سفره رنگین برای بازیگران سرشناس

وقت ناهار است و دیدن بشقاب‌های پر از برنج زعفرانی که روی میز‌های رستوران گذاشته می‌شود، فضا را اشتها برانگیزتر و حس گرسنگی را بیشتر القا می‌کند. همه از گوشه و کنار جمع می‌شوند و دور میزهای رستوران می‌نشینند. رستوران پشت صحنه سریال آشپزباشی، مثل هر رستوران دیگری در وقت ناهار، پر از همهمه می‌شود.

بیرون رستوران، سکویی است و پله‌هایی که نشان می‌دهد رستوارن در جای بلند تپه مانندی ساخته شده است. مجتمع ملاصدرا، رستوران مدرن. نیمکتی کنار دیوار قرار دارد که روی آن نشسته‌ام. ناهار را کم و بیش خورده‌اند و تعدادی از عوامل هم بیرون رستوران بالای پله‌ها ایستاده‌اند.

محمدرضا هنرمند و مسعود کرانی، مدیر تصویربرداری سریال، درباره سکانسی که قرار است گرفته شود حرف می‌زنند. هنرمند مسیری را که مینو باید به سمت در رستوران بیاید، قدم می‌زند و کرانی حرکات دوربین فرضی‌اش را تنظیم می‌کند. هنرمند از او می‌خواهد دوربین بعد از دیدن اکبر به سمت در ورودی رستوران چرخانده شود.

پیش از آغاز فیلمبرداری از پرهام مشیری، دستیار کارگردان، می‌خواهم سکانسی را که قرار است فیلمبرداری شود تعریف کند. او با جزییات جالبی سکانس را تعریف و حتی بازی می‌کند. خودش را جای منصوری می‌گذارد و همزمان دیالوگ‌های نگهبان را هم اجرا می‌کند. وقتی مینو وارد صحنه می‌شود و دیالوگش را از زبان مشیری می‌شنویم، نقش اکبر را هم بازی می‌کند که از پشت پله‌ها بیرون می‌آید.

منصوری با وانتش از راه می‌رسد. پیاده می‌شود و با سر و صدا در عقب وانت را باز می‌کند. نگهبان رستوران از روی صندلی بلند می‌شود و داد می‌زند: «چیه منصوری؟ خیابونو گذاشتی رو سرت.» منصوری نگاهی به بالا می‌اندازد، از باز کردن در منصرف می‌شود و می‌گوید: «چی شده؟ تعمیرات دارین؟»

دست‌های منصوری را باید کثیف کنند. این را منشی صحنه می‌گوید. فاطمه معتمد آریا در حال آماده شدن است. پرهام مشیری دیالوگ‌های او را می‌خواند. تمرین را چند بار انجام می‌دهند. همه برای ضبط آماده‌اند. تصویر، صدا و بقیه عوامل منتظر اعلام «حرکت» هستند.

منصوری می‌گوید: «انگار یادتون رفته از صدقه سری این جنسای بنجول منه که رستورانتون شده اینقده.» او «اینقده» را خیلی غلو شده می‌گوید و هنرمند از او می‌خواهد در صدایش حسادت داشته باشد. چند باری این صحنه را می‌گیرند تا خواسته کارگردان تامین شود. اینجا مینو وارد صحنه می‌شود و بحثی بین او و منصوری در می‌گیرد.

پرویز پرستویی در تمام مدت مکالمه بین منصوری با نگهبان و مینو چند متر آن‌طرف‌تر، پشت پله‌ها قایم شده و جدل میان این 3 را تماشا می‌کند. جایی که مینو از اکبر حرف می‌زند و به منصوری می‌گوید که اکبر آقا مرد؛ پرستویی از پشت پله‌ها بیرون می‌آید و داد می‌زند: «نه من نمردم، اتفاقا خیلی هم قبراقم.»

البته اکبر آقا بعد از گفتن این جمله از پشت پله‌ها بیرون می‌آید و به سمت در ورودی رستوران می‌رود. هنرمند درخواست گرفتن مجدد این صحنه را می‌کند. جایی که پرستویی روی آن ایستاده بلندتر از اطرافش است و هنرمند اصرار دارد باید زمین آن بخش از محوطه جلوی رستوران را همسطح کرد، تا زمانی که پرستویی حرکت می‌کند آن اختلاف سطح به چشم نیاید.

