جاندارانی که بدون اکسیژن زندگی می‌کنند

اما علمی ـ تخیلی‌نویس‌ها، زیادی با این مساله موافق نیستند! آنها می‌گویند چرا نتوانیم صورت‌های متفاوت حیات را متصور شویم که در شرایطی به کلی متفاوت با زمین زندگی کنند.

سال‌ها پیش، داستان علمی ـ تخیلی‌ای را خواندم که به این استدلال دانشمندان طعنه می‌زد. داستان در سیاره‌ای دوردست رخ می‌دهد که در آن متان و مواد سمی برای ما، حکم آب و اکسیژن برای موجودات هوشمند آنجا را دارد. دانشمندان آن سیاره هم مثل دانشمندان زمین، استدلال می‌کنند تنها باید در سیاره‌هایی که متان دارند، به دنبال موجودات هوشمند بود و در این میان دانشمند جوانی را که امکان وجود حیات در سیاره‌های داخل آب را ممکن می‌داند، دست می‌اندازند!

در فیلم تازه ‌اکران ‌شده آواتار هم، تنفس در جو سیاره دور دست، برای انسان‌ها ناممکن است و در کوتاه‌مدت باعث مرگ آنها می‌شود؛ اما زیباترین و پیچید‌ه‌ترین اشکال حیات در همین جو سمی برای ما رشد و نمو می‌کنند.

بعد از این مقدمه طولانی، به سراغ خبری می‌روم که امروز در sciencemag خواندم:

تک‌سلولی‌های بی‌هوازی یعنی تک‌سلولی‌هایی که بدون اکسیژن قادر به زندگی هستند، برای دانشمندان
اصلا چیز تازه‌ای نیستند، مثلا پروکاریوت‌ها و پرتوزوآها می‌توانند بدون اکسیژن زندگی کنند. تا پیش از کشف جدید، کسی تصور نمی‌کرد جانداران چندسلولی که بتوانند در تمام چرخه زندگی خود بدون اکسیژن سر کنند، وجود داشته باشند.

دانشمندان در اعماق یکی از مناطق دریای مدیترانه که دارای آب بسیار شور است، سه‌گونه جدید از موجودات چند سلولی را کشف کرده‌اند که بدون اکسیژن زندگی می‌کنند. این موجودات فاقد میتوکندری هستند.

میتوکندری، ارگانل داخل سلولی است که با استفاده از اکسیژن، انرژی مورد نیاز سلول‌ها را می‌سازند. آنها در عوض، دارای ارگانلی موسوم به هیدروژنوزوم هستند که بدون اکسیژن انرژی سلول‌ها را تأمین می‌کنند. دانشمندان بر این گونه‌های تازه کشف‌شده نام Loricifera نهاده‌اند.

مقاله اصلی در ژورنال بیو مد سنترال منتشر شده است.