تئاتر باید فرح‌بخش باشد

ببینید چیزی که من کمبودش را در ایران احساس می‌کنم، ارتباط تئاتر با توده مردم است. «برشت» می‌گفت مردم به تئاتر می‌آیند تا در درجه اول تفریح کنند و یکی از دلایل تبدیل شدن تئاتر به یک نیاز اجتماعی بین مردم اروپا همین است.

کسی برای شنیدن یک مانیفست اجتماعی به تئاتر نمی‌رود. اما توده مردم ما با تئاتر بیگانه‌اند؛ چرا که بخش اعظم تئاتر جدی ما با بیانی سخت و نخبه‌گرا تنها فرهیختگان جامعه را مخاطب قرار می‌دهد. در همه جای دنیا حتی آثار کلاسیک طوری کارگردانی می‌شوند که همه با آن ارتباط پیدا می‌کنند و حتی مردم عادی به آن علاقه‌مند می‌شوند. من سعی می‌کنم در کارهایم تماشاچی را بیدار نگه دارم. اجراهای ما معمولا یا کارهای کارگاهی هستند که خود را تجربی می‌خوانند یا اجراهایی کاملا کلاسیک،‌ به همین خاطر مخاطب عادی بدون تئاتر است.

ببینید در شهری که من زندگی می‌کنم یعنی کلن هرشب صد تئاتر اجرا می‌شود و یکی از دلایل اصلی آن اهمیت دادن به بحث تفریح در تئاتر است. درست است در بین این صدکار، آثاری هم وجود دارد که فقط برای روشنفکران است، اما غالب آثار هم با توده‌ها و هم با روشنفکران در ارتباط هستند.

به اعتقاد من نوع خوانش آثار کلاسیک در ایران به گونه‌ای است که بسیاری بار کمیک دیالوگ‌های آن آثار را در نظر نمی‌گیرند. دیالوگ‌های ایبسن هم به اعتقاد من دارای ظرفیت‌های کمیکی است که بسیاری این ظرفیت‌ها را ندیده‌اند. ببینید این‌گونه آثار در اروپا به شکلی اجرا می‌شود که یک زن خانه‌دار هم با آن ارتباط برقرار کند. من معتقدم که ما نباید در تئاتر تماشاگر را با دیالوگ‌های پشت سر هم و مسائل مکرر خسته کنیم.

تماشاگر اول باید بیدار بماند تا بتواند در کار عمیق شود و به آن فکر کند. از طرفی من اگر می‌خواستم متن ایبسن را کامل اجرا کنم چیزی حدود 3 ساعت اجرا بود و چنین زمانی برای یک اجرا در زمانه ما بسیار طولانی است.

پس ناگزیر بودیم که در متن ایبسن تغییراتی ایجاد کنیم و البته آن را به روز کنیم. تا تماشاگر امروزی به کار نزدیک شود.