آشپزباشی، چهارمین مجموعه تلویزیونی محمدرضا هنرمند، بعد از دو سری کاکتوس و زیر تیغ از مجموعه‌های الف تلویزیون به حساب می‌آید. محمدرضا هنرمند و گروه سریال آشپز باشی در یکی از رستوران‌های اصلی کار (رستوران مدرن) که در مجتمع ملاصدرا قرار دارد سکانس‌های مربوط به این بخش کار را مقابل دوربین می‌برند. البته قرار است بخش‌هایی از کار هم در یک رستوران سنتی فیلمبرداری شود، این رستوارن سنتی در مراحل پایانی ساخت و ساز است. خیابان میرزای شیرازی، میدان نور، خیابان گاندی و چند مکان خیابانی از لوکیشن‌هایی است که تا به حال در آنها فیلمبرداری انجام شده است.

داستان آشپزباشی در یک رستوران اتفاق می‌افتد. این رستوران را زوجی موفق اداره می‌کنند که کارشان را از یک زیر پله شروع کرده‌اند و به مرور به موفقیت‌های زیادی دست پیدا کرده‌اند. سوء تفاهمی باعث دلخوری این زوج از یکدیگر می‌شود و این مساله روی همه زندگی آنها تاثیر می‌گذارد. کارشان بسیار بالا می‌گیرد و...

روند تولید مجموعه تلویزیونی آشپزباشی به دلایل مالی برای مدتی متوقف شد. البته گروه، کارشان را بعد از یک تعطیلی دو روزه از سر گرفتند. با این حال بسیار تاسف برانگیز است که بعد از گذشت 9 ماه از آغاز به کار این پروژه تلویزیونی، مشکلات مالی که از آغاز با کار وجود داشت هنوز هم روند ساخت سریال را با توقف‌هایی مواجه می‌کند.

البته در سال‌های اخیر، مشکلات مالی پروژه‌های تلویزیونی، باعث به وجود آمدن اخبار حاشیه‌ای در اطراف آنها شده است. مجموعه‌های بزرگ و درجه یک سیما، مثل «مختارنامه» به کارگردانی داوود میرباقری، «در چشم باد» به کارگردانی مسعود جعفری‌جوزانی و «یوسف پیامبر» به کارگردانی سلحشور هم در دوره‌های مختلف دچار این مشکل شده‌اند.

در این سریال پرویز پرستویی در نقش اکبر و فاطمه معتمد آریا در نقش مینو، شخصیت‌های اصلی هستند و مهراوه و ملیکا شریفی نیا، محمدرضا غفاری و علی طباطبایی در نقش بچه‌های آن دو بازی می‌کنند. این سریال برای پخش از شبکه یک آماده می‌شود. بازیگرانی مثل فرهاد اصلانی، افسانه چهرآزاد، سید مهرداد ضیایی، شبنم مقدمی، کاظم بلوچی، آشا محرابی، هوشنگ حریر چیان، بهروز مسروری، منوچهر آذری، فریدون محرابی، روح‌الله کمانی و نعمت جهان فر هم در این سریال بازی می‌کنند.

سریال آشپزباشی یکی از مجموعه‌های پر بازیگر و پر لوکیشن شبکه یک سیماست. در این مجموعه علاوه بر حضور بازیگران اصلی، بیشتر از 150 هنرور هم مقابل دوربین هنرمند بازی می‌کنند. صدف یکی از این هنرورهاست که به همراه پدر، مادر، خواهر و مادر بزرگش برای بازی در سریال آشپزباشی آمده‌اند. صدف می‌خواهد بداند آیا بازیگر هستم؟ می‌گویم نه. به مهدی که پسربچه‌ای هم سن و سال خودش است اشاره می‌کند و می‌گوید: «اینم بازیگر نیست. بهش گفتن آستینش کوتاهه برای بازی. اما من بازی می‌کنم.»

صدف نقشی که بازی کرده است را با جزییات کامل توضیح می‌دهد و بعد می‌گوید: «ما تازه می‌خوایم بازیگر بشیم‌ها. این اولین بارمونه.» بقیه اعضای خانواده‌اش از رستوران بیرون می‌آیند و صدف نقش‌هایی را که هر کدام از آنها بازی کرده‌اند برایم توضیح می‌دهد.

او درباره این‌که چطور به این کار دعوت شده‌اند، می‌گوید: «توی یکی از این کاغذهای تبلیغاتی درباره تعدادی هنرور نوشته بود. من کاغذ را نگه داشتم و بعد به شماره روی کاغذ زنگ زدیم. آنها هم به ما گفتند برای بازی در این سریال بیاییم.»

در ساخت این سریال، پرهام مشیری به عنوان دستیار کارگردان، مسعود کرانی مدیر تصویربرداری، عبدالله اسکندری طراح گریم‌، مرتضی دهنوی صدابردار، مشکین مهرگان مدیر هنری، آرزو اتحاد عکاس و محمدرضا منصوری به عنوان مدیر تولید‌ همکاری می‌کنند.

