رهبر انقلاب اسلامی در تبیین رسالت جمهوری اسلامی ایران در قبال جامعه بشری، با رد مطلق هر گونه تعرض و جهانگشایی حتی در ذهن و فکر، افزودند: اقتداری که به تاثیرگذاری و کمک به حل مشکلات جامعه بشری منجر شود با ابزار نظامی و قدرت تولید و فناوری به دست نمیآید بلکه متکی بر دو عامل است: «علم و ایمان.»
حضرت آیتالله خامنهای پیشرفتهای مهم علمی سه دهه اخیر را نتیجه «آزادی و آزادفکری» دانستند و خاطرنشان کردند: اگر رژیم طاغوت ادامه مییافت دستیابی به این پیشرفتها حتی با گذشت زمان ممکن نبود چرا که در نظامهای دیکتاتوری وابسته، و در زیر سلطه سیاستهای بیگانه، پیشرفت علمی، امکانپذیر نیست.
رهبر انقلاب اسلامی، در عین حال افزودند: پیشرفتهای مهم سه دهه اخیر، راضیکننده نیست و ما با قلههای علمی جهان، فاصله زیادی داریم که طی کردن آن، تلاش مضاعف، پیگیر و خستگیناپذیر نخبگان، دانشمندان، فرهیختگان و دانشجویان را میطلبد.ایشان با اشاره به انس و ارتباط دیرینه خود با محیطهای دانشگاهی بویژه دانشگاه تهران، نقش این دانشگاه را در شتاب بخشیدن به روند پیشرفت علمی کشور، مهم و الگوساز خواندند و افزودند: میتوان با برنامهریزی 50 ساله، ایران عزیز را بهردههای اول علمی جهان رساند و به موازات خارج کردن کامل کشور از اسارت علمی، دانش بشری را رشد و گسترش و عمق بخشید.
حضرت آیتالله خامنهای، هدف نهایی اسلام و جمهوری اسلامی را از پیشرفت علمی، «سعادت ملت و جامعه بشری» و تحقق آرزوهای تاریخی بشر از جمله عدالت برشمردند و افزودند: نگاه به علم باید نگاهی شریف، پاکیزه و معنویگرا باشد اما اکنون، علم در خدمت بیعدالتی و قدرتهای ظالم است.
رهبر انقلاب اسلامی، «بیعدالتی مدرن، مسلح و غیرقابل اعتراض» را از واقعیات دنیای امروز خواندند و در تشریح این تعابیر نو افزودند: تبلیغات گسترده و متکی بر علوم جدید مانند ارتباطات و توطئههای بیوقفه علیه جمهوری اسلامی از جمله نشانههای بیعدالتی مدرن و مسلحی است که با اتکای به علم در جهان امروز، جریان دارد و جمهوری اسلامی را به علت اعتراض به این بیعدالتی، کانون تهاجم قرار داده است.
فرهنگ، دومین اولویت دانشگاه
«فرهنگ به عنوان دومین اولویت دانشگاهها»، مساله دیگری بود که رهبر انقلاب اسلامی پس از تبیین اهمیت بیبدیل علم، به آن پرداختند.
حضرت آیتالله خامنهای در همین زمینه، پرورش فرهنگی دانشجویان را مسالهای بسیار ظریف و نیازمند تدبر فراوان و برنامهریزی صحیح در تدوین کتابها، انتخاب استادان و برنامههای گوناگون دانشجویی دانستند.
ایشان افزودند: درک اهمیت فرهنگ در دانشگاهها و پرداختن صحیح به آن، با دستور، بخشنامه، تبلیغات و پوستر امکانپذیر نیست بلکه نیازمند نوعی خودجوشی و عشق به سرنوشت نسل جوان و «آینده کشور» است.
