که از کامپیوتر استفاده میکرد یا حرفهای این کار بود یا مهندس و دانشمندی که باید مهارت استفاده از روندی بسیار پیچیده را فرا میگرفت.
در سال 1972، ایمیل توسط ری تاملینسن پایهگذاری شد. او نشان @ را از میان نشانههای موجود در فهرست کاراکترها انتخاب کرد تا برای شناسایی نام کاربری و آدرس استفاده شود. پروتکل تلنت که از طریق آن میشد روی یک سیستم خارجی لاگین کرد، بهدنبال انتشار یک RFC (وسیلهای برای انتشار نتایج تحقیقات علمی) ایجاد شد. پروتکل FTP که برای انتقال فایل بین سایتها استفاده میشد نیز بهدنبال انتشار یک RFC در سال 1973 اختراع شد و از آن هنگام بهبعد، این RFCها را هر کسی که از این پروتکل استفاده میکرد، میتوانست دانلود کند!
29 اکتبر 1969، چارلی کلاین در دانشگاه UCLA نخستین بستههای اطلاعاتی را در شبکه آرپانت به دانشگاه استانفورد فرستاد. البته وقتی به کاراکتر G در کلمه LOGIN رسید، سیستم از کار افتاد!
در اواخر دهه 60 میلادی، کتابخانهها کاتالوگهای خود را اتوماسیون کردند و شبکهای مستقل از آرپا تشکیل دادند. در اواسط دهه 70 بیشتر بخشهای شرقی و مرکزی آمریکا در یک شبکه واحد قرار گرفتند. کاتالوگهای اتوماسیونشده که در آغاز رابط چندان کاربرپسندی نداشتند، در اختیار جهانیان قرار گرفتند و تا پیش از آنکه وب اختراع شود تا سالها تنها از طریق تلنت میشد به آنها دسترسی پیدا کرد.اینترنت در دهه 70 میلادی با اختراع معماری TCP/IP که توسط باب کان پایهریزی شد، به بلوغ رسید. این معماری سپس توسط ارتش آمریکا و دانشگاهها مورد استفاده قرار گرفت.گروههای خبری که بر مبنای گفتگوهای پیرامون یک موضوع شکل گرفت، نخستین راه ارتباطات جمعی میان کاربران مختلف بود. در سال 1986، بنیاد ملی علوم آمریکا شبکهای بهنام NSFNet را راهاندازی کرد که بهصورت کشوری، پهنای باند 56 کیلوبیت بر ثانیه داشت. این بنیاد در طول یک دهه، پشتیبانی از این شبکه را بر عهده داشت و از آن برای استفادههای غیرتجاری، دولتی و تحقیقاتی استفاده میکرد.
پس از این رویدادها، ایمیل، FTP و تلنت استاندارد شد و دسترسی به اینترنت تقریبا برای همه نهادها بهامر سادهای بدل شد؛ هر چند که در مقایسه با استانداردهای امروزی، وصل شدن به این سرویسها کار بسیار پیچیدهای بود اما در آن دوران کاربردهای جدیدی بهجز کتابخانهها، شاخههای کامپیوتر، فیزیک و مهندسی برای این شبکه پیدا شد و بیشتر نهادها میتوانستند به اشتراک فایل و منابع بپردازند.
پروتکل اترنت که امروزه در بسیاری از شبکههای محلی بهکار میرود، نخستین بار در سال 1974 شکل گرفت و عنوان یکی از پایاننامههای باب متکالف، در دانشگاه هاروارد بود. پایاننامه وی بهدلیل نبود اطلاعات آماری رد شد، ولی بعدا با کامل شدن اطلاعات مقبول واقع شد.
در سال 1989 پیتر دوچ و گروهش در دانشگاه مکگیل برای سایتهای افتیپی یک بایگانیکننده بهنام Archie ایجاد کردند. این نرمافزار بهتمام سایتهای افتیپی آن موقع (که تعدادشان زیاد نبود) وصل میشد و فهرستی قابل جستجو از آن فایلها را تهیه میکرد و در دسترس دیگران قرار میداد. از آنجا که دستورات استفاده از آرچی، همان دستورات یونیکسی بود، این سرویس بسیار محبوب شد و شاید پایهگذار نخستین صفحههای وب بود.
چون اینترنت از آغاز توسط دولت آمریکا پایهریزی شده بود، در ابتدا تنها بهمنظور مقاصد تحقیقاتی، آموزشی و دولتی استفاده میشود. استفاده تجاری از اینترنت تا دهه 90 ممنوع بود و در آن زمان بود که شبکههای مستقل کمکم پدید آمدند. این شبکهها بعدا ترافیک اطلاعاتی را در طول کشور تحت کنترل گرفتند و بدون گذر از شبکههای دولتی زیرساخت اینترنت را شکل دادند.
دانشگاه مکگیل که میزبان نرمافزار آرچی بود، متوجه شد که بیش از نیمی از ترافیک اینترنت آمریکا و اروپا به این دانشگاه وصل میشوند. مدیران سرورهای این دانشگاه نگران شده بودند که دسترسی دانشگاه بهدلیل ترافیک بالا قطع شود، از اینرو نرمافزار آرچی را پایین آوردند، غافل از آنکه آرچیهای دیگری کپی شده و در اختیار همگان قرار گرفته است!
گفتنی است که نخستین سرویس تجاری آنلاین، دلفی بود که به مشترکان خود سرویس میداد. این سرویس در ماه جولای سال 1992 بهصورت ایمیلی شکل گرفت و سپس در ماه نوامبر از تمامی پروتکلهای آن دوران پشتیبانی کرد. همچنین شبکههای دولتی در سال 1995 بهپایان رسیدند و همه از شبکههای تجاری استفاده کردند. AOL، Prodigy و CompuServe متولد شدند و در آن زمان استفاده تجاری آن قدر گسترده بود که موسسههای تحقیقاتی باید برای استفاده از شبکه به این شرکتها پول پرداخت میکردند.
در سال 1993، مارک اندریسن، نخستین مرورگر گرافیکی با عنوان موزاییک را توسعه داد و اینترنت از طریق این مرورگر وصف دیگری پیدا کرد. اندریسن سپس بهعنوان مغز متفکر NetScape مشغول بهکار شد و محصولش تا زمان عرضه اینترنت اکسپلورر از سوی مایکروسافت منبع اصلی دسترسی به اینترنت بود.
میلاد پیکانی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: