سهم کودکان ما از ماه رمضان

در این روزها اگر چند دقیقه‌ای به نوع برخورد این گروه سنی با تلویزیون دقت کنید، متوجه می‌شوید که آنها مدام در حال تغییر کانال‌ها هستند و هر چند دقیقه با فشار دادن دکمه کنترل کانال را عوض می‌کنند تا شاید برنامه‌ای مناسب‌تر از برنامه فعلی برای دیدن پیدا کنند؛ اما چون این برنامه را معمولا نمی‌یابند ترجیح می‌دهند با عبور از کانال‌ها خود را سرگرم کنند. بهترین وقت آنها در کنار رسانه ملی وقتی است که مثلا مادر خانواده کنترل تلویزیون را از دست کودکان خود نجات می‌دهد، روی یک کانال متمرکز می‌شود و به تماشای سریالی که دوست دارد می‌نشیند. وقتی بچه‌ها تمرکز و اشتیاق مادر و بزرگ‌ترهای خانواده را برای دیدن یک سریال می‌بینند آنها هم با بزرگ‌ترها همراه می‌شوند چون می‌دانند دقایق خوبی خواهند داشت و علاوه بر این لحظات بعدا هم می‌توانند در بحث‌های بزرگ‌ترها که راجع به فلان سریال خیلی هم داغ می‌شود، شرکت کنند و به این ترتیب بخشی از وقت خود را که نمی‌دانند چگونه باید سپری کنند، روی خط زمان به حرکت در آورند. بحث اصلی پر کردن اوقات فراغت است به همین دلیل کمتر پدر و مادری به این می‌اندیشند آیا سریالی که دارد با فرزندان خود می‌بیند مناسب سن کودک هست یا نه؟ چون گاهی پرمخاطب‌ترین سریال‌های تلویزیونی پیام‌هایی را به همراه دارند که مناسب سن کودکان نیست و کودکان امروز بسرعت آنها را دریافت می‌کنند و در جای مناسب تحویل بزرگ‌ترها می‌دهند.

موتور جشنواره فیلم‌ها و سریال‌های ماه رمضان در گرماگرم تابستان با قدرت زیادی شروع به کار کرده است. همه روزنامه‌ها، خبرگزاری‌ها، سایت‌های رسانه‌ای پر شده‌اند از عکس و خبر چند سریالی که قرار است هر شب روی آنتن بروند و در روز بعد تکرار آنها پخش شود. اما تا به امروز دریغ از یک خبر که نشان دهد کودکان و نوجوانان هم در برنامه ریزی ما جایی دارند و قرار است در روزهای بلند روزه‌داری و شب‌های پر از عبادت، خوردنی، آشامیدنی و دیدنی برنامه‌ای ویژه داشته باشند و سهمی ‌جذاب از برنامه‌ها به آنها برسد تا آنها هم بتوانند با دوستان و یا خواهر و برادر خود آنها را به نقد بنشینند و دقایقی از روز را هم که شده درباره برنامه‌های مورد علاقه خود صحبت کنند. تا اینجای کار مشخص شده است که هیچ‌کدام از شبکه‌های تلویزیونی حتی شبکه 2 سیما که نام شبکه کودک را بر خود نهاده است برای ماه رمضان کودکان و نوجوانان نه فیلمی ‌تولید کرده است و نه سریالی که مختص این گروه سنی باشد. بازهم کودکان مجبورند برای استفاده از سهم خود از رسانه ملی به تماشای سریال‌هایی بنشینند که برای مخاطب بزرگسال تولید شده‌اند. اما چه باید کرد نمی‌توان که تلویزیون را از کودکان گرفت. مثلا اگر به کودکان بگوییم فلان سریال را نگاه نکن چون مناسب سن تو نیست تماشای کدام سریال را باید به او توصیه کنیم؟

آدم بزرگ‌ها دوست دارند در ماه رمضان پای درس‌های حجت الاسلام قرائتی بنشینند، البته چند سال پیش وقتی تلویزیون فقط 2 شبکه داشت در شبکه یک سیما حجت‌الاسلام راستگو می‌آمد و با زبان کودکانه برای بچه‌ها برنامه ای شبیه درس‌های اخلاق اجرا می‌کرد، این برنامه مخاطبان زیادی هم داشت اما این سری از برنامه‌ها که به پایان رسید و تاکنون روحانی به شیرین سخنی حجتالاسلام راستگو به تلویزیون نیامده است تا از احکام دین و داستان‌های قرآنی برای کودکان حکایت‌های به یادماندنی تعریف کند. بچه‌هایی که دوست دارند مثل مادران و پدران خود بنشینند و این گونه برنامه‌ها را تماشا کنند مشتری برنامه‌های حجت الاسلام قرائتی شده‌اند، ایشان هرچند بسیار بیان خوب و شیرینی دارند و هر چند زبان ساده‌ای را برای بیان سخنان خود انتخاب می‌کنند، اما بازهم مخاطب درس‌های ایشان بزرگسالان هستند نه کودکان و ایشان نمی‌توانند در طول برنامه خود زبان کودکانه انتخاب کنند.

اگر کودکان و نوجوانان را به عنوان گروه بزرگی از مخاطبان رسانه ملی در نظر بگیریم برنامه سازان تلویزیون می‌توانند برنامه‌های جذاب و دیدنی فراوانی برای آنها تولید کنند.مثلا چرا نباید این گروه سنی دعای ویژه ماه رمضان را با زبان همسن و سالان خود بشنوند. اصلا آنها چرا نباید برنامه ویژه افطار یا سحر داشته باشند چه اشکالی دارد در ماه بزرگ رمضان مدیران رسانه ملی برای کودکان و نوجوانان شخصیتی فراگیر در نظر بگیرند و به طور مثال برنامه ویژه افطار شبکه 2 را برای این گروه سنی در نظر بگیرند؟ چه اشکالی به وجود خواهد آمد اگر روزی خانواده‌ها با صدای اذان یک کودک به استقبال افطار بروند؟ آیا این‌گونه برنامه‌ها کودکان را برای اعمال فرایض دینی بیشتر تشویق نمی‌کند؟ چرا باید کودکان در ماه رمضان مجریانی را ببینند که در طول سال مدام آنها را می‌بینند و فقط شاهد باشند که لحن آنها عوض شده و آنها اکنون دارند به طور مستقیم به آنها توصیه‌هایی در باب روزه‌داری می‌کنند. رسانه کودک و نوجوان می‌تواند رسانه‌ای پویا و پر مخاطب باشد، اگر مخاطبان این رسانه دیده شوند و جدی گرفته شوند.