مراقب‌باشید نمیرید!

بیماری قلب در ایران 6برابر جهان

تازه ترین آمارها در ایران و جهان حکایت از روند فزاینده ابتلای افراد به بیماریهای قلبی دارد و این در حالی است که میزان قربانیان این بیماری نیز هر روز در حال افزایش است.

کد خبر: ۲۶۸۷۰۴

بنا به گزارشها، 30 درصد از مرگ و میر در جهان ناشی از بیماری‌های قلی – عروقی است و نزدیک به 17 میلیون مرگ در جهان به این علت اتفاق می‌افتد. در این میان، طبق آمارهای به دست آمده، از هر هزار مورد بیماری قلبی گزارش شده در ایران حدود 167 مورد منجر به مرگ می‌شود.

گسترش دامنه علم و پیشرفت تکنولوژی در قرن اخیر و سرعت رو به فزون آن در همه جوامع اعم از توسعه یافته و در حال توسعه پدیده‌ای کاملا مشهود است. پیشرفت‌هایی که در بسیاری از موارد باعث ایجاد تغییرات شگرف در سیستم زندگی شده‌اند، اما از آنجا که هر فرایند سودمند دارای جوانب و عوارض ناخواسته منفی نیز هست، همراه با این توسعه‌یافتگی، مشکلاتی نیز به وجود آمده است که در چند سال اخیر نمود وسیع‌تری یافته و به همین دلیل در کانون توجه قرار گرفته است.

تغییر الگوی بیماریها

بیماری‌هایی نیز که امروزه افراد را در معرض خطر قرار می‌دهد، نسبت به گذشته متفاوت شده است به طوری که در یکی از تازه‌ترین گزارش‌های سازمان جهانی بهداشت آمده است که امروزه علت اول مرگ و میر در جهان از بیماری‌های عفونی مانند ایدز و مالاریا به بیماری‌های مزمن مانند ناراحتی‌های قلبی و سرطان منتقل گشته است. مهم‌ترین این بیماری‌ها که همراه با صنعتی شدن و زندگی شهری با آماری نگران‌کننده‌ای در حال گسترش است، بیماری‌های قلبی – عروقی است. آمار بهداشت جهانی در سال 2008 میلادی که در 19 می انتشار یافت ارایه‌دهنده تازه‌ترین آمار بهداشتی مربوط به 193 کشور عضو سازمان بهداشت جهانی و 73 عامل شاخص سلامتی است. این آمارها حاوی 10 نکته برجسته در آمار بهداشتی است که از آن جمله بخشی درباره روند آینده مرگ و میر در جهان و تحولات عمده در الگوهای مرگ و میر است.

برای پیش‌بینی میزان مرگ و میر در سال‌های آینده به اطلاعات کشورهای با درآمد بالا و متوسط و ثبت میزان آن در 50 سال گذشته مراجعه می‌شود و فرض بر این استوار است که آن چه در کشورهای در حال توسعه اتفاق می‌افتد همان مسیری را طی می‌کند که در 50 سال گذشته، از سوی کشورهای توسعه یافته طی شده بود. این پیش‌بینی‌ها بر فرض مسلمی تأکید دارند که در آن آینده به گذشته شباهت خواهد داشت و بنابراین چنین پیش‌بینی‌هایی همواره با احتمال همراه خواهد بود.

براساس پیش‌بینی‌های این گزارش، چهار دلیل اصلی مرگ در جهان در سال 2030 میلادی، نارسایی قلبی (به علت نرسیدن خون و اکسیژن کافی به عضله قلب)، سکته مغزی، بیماری انسداد مزمن ریه و عفونت‌های مربوط به دستگاه تنفسی تحتانی و به طور عمده ذات‌الریه، خواهد بود. در این گزارش پیش‌بینی شده که در مقیاس جهانی، مرگ در اثر سرطان از 4/7 میلیون نفر در سال 2004 به 8/11 میلیون نفر در سال 2030 و مرگ و میر بر اثر بیماری‌های قلب و عروق از 1/17 میلیون به 4/23 میلیون افزایش خواهد یافت.

اگرچه در چند سال گذشته صحبت از افزایش بی‌رویه آمار سرطان‌های مختلف در دنیا به گوش می‌رسید و پیش‌بینی مبنی بر این بود که تا چند سال آینده آمار بیشترین تلفات به این عارضه اختصاص خواهد یافت ولی آمار و پیش‌بینی‌های جدید همچنان بیماری‌های قلبی – عروقی را با اختلاف معنی‌داری، اصلی‌ترین علت مرگ و میر در جهان در سال‌های آتی می داند. طبق آمار وزارت بهداشت و درمان آمریکا، بیماری‌های قلبی بالاترین آمار مرگ و میر را در سطح جهان به خود اختصاص می‌دهند و به طور مثال 15 میلیون نفر در آمریکا مبتلا به این نوع بیماری هستند. براساس آمار اعلام شده در سال‌های 2005 و 2006، بین 4 تا 6 درصد مردم هر کشور به بیماری‌های قلب و عروق مبتلا بوده‌اند که این میزان در سال‌های اخیر هم‌چنان رو به افزایش است و البته بخش عمده این آمارها مربوط به کشورهای کم‌درآمد و متوسط است.