حضرت آیتالله خامنهای، ترویج نگاه صحیح به علم را از جمله کارهای فرهنگی ضروری دردانشگاهها و موجب شور و تلاش بیپایان دانشجویان و استادان به علم و تحقیق و «تعلیم و تعلم» خواندند و خاطرنشان کردند: میتوان جوان مستعد دانشجو را با کار فرهنگی ظریف به جوانی «عاشق علم و تحقیق، صبور، اهل کار جمعی، دارای پشتکار و وجدان کاری، منصف، معتقد به تقدم عقل بر احساس و دارای اعتقادات عمیق دینی» تبدیل کرد و از این طریق خصلتهای ضروری ملی را ارتقا بخشید.
ایشان دور کردن جامعه دانشگاهی از دین و معارف دینی را از گناهان بزرگ رژیم ستمشاهی برشمردند و افزودند: تعمیق معرفت دینی در روح و جان پاکیزه دانشجویان جوان، تضمین کننده بصیرت و سعادت جامعه و کشور است و مدیران و مسوولان دانشگاهی، متولیان اینگونه مسائل هستند.
حضرت آیتالله خامنهای در سومین بخش از سخنانشان در جمع مسوولان و استادان دانشگاه تهران به موضوع «سیاست و دانشگاه» پرداختند.
ایشان با تکرار اعتقاد دیرینه خود مبنی بر ضرورت وجود روح و نشاط سیاسی در دانشگاهها افزودند: اگر دانشگاه به کلی از سیاست دور باشد خالی از شور و نشاط میشود و به محلی برای رشد میکروبهای خطرناک فکری و رفتاری تبدیل خواهد شد، اما معنای سیاسی شدن دانشگاهها این نیست که مراکز علمی به محلی برای استفاده جریانها و عناصر سیاسی تبدیل شوند.
لزوم مدیریت مسوولان برای جلوگیری از سوءاستفادهها
رهبر انقلاب اسلامی اعمال مدیریت و قدرت مسوولان دانشگاهی را برای جلوگیری از سوءاستفاده جریانهای سیاسی از دانشگاهها ضروری برشمردند و افزودند: غفلت از این مهم ممکن است فضای سیاسی مراکز علمی - دانشگاهی را به عرصهای برای سوءاستفاده دشمنان تبدیل کند.
حضرت آیتالله خامنهای با اشاره به تاکید فراوان و مکرر قرآن مجید درباره غافل نشدن از «کید و مکر شیطان و شیطان صفتان» افزودند: نگاه و بنای بنده بر خوش بینی است و به همین علت معتقدم برخی مسائل و حوادث تلخ ماههای اخیر، بر اثر غفلتهای بزرگ برخی اشخاص بوجود آمد و باید توجه داشت که در عرصه سیاست، غفلت و اقدامات غیرمتعمدانه نیز گاه همان نتایج خیانت را به همراه میآورد. حضرت آیتالله خامنهای همچنین با تشکر فراوان از پیشنهاد رئیس و استادان دانشگاه تهران مبنی بر اهدای دکتری افتخاری این دانشگاه به ایشان، افزودند: این مساله و ابراز محبت دانشگاهیان برای بنده افتخار است اما از پذیرش آن معذورم و اگر خداوند کریم کمک کند به همان میثاقطلبگی متعهد و پایبند خواهم بود.
در آغاز این دیدار دکتر دانشجو وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، با اشاره به حضور فعال و موثر دانشجویان و دانشگاهیان در مراحل مختلف حیات سی و یک ساله انقلاب اسلامی اعلام کرد: با برنامهریزیهای صورت گرفته، دانشگاهیان سراسر کشور به تلاشهای علمی پژوهشی خود برای تحقق بیشتر اهداف و آرمانهای انقلاب شتاب بیشتری میبخشند. سپس رئیس دانشگاه تهران با اشاره به هفتاد و پنجمین سالروز تاسیس این دانشگاه گفت: دانشگاه تهران با 43 دانشکده مستقل، 113 گروه و 594 رشته علمی در حال فعالیت است که عمده فعالیتهای کمی و کیفی آن در دوران پس از انقلاب صورت گرفته است.
