2 نسل متفاوت با هویتی مشترک

درباره شکاف بین نسل‌ها و اختلاف 2 نسل زیاد بحث شده است، اما هیچ گاه به این موضوع پرداخته نشد که دلیل و علت اصلی چنین اختلافی محیطی است که این 2 نسل در آن پرورش یافته‌اند. سرگرمی‌هایی که داشته‌اند، کتاب‌هایی که خوانده‌اند، دوستانی که داشته‌اند و حتی وقایعی که در جامعه اتفاق می‌افتاد، همه همه در شکل‌گیری ایده‌ها و خط فکری آنان تاثیر داشته است. جوانان امروز با دیروز به این دلیل متفاوتند که از 2دنیای متفاوت لذت می‌برند و آرزوهایشان با هم متفاوت است.

قهوه‌خانه، کله‌پزی، جگرکی و کمابیش ساندویچی‌ها که البته در آن دوران پدیده‌ای نوظهور بود و هنوز جای خود را در ذائقه ایرانی باز نکرده بود میعادگاه جوانانی بود که ساعاتی رابرای تفریح و دور هم بودن می‌گذراندند! البته کوهنوردی هم مثل امروز همچنان رونق داشت.

امروز دنیای جوانان با تکنولوژی و رسانه در هم آمیخته است. شبکه‌های تلویزیونی و ماهواره‌ای هر روز ساعت‌ها ذهن جوانان را با اطلاعات بمباران می‌کند. موبایل و رایانه این نسل را از محیط خانواده و هم صحبتی با افراد خانواده دور ساخته است. دنیای مجازی اینترنت و تسلط جوانان به تکنولوژی و کار با این دنیای مجازی و دور بودن والدین از این امکانات هر روز به این شکاف دامن می‌زند.

مدت زمان درازی است که فست‌فود‌ها و کافی‌شاپ‌ها جای قهوه‌خانه‌ها و کله‌پزی‌ها را گرفته است.

دنیای مد و لباس‌های مارک‌دار، پاساژگردی، کافی‌نت‌ها و گیم‌نت‌ها، سینما، تئاتر، رستوران‌های هندی، چینی، ایتالیایی و... تفریحات جوانان این دوران است. البته به همه اینها می‌توان پینت‌بال و کارتینک و اسکی و... را هم اضافه کرد.

معیار‌های ازدواج هم بسیار متفاوت شده است. کاری بودن و با خدا بودن و داشتن یک شغل آبرومند و نه لزوما پردرآمد جای خود را به خوش‌تیب بودن و خوش‌قیافه بودن و ثروتمند بودن داده است.

دوستی‌ها و رفاقت‌ها سطحی‌تر و بعضاً مجازی‌اند و ساختار خانواده‌ها از شکل سنتی مرد سالار به فرزندسالار تغییر یافته است و امروز خواست و میل جوانان تصمیم‌ساز خانواده‌هاست.

اما با همه اینها نمی‌توان این واقعیت را انکار کرد که جوانان امروز از لحاظ علمی در مرتبه‌ای بسیار بالاتر از آن دوران قرار دارند و تحصیل که در آن دوران نقشی ثانویه داشت به نقش اول زندگی بیشتر جوانان امروز بدل شده است. دیروز جوانان را به خاطر «شایسته بودن» تقدیر می‌کردند، اما امروز به دلیل «نخبه بودن.»

با همه اینها اگر کمی بیشتر دقت کنیم خواهیم دید که جوان ایرانی چه در سال‌های دهه 50 و چه در سال‌های دهه 80 از روحی ثابت برخوردارند و آرمان‌هایی برخاسته از هویت ایرانی ــ اسلامی دارند، اما شیوه‌های مختلفی برای بیان آن اتخاذ کرده‌اند.

مریم طالقانی