پیست‌های بلااستفاده و خراب

هادیانی، رئیس شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی در گفتگو با «جام‌جم» شرکت پیمانکار احداث این پیست‌ها را مقصر مشکلات اخیر معرفی می‌کند و مدعی است خسارت آنچنانی متوجه شرکت توسعه نیست. شاید این اظهارنظر نوعی پاک کردن صورت مساله باشد چرا که انتقادهای زیادی درخصوص نحوه احداث، مکان‌های آنها و نگهداری نامناسبی که از پیست‌های تارتان صورت می‌گیرد، وجود دارد. از سویی دیگر، بسیاری از پیست‌های کنونی کشور در حال خاک خوردن هستند و این موضوعی نیست که بتوان بسادگی از کنارش گذشت؛ چرا که احداث هر یک از این پیست‌ها هزینه‌های زیادی به دنبال داشته است و از سوی دیگر بسیاری از مناطق دوومیدانی‌خیز کشور در حسرت داشتن چنین پیست‌هایی مانده‌اند.

رئیس شرکت توسعه و نگهداری در خصوص هزینه‌هایی که صرف یک پیست تارتان می‌شود، به «جام‌جم» می‌گوید: «اگر بخواهیم استاندارد هشت خط پیست را رعایت کنیم، 400 متر طول آن خواهد بود و 9 متر عرض دارد. به اضافه این که پشت دروازه‌ها را هم باید در نظر بگیریم که به چیزی حدود 6 تا 7 هزار متر تارتان نیازمندیم. هر متر پیست تارتان هم 650 هزار تومان هزینه دربردارد.» یک حساب سرانگشتی هم بخوبی نشان خواهد داد که احداث هر پیست تارتان چقدر هزینه خواهد داشت.

مکان احداث پیست‌ها

یکی از موضوعاتی که در خصوص احداث پیست‌های تارتان وجود دارد، به محل احداث بسیاری از آنها برمی‌گردد که در بسیاری از موارد کارآیی لازم را نخواهند داشت.

هادیانی می‌گوید:‌ «هرجا که استادیوم فوتبال می‌سازیم، پیست دوومیدانی هم احداث خواهیم کرد. این رشته جزو ورزش‌های مادر است، بنابراین در کلیه مراکز استان‌ها پیست تارتان خواهیم داشت. الان 11 ورزشگاه 15 هزار نفری افتتاح کرده‌ایم و بقیه هم در دست ساخت هستند. خیلی از کسانی که رشته دوومیدانی را از نزدیک پی می‌گیرند، بر این باورند که پایگاه‌های قهرمانی و مناطقی که ‌استعدادهای دوومیدانی در آنها بیشتر هستند، باید در اولویت قرار گیرند، اما هادیانی می‌گوید که طبق سیاست‌های سازمان تربیت بدنی، پیست‌ها در مراکز استان‌ها احداث می‌شوند تا از این طریق ایجاد انگیزه شود. نکته‌ای که اکنون مورد توجه است، بلااستفاده بودن بسیاری از این پیست‌هاست. این در شرایطی است که مناطق دوومیدانی‌خیزی مثل بندر ترکمن یا چهارمحال و بختیاری از داشتن کمترین امکانات محرومند.

داداشی، دبیر فدراسیون دوومیدانی در این باره عنوان می‌کند که فدراسیون قدرت لازم برای وارد کردن فشارهای لازم به شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی در راه احداث پیست‌های دوومیدانی را ندارد و در این راه تنها به مسوولان توصیه‌های لازم را می‌کند. وی می‌گوید: ظاهرا آنها براساس اولویت‌بندی‌هایی که دارند، کار می‌کنند. این طرح‌ها عموما عمرانی هستند و برای همین دخالت نمی‌کنیم. الان بندر ترکمن و گلستان، حرف اول را در دوومیدانی می‌زنند یا منطقه‌ای مثل چهارمحال و بختیاری ورزشکار المپیکی دارد. درواقع هرجا که فوتبال ندارد، در دوومیدانی موفق بوده است. ما 10 استان برتر دوومیدانی را اولویت‌بندی کرده‌ایم و نام آنها را به مسوولان داده‌ایم تا ابتدا پیست‌ها در این استان‌ها احداث شوند؛ اما اگر این کار تحقق پیدا نمی‌کند، دیگر از عهده ما خارج است. وی از تلاش‌های مقامات استانی نیز به عنوان یک عامل موثر برای افزایش امکانات آن مناطق یاد می‌کند و یادآور می‌شود که مسوولان محلی باید فعالیت‌های بیشتری از خود بروز دهند.

