کاه‌یاب در کاهدان نشانی‌ها

ویژگی‌های DHCP

شاید در توضیح چند خطی بالا، به برخی از ویژگی‌های DHCP پی برده باشید. اما مهم‌ترین ویژگی‌های DHCP عبارتند از:

1- جلوگیری از تداخل: اگر به‌صورت حرفه‌ای با شبکه کار کرده باشید، حتما با پیغامی مبنی بر وجود دو آدرس IP یکسان در شبکه برخورد کرده‌اید. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که دو سیستم واقع در یک شبکه، از یک آدرس IP استفاده کنند. اما این مشکل با استفاده از DHCP حل خواهد شد و می توانیم مطمئن باشیم که چنین اتفاقی نخواهد افتاد.

2- سرعت بخشیدن به کارها: در یک شبکه بزرگ که از DHCP استفاده نمی‌کند، اگر کاربر بخواهد آدرس سرور DNS را تغییر دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟ اتفاق خاصی نمی‌افتد ولی او باید زحمت بکشد و پشت تک‌تک سیستم‌ها بنشیند و آدرس DNS آنها را تغییر دهد! در صورتی که اگر یک سرور DHCP در شبکه وجود داشته باشد، کافی است آدرس DNS مورد نظر را در آن وارد کند.

3- مدیریت متمرکز: که باز هم می‌توان مثال بالا را برای آن ذکر کرد. به‌جای نشستن پشت تک‌تک سیستم‌ها، می‌توان از طریق یک سیستم و به‌صورت متمرکز، به خواسته‌های خود جامه عمل پوشاند.

4- ضرورت: در برخی شرایط، مجبور به استفاده از سرور DHCP هستیم. مثلا هنگامی که از یکISP اینترنت دریافت می‌کنیم، مدیر آن برای دادن نشانی IP به منزل ما مراجعه نمی‌کند. تمامی این فرایندها از راه دور و البته سرور DHCP صورت می گیرد.

پیش از انجام هر کاری، باید DHCP را روی ویندوز سرور خود نصب کنید. این بسته به‌صورت پیش‌فرض روی سیستم نصب نمی‌شود. برای انجام این کار در ویندوز سرور 2003 باید مراحل زیر طی شود:ابتدا در منوی Run دستور Appwiz.cpl را وارد کنید. سپس در پنجره باز شده در سمت چپ آخرین گزینه یعنی Add/Remove Windows Components را برگزینید.

نکته: مواظب باشید در هنگام انتخاب، چک مارک گزینه Networking Services فعال نشود.

سپس روی گزینه Details کلیک کنید و گزینه دوم آن یعنی Dynamic Host Configuration Protocol را انتخاب و فعال کرده، آنرا نصب کنید. (برای نصب این سرویس نیازی به وارد کردن سی‌دی ویندوز نیست.)

نکته: همه این فرآیندها را می‌توان از کنسول Manage your server نیز انجام داد.

فرایند نصب سرور DHCP به همین سادگی است و پس از نصب می‌توانید از قسمت Administrative Tools به آن دسترسی پیدا کنید. هنگامی که برای اولین بار کنسول DHCP را باز کنید، محیطی مشابه شکل زیر را خواهید دید:

همان طور که در شکل بالا می‌بینید، در قسمت Status با پیغام Not authorized روبرو شده‌ایم. در شبکه‌های دامین، پیش از استفاده از DHCP، باید از سرور تاییدیه بگیریم. برای این کار در سایدبار سمت چپ، روی نام سرور خود (که در این شکل server1-7df2697.theodor.local است) راست‌کلیک کنید و Authorize را انتخاب کنید. با این کار محیط کنسول DHCP، به‌صورت زیر تغییر می‌کند:

نکته: البته می‌توان در شبکه‌هایی که عضو دامین هم نیستند، یک سرور DHCP راه‌اندازی کرد. در این حالت امکان تایید هویت² وجود ندارد و تا زمانی که یک سرور DHCP تایید شده شبکه وجود نداشته باشد، می‌توان از آن استفاده کرد که به این حالت فریفتن³ می‌گویند.

پس از این اقدامات، آماده پیکربندی سرور DHCP هستیم. برای این‌که کلاینت‌ها بتوانند از سرور، IP دریافت کنند، باید یک محدوده تعریف کنیم که به آن Scope گفته می‌شود. برای باز شدن ویزارد ساخت اسکوپ، روی سرور راست کلیک کرده و New Scope را انتخاب کنید. مراحل تنظیم یک اسکوپ به‌شرح زیر است:

1- در صفحه Scope Name، یک نام به محدوده دلخواه اختصاص دهید.

2- در صفحه IP Address Range، محدوده آغاز و پایان آدرس‌های IP که تصمیم دارید به کلاینت‌ها اختصاص یابد را تعیین کنید. در پایین این صفحه نیز می‌توانید Subnet Mask را تنظیم کنید.

نکته: فراموش نکنید سیستمی که روی آن DHCP نصب کرده‌ایم، باید IP ثابت داشته باشد. همچنین بازه‌ای را که قرار است با کلاینت‌ها اختصاص دهیم، باید با IP سیستم در یک محدوده باشد. این نکته مهم نیز فراموش نشود که بهتر است 10 تا IP اول Subnet را به کلاینت‌ها اختصاص ندهیم. به برای مثال اگر ساب‌نت ما در بازه 192.168.0.1 است، بهتر است محدودهIP ها را از 192.168.0.11 آغاز کنیم و ده IP اول را رزرو داشته باشیم.

3- در Add Exclusions ،IPهایی را که نمی‌خواهیم شامل لیست بالا باشند، وارد می کنیم. مثلا ممکن است 192.168.0.15 را قبلا به یک سیستم دیگر اختصاص داده باشیم. بنابراین در این صفحه این IP را مستثنا می‌کنیم.

4- در صفحه Lease Duration مدت زمانی که IP در اجاره کاربران خواهد بود را مشخص می‌کنیم. این زمان به‌صورت پیش‌فرض 8 روز است.

5- در صفحه بعد می‌توانید تعیین کنید که آیا تنظیمات اضافی DHCP Server روی این اسکوپ اعمال شود یا خیر؟ اگر در آن گزینه No را انتخاب کنید، عملیات ساخت Scope به پایان خواهد رسید.

در شماره آینده با جزییات کنسول DHCP برای مدیریت بهتری روی DHCP Server آشنا می‌شویم.

1. Dynamic Host Configuration Protocol

2. Authorization

3. Rogue

سارا شیری^* / مهدی شیرمحمدی
کارشناس ارشد معماری کامپیوتر*