پاسخ سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به یک گزارش

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، چنان که پیش از این نیز بارها و بارها اعلام کرده، از تمامی صاحب‌نظران، کارشناسان و فعالان متخصص حوزه گردشگری دعوت می‌نماید نظرات کارشناسانه و مباحث تخصصی مورد نظر خود را به سازمان میراث فرهنگی ارائه کنند. بدیهی است معیارها و شاخص‌های تخصصی مطرح در بحث شمارش گردشگران و ساز و کار تهیه این آمارها نیز از زمره این مسائل است؛ امری کاملا «تخصصی» که متاسفانه ظاهرا روزنامه «جام‌جم» همچنان به عنوان مقوله‌ای غیرتخصصی به آن می‌نگرد...

در متن گزارش، معیارها و شاخص‌هایی چون نفر سفر، نفر شب و ...، از سوی نویسنده، ناقص و نارسا و حتی بی‌خاصیت! توصیف شده است. بدیهی است فراتر از کلی‌گویی مورد اشاره و این که اساسا صفت «بی‌خاصیت» در توصیف این معیارها چه محلی از اعراب دارد، نکته‌ بارها گفته شده را باز مطرح می‌کنیم: پیش از این، بارها از سوی مسوولان و کارشناسان حوزه گردشگری در سازمان اعلام شده که معیارهای مذکور، فقط برخی معیارهای موجود در این زمینه‌اند و هیچ‌گاه نیز اصراری بر مطلق بودن آنها نداشته‌اند. درواقع آمارهایی که در این راستا اعلام می‌شود، آمارهایی است که براساس این معیارها و شاخص‌ها به دست آمده و بنا بر قاعده، تفسیرهای خاص خود را نیز دارند... .

در پایان جای این انتقاد نیز باقی است که نباید با اتخاذ چنین روش و رویکرد نامناسبی، موضوعی تا این حد تخصصی را به سطحی چنین پایین کشانید؛ چنان که نویسنده گزارش در انتهای مطلب خود چنین کرده است: بهره‌گیری از عباراتی چون: «وضعیت در حد صفر توسعه گردشگری در کشور»، «جا نداشتن مردم در هتل‌ها»، «عدم پذیرش کارت بازدید رایگان مردم در موزه‌ها» و ... به روشنی، مصداق کلی‌گویی غیرمنصفانه و نادیده گرفتن تمامی خدمات و زحمات جمع کثیری از کارشناسان و کارکنان خدومی است که بی‌دریغ در این حوزه‌ها به کار و فعالیت مشغولند و حاصل زحمات آنان به ساده‌ترین شکل ممکن، به واسطه رویکرد غیرتخصصی، کلی‌گویانه، مبهم و صرفا ژورنالیستی، نادیده گرفته می‌شود.

3‌. سازمان میراث فرهنگی، از تمامی علمای اخلاق، ادیبان و فرهنگ‌دوستان بزرگوار درخواست دارد «بخش‌های توهین‌آمیز» عبارات محذوف فوق را برای اذهان عمومی مشخص نمایند تا از این پس، سازمان میراث فرهنگی، اشاعه‌دهنده مطالب خلاف اخلاق و توهین‌آمیز نباشد.

4. از آنجا که گمان داریم، با انتشار بخش‌های محذوف آن جوابیه کذایی، بخش عمده‌ای از مشکلات مورد نظر نویسنده محترم روزنامه با سازمان میراث فرهنگی در قبال آن مطلب مرتفع خواهد شد، به ذکر نکاتی درخصوص «جواب برای یک جوابیه» می‌پردازیم که متاسفانه، اغلب این نکات، تکرار بدیهیاتی است که در جوابیه نخست ذکر شده و نکته آموزنده جدیدی برای نویسنده محترم در بر نخواهد داشت.

5 . به نظر می‌رسد روزنامه محترم «جام‌جم» در این «جوابی برای جوابیه»، نه‌تنها «یکطرف پیش قاضی رفته و راضی برگشته»، بلکه جوابیه‌ای بمراتب «تند و تیز»‌تر از جوابیه روابط عمومی را که هنوز معتقدیم کاملا تخصصی، محترمانه و عاری از توهین بوده منعکس کرده‌اند؛ امری که چندان منطبق بر نگاه داشتن «جانب انصاف» که نویسنده محترم مدعی آنند، نخواهد بود.