البته تمامی این اعداد و ارقام به دلیل شرایط نامطلوب کنونی برای افراد در جوامع مختلف نیست و شاید بالا بودن آمار ارایه شده، افزایش تعداد مبتلایان به بیماری‌های قلبی و کاهش سن مبتلایان، به غیر از روند رو به گسترش بیماری‌های قلبی،‌به دلیل تشخیص سریع‌تر بیماری در سنین پایین‌تر نیز بوده باشد. در گذشته یک بیمار 35 ساله با مشکل قلبی ممکن بود به علت عدم تشخیص، سال‌ها درمان نشده و پس از 10 سال یعنی در سن 45 سالگی به علت بیماری‌های قلبی – عروقی دچار حمله قلبی و سکته شود، ولی در حال حاضر به علت وجود امکانات پیشرفته‌تر، بیماری همان فرد، در سن 38 سالگی قابل تشخیص و درمان است.

آخرین آمارها

بر اساس آخرین آمارهای اعلام شده از سوی سازمان بهداشت جهانی (WHO) از مطالعات اخیر، بیش از 80 درصد بیماری‌های قلبی – عروقی در کشورهای کم‌درآمد و متوسط اتفاق می‌افتد. این آمارها هم‌چنین بیان می‌کنند که حدود نیمی از بیماری‌های قلبی- عروقی در کشورهای فوق در گروه‌های سنی زیر 70 سال و حدود یک چهارم موارد در گروه‌های سنی زیر 60 سال رخ می‌دهد. نکته جالب توجه اینکه تا سن 40 سالگی شانس بروز بیماری‌های قلبی در مردان دو برابر زنان است و با افزایش سن این نسبت کمتر می‌شود و از سن 55 سالگی به بعد تقریبا امکان ابتلا به این بیماری در زنان و مردان یکسان است.

آمارها در ایران نیز نشان‌دهنده میزان بالای ابتلا به بیماری‌های قلبی – عروقی است. این آمارها هم‌چنین نشان‌دهنده اختلاف فاحش تعداد مبتلایان در ایران در مقایسه با سایر کشورهای دنیاست. سن بیماران قلبی – عروقی ایرانی بسیار پایین‌تر از آمار جهانی است و میزان آن در زنان ایرانی 3 تا 4 برابر و در مردان ایرانی 5 تا 6 برابر آمار جهانی است.

در حال حاضر حدود 30 درصد از مرگ و میر در جهان ناشی از بیماری‌های قلبی – عروقی است و نزدیک به 17 میلیون مرگ در جهان به این علت صورت می‌گیرد. این در حالی است که در کشور ما طبق آخرین گزارش‌ها علت بیش از 38 درصد (و به روایتی حدود 50 درصد) از مرگ و میرها مربوط به بیماری‌های قلبی – عروقی است. پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که بیماری‌های قلبی – عروقی تا سال 2020 میلادی علت بیش از 75 درصد مرگ و میرها در سطح جهانی باشد.

بیماری‌های قلبی – عروقی افراد را بیشتر در سنین میانسالی و زمانی که خانواده و دولت‌ها به آن‌ها نیاز دارند، درگیر می‌کند که این اتفاق در کشور ما با توجه به پایین‌تر بودن میانگین سنی مبتلایان، آسیب‌های اجتماعی فراوان‌تری را به دنبال خواهد داشت. این بیماری در تمام دنیا به عنوان یک معضل بهداشتی در نظر گرفته شده است. بر همین اساس بسیاری از کشورها از 20 سال پیش اقداماتی را برای پیش‌گیری از آن آغاز کردند، اما این اقدامات در کشور ما هنوز رنگ و بوی جدی به خود نگرفته است.

وضعیت تاسف بار ایران

ایران کشوری است با حدود 70 میلیون نفر جمعیت است که براساس تحقیقات آماری حدود 15 میلیون نفر از این تعداد به بیماری‌های قلبی – عروقی مبتلا هستند. با توجه به امکانات محدود خدمات پزشکی در کشور ما در مقایسه با سایر کشورها و اشغال تخت‌های بخش CCU به وسیله این بیماران، ترافیک بیماران نیز در این بخش‌ها وجود دارد.

آمار تاسف‌بار دیگر در همین زمینه میزان بالای مرگ و میر بر اثر بروز بیماری‌های قلبی در کشور است. طبق آمار به دست آمده در سال 86، از هر 100 هزار مورد بیماری قلبی گزارش شده در کشور حدود 167 مورد، منجر به مرگ می‌شود.

این گزارش‌ها در حالی ارایه می‌شود که هر لحظه از میانگین سنی افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی کاسته می‌شود و شاید بتوان گفت ابتلا به این نوع بیماری‌ها در آینده نزدیک بزرگ‌ترین و جدی‌ترین چالش حوزه سلامت کشور ما خواهد بود که اگر از نگاه مسوولان نظام بهداشتی کشور مغفول واقع شود، می‌تواند آثار بسیار ناگواری را به دنبال داشته باشد.