دکتر فرهاد رهبر افزود: در عمر 44 ساله دانشگاه تهران قبل از انقلاب فقط 14 درصد جمعیت 200 هزار نفری دانشجویان این دانشگاه به تحصیل مشغول بودند و 86 درصد آنها در سی و یک سال پس از انقلاب وارد دانشگاه شدهاند.
رئیس دانشگاه تهران گفت: از مجموعه 12 هزار و 960 مقاله استادان این دانشگاه در مجلات معتبر، فقط 136 مورد قبل از انقلاب، و بقیه بعد از انقلاب بوده و اکنون دانشگاه تهران در رتبهبندی جهانی دانشگاهها، با 117 پله صعود به جمع 500 دانشگاه برتر دنیا پیوسته است.
دکتر فرهاد رهبر با تاکید بر رصد نقادانه روند فعالیتهای مختلف کشور در جامعه دانشگاهی بهبیان شاخصهای مختلف رشد علمی کشور در سه دهه اخیر پرداخت و گفت: به عنوان مثال در 15سال اخیر سهم ایران در عرصه تولید علم در جهان 75 برابر رشد کرده و به بیش از یک درصد رسیده است. رئیس دانشگاه تهران با اشاره به ترور استاد شهیدعلی محمدی افزود: تلاش دشمنان برای ایجاد اختلال در روند علمی آموزشی با بصیرت و هوشیاری دانشجویان و دانشگاهیان به جایی نخواهد رسید. دکتر علی صبوری، دکتری تخصصی شیمی نیز با اشاره به ضرورت تولید جهانی علم و به موازات آن بومیسازی گفت: حضور فعال استادان و دانشجویان در مجامع و مراجع علمی جهان، نشاندهنده خودباوری علمی است که این روند باید تقویت شود.
دکتر صبوری با پیشنهاد تاسیس نشر بینالمللی برای حضور فعال در عرصه علوم انسانی در جهان افزود: برنامهریزی برای جهتدهی به تحقیقات دانشگاهی، احترام بیش از پیش به دانشمندان و نخبگان ایرانی داخل و خارج، تسلط فضای علمی و پرهیز از تسلط فضای سیاسی بر دانشگاهها، عشق و ایثار دانشمندان و بودجه و امکانات بیشتر، عوامل اصلی توسعه علمی کشور است.
در ادامه این دیدار دکتر سعیدرضا عاملی، دکتری جامعهشناسی ارتباطات با اشاره به لزوم تقویت علوم میانرشتهای و چندرشتهای افزود: تقویت روحیه کار جمعی در میان نخبگان رشتههای مختلف، میتواند به راهبردهای موثری در عرصههای مختلف، منجر شود. وی با اشاره به گسترش، تنوع و نفوذ روزافزون حوزه تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات گفت: باید برای فضای دوم کشور یعنی فضای مجازی، سیاستگذاری و برنامهریزی جامعی انجام داد و از مزایای آن، برای زندگی آسانتر، سالمتر و ارزانتر استفاده کرد.
همچنین دکتر محمدحسین امید، دکتری مهندسی عمران با اشاره به رشد بسیار چشمگیر کمی و کیفی رشتههای دکتری و کارشناسی ارشد در دهه اخیر گفت: کشاورزی میتواند محور توسعه همهجانبه کشور باشد، اما استراتژی و نقشه راه این عرصه هنوز تدوین نشده است. این استاد دانشگاه افزود: دانشگاه تهران با توجه به توان علمی بالای خود آماده است در این زمینه نقش موثری ایفا کند. دکتر غلامعلی افروز، دکتری روانشناسی نیز در این دیدار چالشهای مجازی و هجمههای نرمافزاری را از واقعیات جامعه امروز خواند و گفت: مدیران ارشد کشور باید به جای کارپردازی صرفا اجرایی، به تعامل فکری جدی با نخبگان و فعالان عرصههای آموزشی و پرورشی بویژه استادان و فرهیختگان دانشگاهی بپردازند تا مدیریت مدبرانه فکری جوانان امکانپذیر شود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم