مستندهای اجتماعی یک نیاز واقعی

غذاهایی که با بسته‌بندی‌های بسیار زیبا در فروشگاه‌ها عرضه می‌شوند اصلا مانند عکس‌ها و تصاویری که روی بسته‌بندی‌ها حک می‌شوند نیست. روی بسته‌بندی‌ها عکس‌هایی از دامهایی چاپ می‌شود که در دل طبیعت مشغول چرا هستند.اما واقعیت یک چیز دیگر است؛ دام‌ها در مکان‌هایی کاملا سرپوشیده نگه‌داری می‌شوند و دام‌ها حتی نور آفتاب هم نمی‌خورند آنها به وسیله هورمون‌های مختلف چاق می‌شوند و بعد از ذبح به دست مشتری می‌رسند. در فیلم غذا گفته می‌شود که سلامت آمریکایی‌ها با خوردن این غذاها بشدت به خطر افتاده است. بسیاری فیلم مستند غذا را یک فیلم واقعیت‌گرا می‌دانند که می‌تواند جامعه آمریکا را متحول کنند. شبیه این فیلم را هم چند سال پیش مایکل مور درباره وضعیت درمان در آمریکا ساخت و جار و جنجال‌های زیادی به پا کرد.

در کشور ما هم مستندسازان زیادی درحال ساخت فیلم‌هایی هستند. آنها می‌خواهند با ساخت این آثار مستند، واقعیت‌های جامعه را تصویر کنند. برخی از این مستندات در برنامه‌هایی مانند شوک به نمایش درمی آیند. مثلا در قسمتی از برنامه تلویزیونی شوک به فست فودها و مضرات آنها اختصاص داشت. اما واقعیت این است که مستندسازان بنا به ماهیت کارشان که ثبت واقعیت‌هاست می‌توانند دایره کار خود را وسیع‌تر کنند و با فیلم‌های تاثیرگذار مثلا صنایع غذایی و بهداشتی را به نقد بکشند. بارها شنیده‌ایم که تعدادی از مواد شوینده، خوراکی و... دارای کیفیت خوبی نیستند و می‌توانند برای مردم بیماری‌زا باشند اما بنا به دلایل زیادی مستندسازان نمی‌توانند به این مشکلات نزدیک شوند در حالی که درنیایی که تصویر حرف اول را می‌زند، فیلم‌های مستند می‌توانند در جامعه موج ایجاد کنند و جریان‌ساز شوند. اما در کشور ما بیشتر گزارش‌های خبری که از برنامه‌های مختلف تلویزیون به نمایش درمی آیند این وظیفه را انجام می‌دهند در حالی که ماهیت فیلم مستند با گزارش فرق دارد و سینما وظیفه‌اش را در این موارد فراموش کرده است.