نسل تازه‌ای از منابع سوختی پاک در راه است

خودروهای آینده از هندوانه انرژی می‌گیرند

خودروهایی که روزی با استفاده از هندوانه به عنوان منبع سوختی حرکت خواهند کرد! حقیقتا باید چنین دورنمایی را طرحی بلندپروازانه و شجاعتی علمی دانست که در صورت تحقق قطعی انقلابی بنیادین در صنایع خودروسازی، سیستم‌های تولید و مصرف انرژی و الگوهای مصرف ایجاد خواهد شد. بدون شک آینده توسعه زندگی مدرن در گرو توسعه ایده‌هایی از این دست است. یکی از این ایده‌های استثنایی استفاده از آب هندوانه به عنوان تازه‌ترین منبع قابل تجدید انرژی برای خودروها و سایر سیستم‌های حمل‌ونقل زمینی است.

کد خبر: ۲۸۴۶۵۶

هر سال از هر 5 هندوانه، یک عدد بنابه دلایل گوناگون در مزارع زیر کشت این محصول به حال خود رها می‌شود. بر اساس آمار و ارقام موجود تنها در سال 2007 و در فصل برداشت این محصول در آمریکا بالغ بر 360 هزار تن هندوانه به این دلیل که از نظر ظاهری قابلیت استفاده را ندارند بدون استفاده باقی می‌مانند. اکنون گروهی از محققان وزارت کشاورزی آمریکا به دنبال آن هستند تا از این حجم قابل توجه هندوانه بلااستفاده به عنوان سوخت زیستی جهت راه‌اندازی سیستم‌های حرکتی نظیر خودروها استفاده کنند. در حقیقت پیش‌بینی می‌شود که در صورت تحقق قطعی چنین ایده‌ای، فناوری تولید سوخت‌های زیستی با تحولی تاریخی روبه‌رو شود.

محققانی که در این پروژه حضور دارند بر این باورند که می‌توان قند موجود در هندوانه را طی فرآیند تخمیری به اتانول تبدیل کرد. اتانول در سال‌های اخیر از شهرت خیره‌کننده‌ای به عنوان یک سوخت ارزشمند زیستی برخوردار شده است و هم‌اکنون در بسیاری از کشورهای جهان به آن به عنوان منبع سوختی مهم و پاک که مطابق استانداردهای زیست محیطی است، نگاه می‌شود. محققان در برآوردهای خود به این نتیجه رسیده‌اند که آب هندوانه تقریبا نیمی از وزن هندوانه را تشکیل می‌دهد و این آب تقریبا دربرگیرنده 10 قند قابل تخمیر و مورد نظر محققان است.

دانشمندان آزمایش‌های گوناگونی در این زمینه انجام داده و به این نتیجه رسیدند که با ضریب بالایی از راندمان کاری می‌توانند قند موجود در آب هندوانه را به اتانول تبدیل کنند. آنها تخمین زده‌اند که از هر تن آب هندوانه‌ای که در اراضی زیر کشت این محصول به صورت بلااستفاده رها می‌شود، می‌توان تا 26 لیتر اتانول تولید کرد.

واین فیش، از شیمیدانان تحقیقات کشاورزی در اکلاهمای آمریکا که در گروه تحقیقاتی این پروژه قرار دارد، می‌گوید: آینده تحقیقاتی از این دست بسیار روشن است. ما از هم اکنون روزی را متصور هستیم که در آن اتانول و سایر سوخت‌های زیستی با استفاده از منابع تجدیدپذیر و پاکی نظیر هندوانه و محصولاتی از این دست تولید شده و در طیف گسترده از صنایع به کار گرفته شود. محققان با اشاره به راندمان بالای تولید اتانول در این فرآیند نسبت به آینده آن خوشبین هستند و از آنجا که از میزان محدودی از بذر این محصول سطح قابل توجهی از اراضی به زیر کشت می‌روند، می‌توان با هزینه نه چندان قابل توجهی به حجم خیره‌کننده‌ای از سوخت زیستی نظیر اتانول دست یافت. البته گرچه دانشمندانی همچون و این فیش بر این نکته اعتراف می‌کنند که هندوانه به خودی خود نمی‌تواند مشکل کمبود اساسی سوخت در آمریکا را برطرف کند، با این حال می‌توان به آن به عنوان قطعه‌ای از پازل بزرگ حل بحران کمبود منابع سوختی در آینده‌ای نه چندان دور نگاه کرد. این ایده جدید الهام بخش جالب توجهی برای دانشمندان در توسعه فناوری‌های مشابه بوده است، به طوری‌که آنها در تلاش هستند تا از سایر محصولات کشاورزی که عمدتا بلااستفاده باقی می‌مانند برای تولید سوخت‌های زیستی و پاکی نظیر اتانول استفاده کنند.

