اثر ماندگار و قابل تکرار

«درچشم باد یا برچشم باد» که جمعه شب‌ها از شبکه اول سیما به کارگردانی «جعفر جوزانی» پخش می‌شود، جزء آن دسته از سریال‌های تاریخی است که متن حقایق تاریخی، برحاشیه‌ها غلبه کرده و از همین روی توانسته به سرعت با مخاطب رابطه برقرار نماید. قصه که از زمان نهضت جنگل و حکومت قاجار شروع شده، همراه با قسمت‌های طولانی آن این بار وارد حکومت پهلوی دوم می‌شود. سیر تاریخی، روندی کاملا دقیق است، مطرح‌ترین وقایع و حوادث تاریخی، کاملا با تمامی جنبه‌های تحلیلی و مضمونی تاریخی از طریق دیالوگ‌ها و طراحی صحنه‌ها، رونمایی می‌شود و بیننده در آن شرایط و فضا قرار می‌گیرد. قصه با رصد خانواده‌ایی با عنوان خانواده ایرانی آغاز می‌گردد. ایرانی که همرزم میرزا کوچک خان بوده؛ همراه برادرش و به دلایلی به تهران می‌آید و البته از طریق آنها و روایت‌گفتاری، میرزا، نقش ضداستعماری و چگونگی خیانت و شکست قیام نهضت بازگویی می‌شود. زندگی داخلی خانواده ایرانی، همسر، سه پسر و یک دختر وی، گویا دستمایه خوبی برای جوزانی می‌شود و او با بیان سیربزرگ شدن آنها، مسیر تاریخی ایران رانیز در مقاطع گوناگون، بیان می‌کند. فرزندان ایرانی، متاثر از شرایط آن مقطع، ایده‌ها و تفکرات مختلفی دارند و از همین‌جاست که نویسنده، براحتی نوع نگاه‌ها و توقعات توده مردم را طرح می‌کند. گره‌زایی بین فرزندان حاج آقا ایرانی با حوادثی نظیر سقوط قاجار، روی کارآمدن رضاخان، ورود متفقین به ایران، سقوط پهلوی اول، ورود نیروهای انگلیس و روس به ایران و... باعث جذابیت‌های بصری گشته. گر چه شاید چنین فرزندانی وجود خارجی نداشته باشند اما جوزانی با چنین طراحی توانسته به‌دور از حاشیه‌ها و با درگیر نمودن شخصیت‌های داستان، روایتگری صادق در تاریخ معاصر باشد. «در چشم باد» متکی برداستان و مستندات تاریخی است، اما نباید از طراحی دقیق صحنه و لباس غافل شد؛ ظرافت در این 2 بخش تفاوتهای قومی، بومی و زندگی شهری را کاملا در این مجموعه تلویزیونی نشان می‌دهد. نوع گریم، چهره‌پردازی برای شخصیت‌های، سنتی، روستایی و مدرن آن روزگاران انصافا جزء کارهای سخت بوده است. این امور حتی در حوزه دیالوگ‌های سریال با قاطعیت پیگیری شده و نحوه بیان و گفتار در ادوار گوناگون تاریخی، قوم‌ها، بیگانگان و... کاملا به جا و قابل تقدیر می‌باشد. این ظرافت‌ها که شاید بعضا به چشم هم نیاید، در ایجاد حس حاکم در فضای داستان که نهایتا منتج به همذات پنداری مخاطب می‌گردد، کمک شایانی می‌کند. «در چشم باد» از آن دسته آثار تلویزیونی است که توانسته با بیننده رابطه صمیمی برقرار کند و قطعا خواهد توانست جزء آثار ماندگار و قابل تکرار در تلویزیون شود.

فریده ارس‌خانی