پرهام مشیری همه جا هست. او از لابه‌لای سیم‌ها عبور می‌کند و دیالوگ مربوط به بازیگران غایب را روخوانی می‌کند. او حواسش به همه چیز هست و حتی هنرورهای کوچک، شلوغ و پرسر و صدایی که آن طرف شیشه‌های رستوان ایستاده‌اند هم این را خوب می‌دانند. او برای آماده شدن صحنه به کمک بچه‌های گروه تصویربرداری می‌رود و سر راه خوش و بشی هم با یکی از عوامل فیلم می‌کند.

مرتضی دهنوی، مدیر صدابرداری آشپزباشی هم گوشه‌ای منتظر است تا کار ضبط آغاز شود. او از ابتدای این کار، یعنی از 14 آبان سال گذشته، با پروژه همکاری داشته است. طبق برنامه ریزی‌هایی که انجام داده‌اند این کار در آبان امسال تمام خواهد شد.

از آنجا که بیشتر سکانس‌های این کار در رستوران و محیط‌های این چنینی می‌گذرد، از هدایتی می‌خواهم درباره وضعیت صدا و مشکلاتی که گروه او در زمینه صدابرداری با آن مواجه بوده‌اند صحبت کند.

او معتقد است کار در لوکیشن‌های واقعی همیشه مزاحمت‌های صدایی را به همراه داشته است. او می‌گوید: « مزاحمت‌های صدایی در همه جا وجود دارد. همه کارهایی که ما در ایران انجام می‌دهیم در لوکیشن‌های واقعی است و استودیوی خاصی برای انجام کارمان نداریم.»

به گفته هدایتی کار در خانه‌های واقعی، رستوران و باغ‌های واقعی و از این دست، کنترل شرایط را از دست آنها به عنوان عوامل کار خارج می‌کند. به اعتقاد او این مساله برای گروه صدا چند برابر مشکل‌تر است. چون در کار تصویربرداری دوربین هر جایی را که دوست دارد می‌بیند و این مشکلات برای آنها کمتر وجود دارد.

هدایتی می‌گوید: «چون صدا از جاهای مختلف پخش می‌شود، کنترلش مشکل است و نمی‌توانید آن طور که دوست دارید محیط را برای کار آماده کنید.»

او اضافه می‌کند: «اینجایی هم که ما کار می‌کنیم، مزاحمت‌ها وجود دارد. بخصوص در فضاهای خارجی و حتی داخلی. در فضاهای داخلی که پر است از یخچال‌ها و فریزهای مختلف و دستگاه‌هایی که در این آشپزخانه تقریبا صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ما نمی‌توانستیم همه‌شان را خاموش کنیم چون باید کار می‌کردند. مواد فاسد شدنی در آنها بود. در چنین جایی نگه داشتن رکورد این جور صداها خیلی سخت است. چون نمی‌دانید در فلان پلان کدام دستگاه روشن بوده و کدام خاموش.»

هدایتی معتقد است خیلی از انرژی عوامل گروه صدا، صرف کنترل این جور صداها می‌شود. به گفته او باید این صدابرداری‌ها طوری انجام شود که در زمان مونتاژ، کار کمترین پرش‌های صدایی را داشته باشد.

او اضافه می‌کند: «سر هر کاری که می‌روید این مزاحمت‌ها وجود دارد. چون ما داریم در لوکیشن‌های واقعی کار می‌کنیم. مردم هم باید کار خودشان را بکنند. ماشین‌ها باید حرکت کنند و رستوران هم کار خودش را انجام بدهد. این چیزها را نمی‌شود متوقف کرد، چون در اختیار ما نیست. این مشکل بزرگ کارهای ما در لوکیشن‌های واقعی است .»

مسعود کرانی، مدیر تصویربرداری این سریال درباره تفاوت‌هایی که کار در این سریال برای کار تصویربرداری‌اش داشته است، می‌گوید: «کارها معمولا یک جور هستند. بسته به سناریو هر کدام در ژانر مشخصی قرار می‌گیرند. به این ترتیب مشخص می‌شود چه لوکیشنی انتخاب خواهد شد و کار ما به عنوان تصویربردار هم در همان حیطه تعریف می‌شود.»

او معتقد است آنچه کارهای مختلف را از هم جدا می‌کند، تفاوت سناریوهاست. یعنی سناریوست که لوکیشن‌ها را تعیین می‌کند و بر همان اساس تنوع تصویری و مزاحمت‌های صدایی یا از این دست به وجود می‌آید، یا از بین می‌رود.

کرانی در ادامه اضافه می‌کند: « این کار ویژگی خاصی از نظر کار تصویربرداری ندارد. هر کاری ویژگی‌های خودش را دارد که آن کار را منحصر به فرد می‌کند. یعنی همه کارها از این نظر خاص هستند.»

