ویزیت

توده استخوانی سینوس

استئوما یک تومور استخوانی خوش‌خیم با رشد آهسته‌ای است که ممکن است کاملا بدون علامت باشد به طوری که در یک درصد عکس‌های ساده سینوس و در 3 درصد از سیتی اسکن‌های انجام شده از سینوس‌ها دیده می‌شود. این تومور استخوانی معمولا بین دهه‌های پنجم و ششم زندگی فرد ظاهر می‌شود. نسبت ابتلای مردان کمی بیشتر از زنان است به طوری که این نسبت یک و سه‌دهم به یک است. علت این که شانس گرفتاری مردان بیشتر از زنان است را به بزرگ‌تر بودن سایز سینوس‌های آنان نسبت می‌دهند.

کد خبر: ۳۴۵۷۸۰

استئوما شایع‌ترین تومور خوش‌خیم بینی و سینوس‌هاست که غالبا در سینوس پیشانی و بعد از آن در سینوس اتموئید و سپس سینوس فکی دیده می‌شود. این تومور ممکن است به طور تصادفی در عکس رادیولوژی یا سی‌تی‌اسکن یافت شود یا ممکن است آنقدر بزرگ شود که بتواند علائمی را ایجاد کند. در موارد نادری به دلیل عوارض ناشی از مجاورت نزدیک با کاسه چشم و جمجمه شناسایی می‌شود.

هرچند که عکس ساده ممکن است در تشخیص استئومای سینوس نقش داشته باشد، اما این عکس اطلاعات کافی را در اختیار پزشک قرار نمی‌دهد. سی‌تی‌اسکن روش انتخابی برای مشخص کردن ناحیه‌ای که استئوما در آنجا قرار دارد و همچنین معلوم کردن میزان گستردگی این تومور است.

علائم بالینی استئومای سینوس‌ها بسته به محل قرارگیری و اندازه تومور می‌تواند کاملا متفاوت باشد. اکثر آنها به دلیل رشد کندی که دارند بدون علامت هستند، اما اگر استئوما علامت‌دار باشد شایع‌ترین علامت آن سردرد و درد صورت روی ناحیه سینوس گرفتار است. سایر علائم احتمالی شامل دفورمیتی صورت، کم شدن احساس بویایی، آبریزش از بینی و سینوزیت ثانویه است. اگر اندازه استئوما به قدری بزرگ شود که به کاسه چشم یا جمجمه وارد شود می‌تواند عوارض چشمی و مغزی هم داشته باشد. علائم چشمی شامل دوبینی، بیرون‌زدگی چشم و تغییرات دید است. علائم نورولوژیک شامل آبسه‌های ساب دورال و مننژیت است.

استئوماهای بدون علامتی که به کاسه چشم یا جمجمه وارد نشده باشند یا از نظر ظاهری دفورمیتی ایجاد نکرده باشند نیاز به درمانی ندارند و فقط لازم است هر چند وقت یک بار از بیمار سی‌تی‌اسکن گرفته شود تا تغییرات سایز توده تحت نظر پزشک باشد.

در موارد زیر توصیه می‌شود استئوما برداشته شود:

توده‌هایی که به سرعت بزرگ می‌شود، ‌ از محدوده سینوس‌ها و بینی خارج شده باشد، ‌ بیش از 50 درصد حجم سینوس فرونتال (پیشانی) را پر کرده باشد، ـ‌ با سردرد غیرقابل توجیه، علائم چشمی یا مغزی همراه باشد، ‌ در مجاورت نزدیک مجرای سینوس پیشانی باشد، ‌ باعث دفورمیتی ظاهری شده باشد.

استئومای سینوس اسفنوئید (زیر قاعده جمجمه) برخلاف استئوم سایر سینوس‌ها باید بلافاصله برداشته شود، چراکه رشد آهسته و ممتد این توده می‌تواند باعث وارد آمدن فشار به عصب بینایی و در نتیجه منجر به کوری بیمار شود. تا مدت‌ها خارج کردن استئوماها به طریقه جراحی روش انتخابی برای درمان این توده‌ها بوده است که البته با عوارض نامطلوبی مثل باقی ماندن اسکار یا جای عمل، خونریزی حین عمل، بی‌حسی پوست ناحیه عمل شده و پیدایش موکوسل همراه بوده است.

اخیرا با ظهور آندوسکوپ، می‌توان این استئوماها را از طریق آندوسکوپی و با حداقل آسیب به بیمار برداشت. ضایعاتی که محدود به سینوس‌ها هستند و به کاسه چشم یا داخل جمجمه نفوذ نکرده‌اند برای این کار مناسب هستند.