توقف توسعه مدارس هیات امنایی

مهدی جلالی ، معاون مشارکت‌های مردمی مدارس غیردولتی وزیر که ظاهرا خود نیز دلیل این توقف را نمی‌داند، می‌گوید: با وجود این که سال گذشته، فراخوان عمومی برای راه‌اندازی و افزایش این مدارس داده بودیم، از توسعه آنها در سال جدید جلوگیری شده است.

این در حالی است که وزارت آموزش و پرورش خردادماه 88 به دستور علیرضا علی‌احمدی، وزیر وقت خود بخشنامه‌ای را برای همه مدیران مدارس دولتی مبنی بر تبدیل مدرسه محل خدمتشان به یک آموزشگاه هیات امنایی، با هدف توسعه مشارکت‌ها در اداره مدارس ارسال کرده بود.

جلالی در این باره به مهر گفت: گویا نظر وزیر آموزش و پرورش برای توقف توسعه مدارس هیات امنایی این است که به کیفیت‌بخشی این مدارس توجه شود و امسال تنها کمیت‌ها مدنظر نباشد.

زمزمه تشکیل مدارس هیات امنایی به استناد قانون تشکیل شورای آموزش و پرورش در سال 83 مطرح شد. طی سال‌های 85 و 86 نظام آموزش شاهد رشد این مدارس بود؛ مدارسی که با پیشنهاد علی‌احمدی، وزیر سابق در رسانه‌ها مطرح شد تا از طریق سیاست مدرسه محوری با هدف ارتقای کیفیت برنامه‌های آموزشی و پرورشی به جلب مشارکت مردم بپردازد.مهدی نویدادهم، دبیر شورای عالی آموزش و پرورش پیش از این به جام‌جم گفته بود: شورای عالی آموزش و پرورش برای کمک به اجرای ماده 13 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 144 برنامه چهارم توسعه یا همان ماده خصوصی‌سازی موضوع هیات امنایی شدن مدارس را تصویب کرد.

به گفته او، مدرسه‌ای که حداقل نیمی از هزینه احداث و تجهیز آن توسط خیر یا خیرین تامین شده باشد، در صورت تمایل خیرین به مشارکت در اداره امور مدرسه و استمرار حمایت مالی آنان با اجازه آموزش و پرورش به صورت هیات امنایی اداره خواهد شد.در این گونه مدارس، 11 نفر در هیات امنای مدرسه عضو هستند، مدیر مدرسه، یکی از معاونان، یکی از کارکنان آموزشی و یک نفر از پرسنل پرورشی به انتخاب شورای معلمان، رئیس انجمن اولیا و مربیان، یک نفر از اولیای دانش‌آموزان، 2 کارشناس یا استاد دانشگاه، یک نفر به پیشنهاد خیر و نیز یک نفر از اعضای شورایاری محله و یک مدیر از اعضای هیات مدیره مراکز تولیدی و خدماتی، مجموعه‌ای به نام هیات امنا را برای اداره مدرسه تشکیل می‌دهند.

دبیر شورایعالی آموزش و پرورش تصریح کرد که این هیات تنها مسوول تامین هزینه مدارس نیست؛ بلکه به حمایت معنوی و رشد مشکلات غیرمالی مدارس نیز می‌پردازد. نویدادهم اطمینان خاطر داد که هیات امنا قرار نیست وسیله‌ای برای اخذ وجه از والدین باشد؛ بلکه منابع مالی مدارس هیات امنایی از طریق اعتبارات دولت و هزینه سرانه مدارس با توجه به مقررات آموزش و پرورش تامین خواهد شد.

اما به نظر می‌رسد انتظارات آموزش و پرورش از مدارس هیات امنایی طبق برنامه پیش نرفت. گلایه برخی از خانواده‌ها از دریافت وجه نقد حتی در مدارس هیات امنایی نشان داد که مشکل فشار مالی بر مدارس با هیات امنا نیز حل نمی‌شود. با این حال، در سال تحصیلی گذشته سازمان مدارس غیردولتی خبر داد که تعداد مدارس هیات امنایی به بیش از 1410 مرکز رسیده است. فرشاد ابراهیم‌پور، رئیس وقت این سازمان در برابر برخی اعتراض‌ها به دریافت شهریه 50 تا 150 هزار تومانی از والدین به بهانه هیات امنایی شدن مدارس تصریح کرده بود که این مدارس دولتی‌اند و منابع مالی و اعتبارات دولتی دریافت می‌کنند، اما می‌توانند از کمک‌های داوطلبانه مردم و خیرین استفاده کنند.

مدارس هیات امنایی که راهی برای کاهش تصدی دولت بر آموزش عمومی بود، اساس کار را بر مشارکت جمعی از افراد صاحب صلاحیت قرار داد؛ اما دریافت شهریه از یک سو و اهمال هیات امنا در تامین نیازهای دانش‌آموزان و فشار دوباره بر والدین باعث ایجاد این شبهه شد که مدارس هیات امنایی، صورت دیگری از مدارس غیردولتی هستند. حمیدرضا حاجی‌بابایی، وزیر آموزش و پرورش در واکنش به چنین فضایی خرداد امسال اعلام کرد که این مدارس تا مهرماه حق دریافت شهریه از دانش‌آموزان ندارند. این امر مهر تاییدی بر گلایه والدین از مدارسی است که قرار بوده با اعتبارات دولتی و کمک داوطلبانه خیرین اداره شود. اما به نظر می‌رسد برنامه‌ها آن طور که آموزش و پرورش پیش‌بینی می‌کرد، پیش نرفت. هنوز وزیر آموزش و پرورش دلیل توقف توسعه این گونه مدارس را اعلام نکرده و کارشناسان نیز در گفتگو با «جام‌جم» از این اقدام بی‌اطلاعند، با این تصمیم اما یکی دیگر از اهداف برنامه پنجم توسعه که باید طبق آن 20 درصد از مدارس سراسر کشور به شیوه هیات امنایی اداره شود، محقق نخواهد شد.

کتایون مصری 
گروه جامعه