البته این تنها بخشی از برنامه‌ها و نقشه‌هایی است که دانشمندان برای هندوانه و آب این میوه خوشمزه در نظر گرفته‌اند. تحقیقات اخیر نشان داده است که در هندوانه ترکیبات آنتی‌اکسیدانی وجود دارد که با استفاده از آن می‌توان بر برخی بیماری‌ها غلبه کرد. با این حال اکنون محققان استفاده از هندوانه به عنوان منبع جدیدی جهت تأمین سوخت‌های زیستی و پاک را به عنوان اولویت کاری خود قرار داده‌اند. البته آنها به این نکته نیز اشاره می‌کنند که جمع‌آوری و حمل مقادیر قابل توجهی هندوانه از اراضی کشاورزی به تأسیسات مخصوص فرآوری و در نهایت تولید سوخت زیستی اتانول می‌تواند فرآیندی پرهزینه باشد و از این رو پیشنهاداتی درخصوص تولید این سوخت در محل کشت آن ارائه شده است. در این خصوص ایده جالب توجهی نیز مطرح شده است که بر اساس آن با طراحی سیستم تخمیر سیار که بتوان آن را از مزرعه‌ای به مزرعه دیگری منتقل کرد، صرفه‌جویی قابل توجهی در تولید این سوخت انجام گیرد.

این فناوری چشم‌انداز روشنی را پیش روی دانشمندان قرار داده است. برخی از آنها بر این عقیده‌اند که حتی کشاورزان که خود از جمله گروه‌های شاخص در مصرف انرژی هستند، می‌توانند با تولید و نگهداری سوخت زیستی اتانول در مزارع خود، ضمن صرفه‌جویی قابل توجه در مصرف سوخت‌های فسیلی، گام مؤثری نیز در حفظ محیط زیست بردارند.

گفته می‌شود اقدامات اولیه‌ای نیز درخصوص طراحی و ساخت چنین دستگاه سیاری صورت گرفته و شرکت تحقیقاتی در تگزاس آمریکا دستگاهی را می‌سازد که با برخورداری از قابلیت حمل‌ونقل، می‌توان از آن برای تولید مخمر مورد نیاز از هندوانه جهت تولید سوخت زیستی اتانول استفاده کرد. به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین موانعی که در این راستا پیش روی محققان خودنمایی می‌کند، مسأله زمان باشد. آنها به دنبال راهی هستند تا در بازه زمانی کمتری امکان تولید اتانول از هندوانه را فراهم کنند تا در این صورت به این ایده وجهه تجاری نیز بدهند. به نظر می‌رسد در صورتی که این مانع نیز از پیش روی محققان برداشته شود، ایده استفاده از هندوانه به عنوان منبعی جدید و تجدیدپذیر برای تولید سوخت زیستی و پاکی همچون اتانول به واقعیت نزدیک شود.

محققانی که روی این ایده کار می‌کنند، حتی به دنبال آن هستند تا با اعمال تغییراتی در ساختار ژنتیکی هندوانه‌های مورد نظر، سطح قند موجود در آنها را نیز بالاتر برده و در نتیجه حجم اتانول استخراجی از آنها را به طرز قابل توجهی افزایش دهند. از این رو به روشنی پیداست که استفاده از سایر فناوری‌های روز دنیا از جمله مهندسی ژنتیک می‌تواند نقش خیره‌کننده‌ای در توسعه فناوری‌های نوین و ابتکاری از جمله تولید اتانول از هندوانه داشته باشد. با توجه به تلاش‌هایی که در این زمینه صورت می‌گیرد می‌توان آینده‌ای را متصور شد که در آن خودروها با استفاده از منابع پاک و در عین حال ارزان قیمت سوخت‌های زیستی در جاده‌ها حرکت کنند.