پیست‌های بلااستفاده

بدون استفاده ماندن بیشتر پیست‌های احداث شده در سطح کشور هم جزو نکاتی است که توجه خیلی‌ها را جلب کرده است. از سال‌ها پیش پیست‌های تارتان زیادی در بخش‌هایی از کشور احداث شده‌اند که عملا کاربردی ندارند. این که چرا این پیست‌ها در مکان‌هایی دایر شده‌‌اند که میزان علاقه‌مندی مردم آن دیار به ورزش مادر بسیار کم است، نکته مورد بحث است، اما نظریه دیگری هم از سوی برخی از کارشناسان مطرح می‌شود که می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.

مجید کیهانی، کارشناس دوومیدانی در این باره به کم‌کاری هیات‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید: وقتی بسیاری از هیات‌ها در خواب سنگین به سر می‌برند و عملا کاری انجام نمی‌دهند، نمی‌توان انتظار بهره‌برداری از آن پیست‌ها را داشت. اگرچه احداث پیست‌ها در شهرهایی که دوومیدانی در آن رونق ندارد کار اشتباهی بوده و به نظر من فدراسیون هم در این راه مقصر است زیرا باید تحت هر شرایطی مانع این کار می‌شد تا این هزینه برای استان‌هایی صرف شود که قهرمان پرور هستند و استعدادهای دوومیدانی دارند. اما در کنار این مساله باید بگوییم هیات‌های بسیاری از شهرها فعالیت آنچنانی ندارند و نظارت فدراسیون بر عملکرد آنها نیز بسیار ضعیف است. وی در انتقاد به نحوه احداث پیست‌هایی که بدون استفاده مانده‌اند، به نبود کار کارشناسی در این راه اشاره می‌کند و می‌افزاید: متاسفانه از گذشته کار کارشناسی صورت نگرفته است. در سال 72 پیست تارتان تبریز با هزینه گزافی افتتاح شد اما در این پیست تاکنون حتی یک مسابقه هم در سطح قابل قبول برگزار نشده است.

زیرا این منطقه علاقه‌ای به دوومیدانی ندارد. حالا هم که لایه‌های این پیست برداشته شده و خراب است. شش هفت سال قبل در کرمانشاه پیست تارتان زدند. این پیست هم به خاطر نداشتن نظارت لازم از بین رفت. در دوره کفاشیان یک سالن دوومیدانی در شهر رشت احداث شد که تنها یک بار مسابقه‌های دهه فجر در آن برگزار شد. چرا این سالن بلااستفاده مانده است؟ چرا بندرترکمن که ملی‌پوشانی مثل عبدالصادق گرگانی، دانقطار یاقوتی، عبدالغفار سقر، فریدون یلقی و... را تحویل دوومیدانی داده و یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های استعدادیابی است، چنین امکاناتی ندارد؟ سنندج هم همین‌طور! در زنجان چهره‌هایی مثل جعفر باباخانی، فریبرز مرادپوریان، ملک شیرمرادی و ابراهیم اطاعتی به دوومیدانی معرفی شده‌اند، اما آیا به این منطقه به اندازه کافی بها داده‌ایم؟ یا در استان‌های چهارمحال و بختیاری و لرستان که سرشار از استعداد است، ‌چه امکاناتی فراهم کرده‌ایم. در کاشان پیست به مشکل برخورده است و در قم به جای ورزشگاه جدید، در ورزشگاه قدس هزینه کردیم که واضح بود پیست آن فضای کافی برای شرایط استاندارد را ندارد اما این کار را انجام داده‌ایم. به نظر من بسیاری از مشکلات را خودمان ایجاد کرده‌ایم. چندین سال است به بهانه لیگ، مسابقه‌های بزرگسالان و جوانان قهرمانی کشور را برگزار نمی‌کنیم وقتی این رقابت‌ها نباشد هیچ معیاری برای ارزیابی هیات‌ها وجود نخواهد داشت و نتیجه این است که همه دنبال نتایج تیم‌های ذوب‌آهن و نفت خواهند بود و در بسیاری از شهرهایی که پیست احداث شده است هیچ حرکتی انجام نمی‌گیرد.