فضای رستوران یکی از اصلی‌ترین لوکیشن‌هایی است که در این سریال 30 قسمتی حضور خواهد داشت. خیلی از اتفاقات در رستوران می‌افتد و همین مساله می‌تواند تنوع فضا و تصویر را از بین ببرد. کرانی در این باره می‌گوید: «سعی ما بر این است که فضا را با قاب‌بندی‌ای که می‌کنیم و با کار نوری که انجام می‌دهیم، یک جوری دلپذیر کنیم که زیاد اذیت نکند. با این تمهیدات، کار را از آن حالت یکنواخت که می‌گویید در می‌آوریم. البته تا جایی که دانشمان اجازه می‌دهد.»

کرانی که پیش از این هم با هنرمند همکاری داشته است یکی از دلایلش برای پذیرفتن این کار را، شناختی که از محمدرضا هنرمند داشته عنوان می‌کند و می‌گوید: «به اعتقاد من، هنرمند همه مشخصاتی که یک نفر به عنوان کارگردان باید داشته باشد تا از کار کردن با او لذت ببرد را دارد.»

او با تاکید بر این‌که کار سینما یک کار گروهی است، می‌گوید: «من به تنهایی هیچ کاری نمی‌توانم بکنم، همه مان این طور هستیم؛ مثل حلقه‌های زنجیری که به هم وصل می‌شود و کارمان را انجام می‌دهیم. این تعاملی که بین بچه‌های این گروه وجود دارد نتیجه این تفکر است.»

او در ادامه، درباره وظایفش به عنوان مدیر فیلمبرداری این سریال می‌گوید: «زمانی که به من می‌گویند مدیر فیلمبرداری، یعنی محدوده وظیفه من مشخص است. به عنوان فیلمبردار که کارش مشخص است، اما یک مدیر فیلمبرداری کارش ارتباطی است که با گروه‌های دیگر می‌گیرد. یعنی با مدیر صحنه، مدیر صدا، تدارکات، تولید و همه تا نتیجه این تعامل یک کار گروهی باشد که همه بتوانیم براحتی کارمان را انجام بدهیم و در خدمت هم باشیم.»

او با اعتقاد به این‌که در این کار چنین فضایی وجود دارد، می‌گوید: «این اتفاق خوب به دو دلیل خیلی مهم افتاده است. ما یک کارگردان خیلی خوب داریم و یک تهیه کننده بسیار خوب. این باعث می‌شود مسیر برای ما بدون مشکل و پاکسازی شده باشد و ما بتوانیم در یک جاده صاف و بی دست انداز راه برویم.»

با تمام شدن فیلمبرداری سریال در آبان امسال، راه چندان زیادی تا رسیدن به زمان پخش آن از شبکه اول صدا و سیما باقی نمی‌ماند. چرا که تدوین این کار همزمان با ضبط، توسط امیر پور عباس در استودیو «پر» انجام می‌شد و می‌شود. امین هنرمند هم موسیقی این کار را می‌سازد.

محمدرضا هنرمند، کارگردان با سابقه آشپزباشی، یکی از کارگردان‌های معروف تلویزیون است. هنرمند متفاوت از دیگران نگاه می‌کند و برای همین هم هست که کارهایش متفاوت از ساخته‌های معمول تلویزیون است. او به سلیقه و ذوق بیننده تلویزیونی احترام می‌گذارد و تلویزیون را به عنوان رسانه‌ای تاثیر گذار بخوبی می‌شناسد.

آشپزباشی هنرمند، این بار آدم‌هایش را از جای دیگری انتخاب کرده و مقابل دوربین سیما گذاشته است. این آدم‌ها قرار است در یک سریال 30 قسمتی دغدغه اصلی کاری و خانوادگی‌شان رستورانی باشد که هر دو همسر اداره‌اش می‌کنند. آشپزباشی این بار قرار است از فضاهای همیشگی تلویزیون کمی دورمان کند.

پرویز پرستویی و فاطمه معتمد آریا هم بعد از کارهای موفقی مثل مرد عوضی، عزیزم من کوک نیستم و سریال زیرتیغ، حالا بی‌شک می‌توانند یک زوج هنری موفق نامیده شوند. آنها در سریال آشپزباشی هم در مقابل هم خواهند بود و حالا این سریال امکان تازه‌ای است برای تماشاگران تلویزیون که بازیگران خوب را در یک فیلمنامه خوب و با یک کارگردانی خوب در سریالی با درجه الف تماشا کنند. فیلمنامه آشپزباشی را اصغر عبدالهی، امیر حسین جهدوست و امیر عباس ترابی به طور مشترک نوشته‌اند. این سریال قرار است در 30 قسمت 45 دقیقه‌ای، به تهیه‌کنندگی جواد نوروز بیگی ساخته شود و احتمالا در پاییز امسال به مرحله پخش خواهد رسید.

سمیه مومنی