آفرینش اثر به مثابه کالایی پیام‌رسان

اگرچه هنر نوعی اندیشه یا آن‌طور که آندره ژید می‌گوید: «اغراق در یک اندیشه است»، اما در نهایت به مثابه کالایی اطلاع‌رسان و پیام‌رسان، ناگزیر از انتشار و عرضه است تا بتواند معنا و مفهوم خود را در بستر اجتماع منتقل کند؛ هرچند هنرمندان و هنرآفرینان، هدف اصلی خلق اثر هنری را برآوردن نیازهای روحی و بیان عقاید و عواطف خود می‌دانند، اما در نهایت بدین طریق در تلاشند معیارها و ملاک‌های ادراکی و زیبایی‌‌شناختی خود را به شکل مناسب تثبیت کنند و همچنین امیدوارند اثر خلق شده‌شان به معرض نمایش گذاشته شود و البته مورد پسند قرار گیرد.

از همین روی، توجه نکردن به بخش کاربردی هنر، آن را از بستر زندگی مردم جدا می‌کند و دوری مردم از هنر نیز به تعبیری رسالت هنر در جامعه را دچار ابهام کرده و آن را به امری تزیینی بدل می‌کند.وقتی یک اثر هنری به کالایی فرهنگی تبدیل می‌شود، تمامی قوانین و مقررات یک کالا شامل خرید، فروش، شیوه استفاده و... در مورد آن صدق می‌کند و از همین جاست که اثر هنری با تبدیل شدن به کالایی فرهنگی، جنبه اقتصادی پیدا می‌کند و به عنوان سرمایه هنری دارای ارزش افزوده، به حوزه اقتصاد هنر نزدیک می‌شود.

نمایشگاه بزرگ آثار هنری تهران (آرت اکسپو) از چنین منظری برنامه‌ریزی و ساماندهی شد. حمایت بیشتر از هنرمندان و ایجاد تحول در اقتصاد هنر، بسترسازی برای نگاه فرهنگی و سرمایه‌ای به آثار هنری، اشاعه و ترویج فرهنگ خرید و فروش آثار هنری، ایجاد استانداردها و شیوه‌هایی برای قیمت‌گذاری مناسب، ‌خلق آثار برجسته هنری، پایه‌گذاری نمایشگاه (فروشگاه) سالانه هنر معاصر، توسعه فعالیت‌های این نمایشگاه در عرصه بین‌المللی و تحول در اقتصاد هنر را می‌توان به عنوان مهم‌ترین اهداف آرت اکسپوی تهران برشمرد.

در یکی از بندهای قانون برنامه بودجه سال 83، تمامی دستگاه‌های اجرایی کشور مجاز بودند تا نیم‌درصد از اعتبارات طرح‌های تملک دارایی و سرمایه‌ای خود را برای استفاده از آثار هنری و فرهنگی به منظور زیباسازی بناهای دولتی و احراز هویت اسلامی و ملی در جلوه‌های ظاهری آن اختصاص دهند.

این قانون از سویی باعث رونق بازار هنر می‌شد و علاوه بر استفاده آثار هنری در زیباسازی بصری محیط، شرایطی را مهیا می‌کرد تا نهادها و سازمان‌ها و به تأسیس گنجینه یا موزه آثار هنری بپردازند؛ آثاری که علاوه بر ارزش‌های هنری، دارای ارزش سرمایه‌ای و اقتصادی فراوانی هستند. امید آن‌که به بهانه برگزاری مداوم و منسجم آرت اکسپوی سالانه تهران، شرایط لازم برای به جریان انداختن این مصوبه و قانونمند شدن آن فراهم آید.

همچنین امیدواریم پیشگامی دستگاه‌های دولتی و تبدیل محیط و ابنیه دولتی و خصوصی به مکان‌هایی سرشار از ذوق هنری، علاوه بر الگوسازی لازم و بازیابی هویت محیط اجتماعی، باعث پیشرفت و پرورش این مهم شود.