حسین جلالی، رئیس سابق فدراسیون دوومیدانی البته عقیده دیگری دارد. وی استفاده نکردن از پیست‌های احداث شده در شهرستان‌ها را به بحث فرهنگی ورزش ربط می‌دهد و مدعی است به اندازه کافی برای جذب استعدادها در این رشته فرهنگ سازی نشده است. ما می‌بینیم که در تابستان پدر و مادر فرزند خود را برای ثبت‌نام در رشته‌های شنا و ژیمناستیک به اماکن ورزشی می‌برند، اما کسی به دوومیدانی اهمیت نمی‌دهد در حالی که رشته‌ مادر است. وی در دفاع از هیات‌های ورزشی نیز گفته است آنها مقصر نیستند. ترکیب بیشتر هیات‌ها را معلمان آموزش و پرورش تشکیل می‌دهند و بضاعتی برای جذب ورزشکار ندارند. از طرفی وقتی در استادیوم‌ها پیست احداث می‌کنیم دسترسی آن برای جوان‌ها خیلی سخت می‌شود برای همین است که بسیاری از این پیست‌ها بدون کاربرد مانده‌اند.

دفاعیات هادیانی

دفاعیات رئیس شرکت توسعه و نگهداری البته قابل پیش‌بینی است. هادیانی عنوان می‌کند احداث پیست‌ها در استان‌هایی که علاقه‌مندی در آن به دوومیدانی دیده نمی‌شود به مرور زمان تاثیرگذار خواهد بود و انگیزه ایجاد می‌کند. وی در بخش دیگری از اظهاراتش به هماهنگی با فدراسیون دوومیدانی برای احداث سالن‌ها و پیست‌های دوومیدانی در مناطقی که استقبال از این رشته زیاد است اشاره می‌کند. این در شرایطی است که دبیر فدراسیون گفته تلاش‌های فدراسیون در این راه ثمری نداشته است. با این حال علیمرادی به جام‌جم می‌گوید: دوومیدانی یک ورزش مادر است مثل شنا و ژیمناستیک. این سیاست سازمان است که همه استان‌ها در این 3 رشته فعال باشند. شاید در بندرترکمن علاقه‌مندی به این رشته بیشتر باشد اما تصور ما این است که باید در سایر مناطق با احداث پیست این علاقه‌مندی را ایجاد کنیم. این مقام مسوول در خصوص مشکلاتی که در احداث و نگهداری پیست‌ها به وجود آمده و انتقادهای بسیاری را به دنبال داشته است، این‌گونه پاسخ می‌دهد: در کاشان شرکت چمن بافت که وابسته به سازمان است کار احداث پیست را به عهده داشت. این شرکت در مقطعی مشکل اعتباری پیدا کرد و برخی نیروی متخصص آن جدا شدند. افراد جدیدی که آمده بودند برای چسباندن تارتان فرمول استانداردی را به کار نبردند تا پس از 2 ماه مشکلاتی به وجود آید و مجبور شدیم تارتان را جمع کنیم. همین شرکت در کرج هم کار را بخوبی پیش نبرد و بناچار پیست را کندیم.

این که مسوولان سازمان تربیت بدنی و شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی قصد احداث پیست‌های دوومیدانی در همه استان‌ها را دارند کار خوب و قابل تقدیری است اما آیا بهتر نیست در اولویت‌های خود تجدیدنظری انجام دهند. آیا خاک خوردن و از بین رفتن ده‌‌ها پیست تارتان که خسارت‌های میلیاردی را به دنبال داشته‌اند هشداری جدی برای آنها نیست تا سرمایه‌گذاری‌ها را در مناطقی انجام دهند که فواید مثبتی به دنبال داشته باشد؟ آیا نظارت‌ها بر احداث پیست‌ها به اندازه کافی وجود دارد تا مشکلاتی مثل آنچه در کاشان، قم، کرج و... رخ داده‌اند در سایر مناطق تکرار نشوند؟

علی رضایی