«درچشم باد» ماندگار، اثر بخش و استثنایی

به هر رو سریال در چشم باد به پایان رسید و تلویزیون بار دیگر نشان داد که توانایی انجام کارهای فاخر را دارد. عزت‌الله ضرغامی، رئیس سازمان صداوسیما گفت: این سریال از جهتی ارزشمند است که با یک نگاه به عموم مردم ساخته شده است و از یک نگاه راوی وطن‌پرست حوادث در دوران متفقین بازگو شده و به بیننده نشان می‌دهد که در آن زمان چه خیانت‌هایی به کشور شده است.

به گزارش ایسنا ،وی در گردهمایی مسوولان هیات رزمندگان اسلام در سراسر کشور افزود: در این سریال نشان داده شده است در آن زمان خیانت بسیاری از افراد باعث شد که کشور یک زمانی به راحتی به اشغال درآید و در دوران انقلاب اسلامی و با قدرت ایمان و باورهای مذهبی در سایه ولایت فقیه توانستیم در جنگ مقتدرانه شرکت کنیم و توانستیم خرمشهر را به راحتی آزاد کنیم. در زمان پخش این سریال کارشناسان و هنرمندان دیگری هم بودند که درباره این سریال اظهارنظر کرده بودند.

جواد طوسی از شناخته‌شده‌ترین و مطرح‌ترین منتقدان و نویسندگان سینمایی کشور در گفتگو با «جام جم» ، «در چشم باد» را از کارهای ماندگار تلویزیون عنوان کرد و گفت: مهم‌ترین ویژگی این مجموعه حفظ هویت ایرانی است که در کلیت مجموعه جاری است. آقای جوزانی در ادامه منطقی آثار پیشین در حوزه سینما همچون جاده‌های سرد، شیر سنگی و در مسیر تندباد، حال در یک دوره تاریخی دیگر مانیفست خود یا همان‌گونه که در بعضی گفتگوها اعلام داشته وصیت‌نامه هنری‌اش را در مجموعه «در چشم باد» به تصویر کشیده است.

مسعود جعفری‌جوزانی به ریشه‌های فردی و خانوادگی‌اش (فرهنگ ایلیاتی)‌ بازمی‌گردد. او همواره این اصرار را به عنوان یک هنرمند اینجایی داشته که در وهله اول موجودیت فردی خود را در جغرافیای سرزمینش و مبتنی بر دغدغه‌های فرهنگی، اجتماعی و تاریخی توضیح دهد. اما فراتر از این، بار مضمونی آنچه به مجموعه «در چشم باد» تشخص بیشتری می‌دهد تسلط جوزانی بر زبان تصویر و استفاده حرفه‌ای از ابزار رسانه‌ای خود بوده است.

وی افزود: ما در بخش قابل توجهی از این مجموعه شاهد هویت‌مندی قاب، میزانسن و استفاده درست از حرکات دوربین هستیم که در بعضی از داوری‌های غیرمنصفانه و مبتنی بر سوءتفاهم عنوان شده که این مجموعه ریتم کندی داشته است و این نقطه ضعف در برد ارتباطی مخاطب این رسانه تاثیر منفی داشته است. در حالی که اولا بیان این مطلب قابل تسری به همه قسمت‌های مجموعه نیست ثانیا براساس اوج و فرود داستان و نوع نگاه جوزانی که با وجوه عاطفی و نقاط تردیدآمیز تاریخی تو‌ام بود این ضرورت احساس می‌شده تا بعضی قسمت‌ها از سکون و ریتم و ضرباهنگ آرام‌تری برخوردار باشند. البته تغییر بعضی عوامل از جمله تهیه‌کننده در مقاطعی از مجموعه باعث عدم یکدستی کار (بویژه در قسمت‌های اول مرتبط با مبارزات میرزا کوچک‌خان جنگلی) شده است ولی این اختلال اجتناب‌ناپذیر براساس هوشمندی جوزانی باعث لطمه زدن به کلیت مجموعه نشده است.

طوسی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین نکته‌ای که مجموعه در چشم باد را در نقطه‌ای رفیع و به عنوان اثری قابل دفاع قرار می‌دهد، فاعلیت جاری در آن و نگاه نگران و دغدغه‌ یک هنرمند زمانه‌شناس نسبت به خاک سرزمین‌اش است. بیژن ایرانی، راوی منصف تاریخی و شخصیت برگزیده و سمپاتیک کارگردان است که حدیث نفس او را در 3 دوره حساس تاریخ معاصر با نگاهی غمخوارانه بیان می‌کند.نگاه کنیم به حضور جاری و جریان‌ساز اولیه بیژن ایرانی و تعهدات فردی و اجتماعی‌اش (در کانون سنت) و نقطه تردیدآمیز بعدی او در میانسالی و نهایتا شور و شیدایی دوباره او در مقطع حساس جنگ تحمیلی در کانون روایت مورد نظر مسعودجعفری جوزانی بهانه راوی در ردیابی و دیدار فرزندش است ولی در این طی طریق خودش نیز رفته رفته در صحنه نبرد حضور فعال و محرک پیدا می‌کند و از آن انفعال و تردید مقطعی بیرون می‌آید و پیوند ناگسستنی‌اش را به خاک سرزمینش به اثبات می‌رساند.

علی معلم، نویسنده و منتقد سینمایی کشور هم «در چشم باد» را اثری شاخص ارزیابی کرد و گفت: این سریال جعفری جوزانی جزو کارهای ماندگار و شاخصی است که در طول این سال‌ها پخش شده است. برای این موضوع دلایل بسیاری را ردیف کرد. اول از همه این‌که سطح تکنیکی این اثر نسبت به آثار مشابه کاملا برتر بود از آن گذشته این اثر فقط متکی به متن نبود و کارگردان خیلی خوب توانست حضورش را نشان دهد .نکته دوم دلمشغولی‌های آقای جوزانی است که در این اثر به خوبی به آنها پرداخته شد. همچنین جنبه‌های فنی کار مثل فیلمبرداری است که این اثر را در مرتبه بالاتری نسبت به دیگر آثار ساخته شده قرار می‌دهد.

این تهیه‌کننده سینما افزود: البته کار ضعف‌هایی هم داشت مثل شیوه بازی بعضی از بازیگران و نیز نحوه پخش آن از تلویزیون، که به نظرم می‌توانست در شمایل یک سریال سینمایی با زمان هر قسمت 90 دقیقه پخش شود. با وجود این باید بگویم صحنه های جنگی که این فیلمساز موفق به خلق آنها شد، در میان سایر آثار ساخته شده کاملا بی‌بدیل است.

مدتی پیش بود که علیرضا رئیسیان هم این اثر را نمونه‌ای استثنایی دانسته بود که علاوه بر این که توانسته بخوبی داستانش را روایت کند، به لحاظ هنری هم از سطح قابل قبولی برخوردار است.

مهدی غلامحیدری / گروه رادیو و تلویزیون