نیایش‌های رمضان چگونه به اجابت رسیدند

آخرین جلوه رویکرد گسترده هنرمندان موسیقی و آواز ایرانی به خواندن مناجات‌های ویژه ماه رمضان، در آلبوم نیایش رمضان که به همت مرکز موسیقی و سرود صداوسیما تولید شده است، شنیده می‌شود. در این مجموعه، 49 اثر آوازی مناسب پخش در هنگام افطار و سحر که برگرفته از اشعار بزرگان ادب فارسی است، از سوی هنرمندانی چون محمد گلریز، سیدمحمد عبدالحسینی، قاسم رفعتی، علی خدایی، مهدی حبیبی و محسن حسن‌زاده با همراهی گروه کر و تواشیح خوانده شده است.

تفاوت مداحان و خوانندگان

محمد میرزمانی، مدیر کل اداره تولید مرکز موسیقی صداوسیما درباره ضرورت انتشار چنین مجموعه‌هایی می‌گوید: با این که مداحان برای چنین ایامی، کارهای آوازی زیادی را در طول سال‌های گذشته خوانده‌اند، اما قطعا خوانندگان موسیقی ایرانی به دلیل تسلطی که بر دستگاه‌ها و ردیف‌های آوازی دارند، این آثار را از نظر فنی و هنری بهتر می‌توانند ارائه کنند.این آهنگساز با اشاره به این که نهال چنین فعالیت‌هایی در سال‌های قبل کاشته شده و امسال بیشتر بارور گشته است، می‌افزاید: در این آلبوم کوشیده‌ایم در انتخاب اشعار وسواس زیادی به خرج دهیم و در خواندن مناجات‌های ماه رمضان، ارتقای محتوایی و هنری کار را در نظر بگیریم.

محسن حسن‌زاده که یکی از خوانندگان این آلبوم است، درباره اشعار منتخب این اثر توضیح می‌دهد: این اشعار از کتاب «ای بی‌نشان محض» انتخاب شده‌اند که گردآوری مناجات‌های ادب فارسی به کوشش قربان ولیئی و سیداکبر میرجعفری است.

ویژگی‌ دستگاه‌های آوازی

وی در واکنش به این پرسش که چگونه دستگاه آوازی متناسب با هریک از اشعار را انتخاب کرده است، پاسخ می‌دهد: این بیشتر احساسی است، چراکه هر شعری حال و هوای خاص خود را می‌طلبد. درواقع من شعر را در دستگاه‌های گوناگون می‌آزمایم و پس از چند تجربه، دست به انتخاب می‌زنم.

علی خدایی، دیگر هنرمند حاضر در تولید این آلبوم در همین ارتباط می‌گوید: برخی از دستگاه‌های ایرانی با توجه به ویژگی‌هایی که دارند، برای خواندن بعضی از اشعار و شنیده شدن در پاره‌ای از اوقات روز مناسب‌تر هستند. برای مثال دستگاه‌هایی چون سه گاه، چهار گاه و ماهور و مایه‌هایی چون ابوعطا و دشتی به دلیل ویژگی‌هایشان برای خواندن مناجات‌های صبحگاهی و سحرخوانی‌ها مناسب‌تر هستند.

محمد گلریز، یکی دیگر از هنرمندانی است که تعدادی از نیایش‌‌های رمضان را در این آلبوم خوانده است. وی درباره ویژگی‌های چنین آثار مناسبتی می‌گوید: اشعاری که برای رمضان انتخاب می‌شوند باید بار عرفانی و معرفتی داشته باشند و به حال و هوای ماه روزه بخورند.

وی با توجه به تجربه خود در خواندن مناجات‌های آلبوم نیایش رمضان تاکید می‌کند: در این کار سعی‌ کرده‌ام ابتکار به خرج دهم و در دستگاه‌های آوازی که می‌خوانم، دست به آهنگسازی هم بزنم. امیدوارم این کار به گوش شنوندگان خوش بیاید و به جان روزه‌داران بنشیند.

در آرزوی پخش مناسب

این آرزوی محمد گلریز در صورتی محقق می‌شود که آلبوم نیایش رمضان پخش مناسبی در شبکه‌های صداوسیما داشته باشد و در حد گسترده به گوش شنوندگان برسد؛ اتفاقی که به نظر هنرمندان حاضر در تهیه این مجموعه رخ نداده است. محمد میرزمانی در توضیح این وضعیت می‌گوید: متاسفانه پخش آثار موسیقی در دست ما نیست و بیشتر به سلیقه مدیران شبکه‌ها و تهیه‌کنندگان بر می‌گردد.

برای همین امیدواریم دوستان ما در حوزه پخش شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، توجه بیشتری به تولیدات مرکز موسیقی داشته باشند که قطعا باعث دلگرمی هنرمندان خواهد شد.

علی خدایی هم در این راستا ادامه می‌دهد: نیمی از ماه مبارک رمضان گذشته و کار نیایش رمضان که برای تهیه آن هنرمندان زیادی زحمت کشیده‌اند، آنطور که باید و شاید پخش نشده است. چنین وضعیتی ناخودآگاه بر کارهای آینده ما تاثیر منفی خواهد گذاشت و باعث دلسردی خواهد شد.