رهبر حزب ناکام هند کیست؟

او اخیرا کتابی با نام «سرزمین من، زندگی من» توسط انتشارات «رو پا» در دهلی‌نو، پایتخت منتشر و روانه بازار ساخته که همین کتاب انگیزه‌ای برای معرفی وی بوده است.

در انتخابات عمومی هند در سال 1984 یک گروه ناسیونالیست هندی موسوم به حزب بهاراتیاجاناتا فقط 2 کرسی را در پارلمان به دست آورد اما همین حزب در انتخابات سال 1996 و در حالی که رهبری‌اش را بیهاری واجپایی برعهده داشت 161 کرسی را از آن خود کرد و در نتیجه دولت تشکیل داد. واجپایی که خطیبی مورد احترام است معمار اصلی این تحول گیج‌کننده بود.

شخصیت موثر بعدی که حزب را برای شرکت در انتخابات دوره بعد رهبری کرد مردی به نام ال.کی.ادوانی است که به عنوان یکی از تفرقه‌افکن‌ترین چهره‌ها در هند شناخته می‌شود. دوره حیات سیاسی وی که دهه هشتم عمر خود را در سلامت سپری می‌کند به درازای تمامی تاریخ استقلال هند است لیکن بیشترین شهرت وی معلول نقشی است که در فاجعه منجر به صعود حزب بهاراتیاجاناتا ایفا کرده است. فاجعه‌ای که طی آن مسجد بابری در «آیودیا» توسط متحصنان هند در سال 1992 تخریب شد.

این هتک حرمت خشونت‌بار که قتل‌عام 2000 نفر از مردم (و بیشتر از مسلمانان) را سبب شد تا اندازه‌ای به وسیله حزب بهاراتیاجاناتا با هدف این که در محل مسجد معبد هندوها احداث شود، برانگیخته شد. تخریب مسجد که به اختلاف میان هندوها و مسلمانان دامن زد به ترتیبی رهبری شد که نیروهای حزب طی تهاجمی موسوم به «عملیات ارابه جنگی» نیمی از سرزمین هند را به خاطر معبد به صفوف پشتیبانی آن فرا خواندند. به همین مناسبت ادوانی عملیات مذکور را قاطع‌ترین واقعه دگرگون‌ساز دوران حیاتش می‌داند.

ادوانی خصوصیاتی دارد که محرک احساسات دیگران واقع می‌شود. وی از فساد و ارتباطات که حزب کنگره را ضایع کرده، سخت خشمگین است. در عین حال آن قدر هشیاری و آگاهی دارد که اعتراف کند ضوابط پیروی از اصول در حزب خود او نیز به انحراف کشیده شده است، اما گزافه‌گویی‌های خود را از سیاست‌های اقتصادی حزب بهاراتیاجاناتا در زمان حاکمیت دولت ائتلافی در سال‌های بین 1998 تا 2004 درست و موجه ارزیابی می‌کند.

در حقیقت حزب بهاراتیاجاناتا می‌تواند به طور مستدل ادعا کند که درباره رشد 9 درصدی اخیر هند نسبت به دولت ائتلافی تحت رهبری حزب کنگره اعتبار بیشتری کسب کرده است.

ادوانی همچنین درباره این که چرا با این حال این سیاست‌ها برای متقاعد کردن توده‌های هند (که به نفع این حزب رای ندادند) شکست خورده، تجزیه و تحلیلی ارائه کرده که هر چند بدیع نیست، رک و صریح است.

با وجود این نظریات ادوانی و چشم‌انداز کسب دوباره قدرت توسط حزب او از نظر میزان مدارا و تحمل‌ نگران‌کننده است. وی می‌گوید: من با دیگر ادیان ناسازگاری و مخالفت ندارم. بعضی از بهترین دوستانم مسیحی هستند. با این همه اعتقاد او این است که هند، کشور هندوهاست: فرهنگ برتر در این سرزمین، فرهنگ هندوست که تمامی هندیان میهن‌پرست باید آن را با طیب‌خاطر بپذیرند. حزب بهاراتیاجاناتا به خاطر این که در زمان حاکمیت خود متن کتاب‌های درسی مدارس را در جهت این باور اسطوره‌ای که «تمدن از هند سرچشمه گرفته است» مورد تجدیدنظر قرار داده تن به بد نامی داده است.

برای آنهایی که نسبت به نقش ادوانی در انتشار این پیام نگرانند، کتاب وی ممکن است هشداری فراتر از این داشته باشد. این، تاریخ سیاست‌های صاعقه‌وار هند است که - از نگاه او- به پیروزی‌هایش می‌بالد و داوری‌های زهرآلود دشمنان بسیارش را برملا می‌کند.

با این حال کارشناسان مسائل سیاسی در هند، معتقدند که شکست حزب بهاراتیاجاناتا در انتخابات اخیر موجب تعدیل ایدئولوژی این حزب در راستای توسعه به ارزش‌های هند در صحنه فرهنگی و زندگی روزمره خواهد شد.

منبع: مجله اکونومیست
ترجمه: رسول کاظم الوندی