عجیب اما واقعی!

اثرات آنتی‌باکتری‌ بر با کتری‌ها

سل، مسمومیت غذایی، وبا، ذات‌الریه، گلودرد میکروبی و مننژیت از جمله بیماری‌هایی هستند که از طریق باکتری‌های بیماری‌زا ایجاد می‌شوند. رعایت بهداشت فردی یکی از بهترین راهکارهایی است که می‌تواند از گسترش باکتری‌های عفونی جلوگیری کند. بررسی‌های انجام شده توسط محققان حاکی از آن است که تنها استفاده از صابون‌های معمولی کافی نخواهد بود.

کد خبر: ۲۹۳۹۷۹

با توجه به اهمیت این موضوع، امروزه صابو‌ن‌ها، شوینده‌ها و اسفنج‌هایی به بازار عرضه شده که حاوی مواد آنتی‌باکتریال یا ترکیباتی برای از بین بردن باکتری‌های مولد بیماری هستند. معمولا برای از بین بردن باکتری‌هایی که در سطح بدن یا محیط خانه مستقر می‌شوند، آب گرم و صابون، الکل، مواد سفیدکننده حاوی کلر و آب اکسیژنه استفاده می‌شود. این مواد به صورت غیراختصاصی عمل می‌کنند؛ به این معنی که انواع مختلف عوامل بیماری‌زا مانند قارچ‌ها، باکتری‌ها و برخی از ویروس‌ها را هدف قرار می‌دهند. صابون آلودگی، چربی و هرگونه عامل بیماری‌زا را از سطح جدا می‌کند و بنابراین این نوع آلودگی‌‌ها به راحتی با آب شسته می‌شوند و از بین می‌‌روند. مواد پاک‌کننده معمولی مانند الکل برای زدودن آلودگی از سطوح مختلف با تخریب ساختار سلول‌ها به آنها آسیب می‌رساند و در نهایت تبخیر می‌شوند. شوینده‌های حاوی مواد آنتی‌باکتریال، لایه نازکی را در سطوح مختلف برجای می‌گذارند که مانع از رشد و گسترش باکتری‌های مقاوم خواهد شد. هنگامی که یک گروه از باکتری‌ها تحت تاثیر یک محرک تنش‌زا مانند یک ماده شیمیایی آنتی‌باکتریال قرار می‌گیرند، شرایطی ایجاد می‌شود که می‌توانند زمینه‌ساز رشد و گسترش زیرمجموعه‌ای از باکتری‌های متعلق به این گروه شود که از مکانیسم‌ دفاعی پیشرفته‌تری در برابر این گروه از شوینده‌ها برخوردار هستند. به این ترتیب، شوینده‌های آنتی‌باکتریال نه‌تنها سبب از بین رفتن این گروه از باکتری‌ها نشده‌اند بلکه مقاومت آنها را افزایش داده‌اند. بر این اساس، باکتری‌هایی که در برابر این گروه از شویند‌ه‌ها مقاوم شده‌‌اند، می‌توانند از توانایی بالقوه در ایجاد مقاومت نسبت به برخی از انواع آنتی‌بیوتیک‌ها نیز برخوردار باشد. تریکلوسان یکی از مهم‌ترین مواد شیمیایی است که در شوینده‌های آنتی‌باکتریال یافت می‌شود. اگر باکتری‌ها برای مدت طولانی در تماس با این ماده قرار داشته باشند، نوعی جهش ژنتیکی در باکتری ایجاد می‌شود که سبب افزایش مقاومت آن در برابر نوعی آنتی‌بیوتیک خواهد شد و در درمان بیماران مبتلا به سل تجویز می‌شود. تریکلوسان، ترکیبی است که به مقدار ناچیزی در شیر مادر و پلاسمای خون نیز یافت می‌شود. اگرچه وجود مقدار جزیی از این ماده در بدن خطری را به همراه نخواهد داشت اما افزایش مقدار این ماده می‌‌تواند پیامدهای نامطلوبی را در ایجاد اختلال در فعالیت غدد درون‌ریز بدن به همراه داشته باشد. باید توجه داشت که شستن سطوح با استفاده از آب و صابون بهترین راه برای رعایت بهداشت فردی و جلوگیری از شیوع بیماری است. مواد آنتی‌باکتریال موادی هستند که استفاده از آنها باید تنها محدود به بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و همچنین افرادی باشد که به ضعف سیستم ایمنی مبتلا هستند.