6. در متن «جوابی برای یک جوابیه»، آمده است که «این جوابیه، خبرنگار را نشانه رفته است یا خبرش را؟» و یا «توهین به نویسنده خبر... » برآنیم که انتشار بخش‌های محذوف جوابیه نخست سازمان، تبیین‌کننده تمامی وجوه ماجراست، اما برای روشن‌تر شدن موضع سازمان در این‌باره، ناگزیر از ارائه این توضیحیم که اداره کل روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، تحت هیچ شرایطی، موقعیت مناسب و وقت کافی برای دعوای شخصی با یک روزنامه‌نگار ندارد و بنای خود را بر تعامل حداکثری با اصحاب رسانه نهاده است. از سوی دیگر، اگر حاصل دقایق طولانی صحبت‌ها و توضیحات دوستانه مدیر کل روابط عمومی سازمان درخصوص این مطلب با خبرنگار محترم که خود نیز به آن اذعان دارند این مواضع بوده است، شاید ضروری باشد خبرنگار محترم معنای جدیدی از تعامل دوستانه را ارائه نمایند.

7. برخلاف نظر روزنامه‌نگار محترم، بارها و بارها جزئیات مدل مورد استفاده این سازمان در بحث آمارگیری از گردشگران و نیز معیارها و شاخص‌هایی چون نفر سفر، نفر شب و...، از سوی سازمان و در جریان اخبار و گزارش‌های متعدد ارسالی به رسانه‌ها ذکر و تبیین شده است. با این وجود، نویسنده محترم را به مطالعه دیگر بار بخش‌های محذوف و توهین‌آمیز جوابیه نخست سازمان و مطالب دیگری که در این راستا از سوی سازمان منتشر شده، فرا می‌خوانیم. نتیجه آن که، از نظر ما کسانی که ارقام میلیونی نفر شب و نفر سفر را دائما ذکر می‌کنند، قصد خدمت و اطلاع‌رسانی براساس معیارهای مذکور را دارند؛ اما شما که توضیحات بارها گفته شده و منتشر شده را که در آن جوابیه کذایی نیز دوباره ذکر شده نادیده می‌گیرید، چه هدفی دارید؟

8. به خبرنگار محترم توصیه می‌کنیم حتما و همچنان «خبرنگار» بمانند و از این جایگاه رفیع هرگز پایین‌تر نیایند؛ اما توصیه دیگر آن که توجه داشته باشند مانند هر حوزه و شغل دیگری، خبرنگاری و روزنامه‌نگاری نیز آداب و اصولی دارد که یکی از مهم‌ترین آنها پایبندی به نظرات کارشناسی و استفاده از نظرات تخصصی در مباحث تخصصی است. در غیر این صورت، همان آسیبی رخ خواهد نمود که در جوابیه توهین‌آمیز این سازمان، ذکرش رفت: کلی‌گویی و ابهام‌پردازی؛ اما کاش شما هم که قطعا رسالت شریف روزنامه‌‌نگاری را نصب‌العین تمامی فعالیت‌‌های خود قرار داده‌اید، در تنظیم مطلب مفصل خود، حداقل به چند نفر از هزاران هزار کارشناس گردشگری فرهیخته و حرفه‌ای مراجعه می‌کردید تا مطلبتان از آنچه هست و باید، نغزتر و تخصصی‌تر می‌بود.

9. به نویسنده محترم اطمینان می‌دهیم ریاست محترم سازمان، بی‌تردید جواب ایشان بر جوابیه سازمان را مطالعه خواهند نمود؛ اما این که به واسطه چنین کلی‌گویانه و پرابهام، «تغییراتی بنیادین در سازمان تابعه» ایجاد شود، از جنس همان کلی‌پردازی‌هایی است که در هر دو جوابیه از آفت‌ها و آسیب‌هایش سخن گفتیم و نویسنده را به پرهیز از آن فراخواندیم؛ اما ظاهرا نتیجه‌ای معکوس گرفته‌ایم.

10. اداره کل روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، با نهایت احترام برای اصحاب رسانه، نویسنده محترم و روزنامه وزین «جام‌جم»، پس از توضیحات فوق، این مجادله بظاهر بی‌سرانجام و بی‌نتیجه را پایان یافته اعلام می‌کند و منتظر مطالب تخصصی و کارشناسانه ارزشمند و مفید درخصوص این بحث از سوی تمامی رسانه‌ها می‌ماند تا از این رهگذر، به جای طرح و بسط بحثی بی‌فایده، مقوله‌ای این‌چنین تخصصی به بوته نقد و بررسی کارشناسانه گذارده شود.