علی اکبر خان، مجسمه‌هایت کجاست؟

درقسمتی از این نامه که خطاب به سید مسعود خاتمی ریاست جمعیت هلال احمر نوشته شده، آمده است: برکسی پوشیده نیست که استاد علی‌اکبر صنعتی در زمره بزرگترین هنرمندان معاصر این سرزمین به‌شمار می‌رود و همچنان که استحضار دارید ایشان با نیت پاک خود بارها کوشیده بود تا در کنار جمعیت هلا‌ل احمر، ارادت و همراهی خود را با آن مجموعه عظیم وانسان دوستانه ابراز نماید. در بخش دیگری از این نامه با اشاره به این‌که موزه 13 آبان که به موزه استاد علی‌اکبر صنعتی شهرت دارد ،آمده است: بی‌گمان یکی از مردمی‌ترین و جذاب‌ترین مجموعه‌های فرهنگی کشور است که علی‌رغم بنای قدیمی و ارزشمند آن، این روزها در معرض فرسودگی و تخریب است.

حبیب یوسف‌زاده، نویسنده و داستان‌نویسی است که زندگینامه علی اکبر صنعتی را به رشته تحریر در آورده است. او در این باره به جام‌جم می‌گوید: این روزها که از میدان توپخانه تهران میگذرم تنها می‌توانم تاسف بخورم که چرا بعد از فوت این مجسمه‌ساز بزرگ تاریخ ساز ایرانی، موزه‌ای که به نام وی در تهران آثارش را به نمایش گذاشته بود، تعطیل شده است. وی ادامه می‌دهد:‌ این روزها نگرانم که سرنوشت مبهم این آثار به از بین رفتن آنها منتهی شود و شاید اصلا بولدوزر بیاید و این موزه را با خاک یکسان کند.

او خود را کارشناس هنری نمی‌داند اما به عقیده وی این آثار حتی اگر به عقیده مسوولان هلال احمر در برخی موارد از نظر تکنیکی برجسته نباشند اما بخشی از علی اکبر صنعتی هستند که با از بین رفتنشان باید منتظر از بین رفتن نام و یاد این استاد همیشه مجسمه‌سازی ایران نشست.

علی اکبر صنعتی در کارنامه هنری عمر خویش بیشتر از 2000 تابلوی رنگ و روغن، آبرنگ، موزاییک از سنگ و حدود 400 مجسمه پدید آورده است که بسیاری از کلکسیونر‌های معروف به نگهداری آثارش می‌پردازند.

در نشستی که روز گذشته در نگارخانه برگ تهران برگزار شد حمید شانس، هنرمند مجسمه‌ساز طی سخنانی علی‌اکبر صنعتی را از بانیان و پیشگامان مجسمه‌سازی معاصر ایران دانست که شخصیت، منش و شکل خلاقیت او مجموعه شرایط دوران‌اش است و به همین دلیل برای بررسی جایگاه صنعتی در هنر معاصر باید شرایط تاریخی و جغرافیایی زندگی او را نیز مورد ارزیابی قرار داد.

اما، احمد نادعلیان، مجسمه‌ساز بین‌المللی کشورمان در خصوص شخصیت این هنرمند فقید کشورمان می‌گوید: شاید مهم‌ترین ویژگی آثار علی اکبر صنعتی را نمایش درد ورنج دوران کودکی‌اش باید بنامیم که این هنرمند از دل آنان بود. مجموعه‌ای که اکنون در موزه 13 آبان مدت‌هاست روی هیچ مخاطبی باز نشده است. آثار صنعتی از نظر تکنیکی و هنری نوعی گرایش جدید را در مجسمه‌سازی باز می‌کند و سنت طبیعت گرایانه‌ای را بازگو می‌کند که مختص علی اکبر صنعتی است و هیچ کس نتوانسته اینگونه آن را بازگو کند.

هادی سیف از دوستان استاد صنعتی هم می‌گوید: علی‌اکبر صنعتی پیرامون نقاشی معاصر سخت دلواپس بود و نگران از آینده میراثی که به قول خودش چند و چندین بار عالم‌گیر شده و سبب‌ساز حیرت جهانیان بود و می‌گفت: نمی‌دانم نسل نقاش معاصر ایران تا چه اندازه از پیشینه نقاشی خاک و دیدارشان آگاه هستند و آیا مکتب شیراز، قزوین، تبریز و یا اصفهان را می‌شناسند که چنین شیفته مکاتب غریبه فرنگی شده‌اند؟

آثار علی اکبر صنعتی چندین بار تخریب شد. هر بار به شکلی و سیاقی اما او تنها هنرمندی در ایران است که نامش روی 2 موزه ثبت شده است. موزه‌ای در کرمان که بر سردرش نوشته‌اند موزه علی اکبر صنعتی و دیگر موزه‌ای که گرچه نامش بر بالای آن نیست اما همه آن را به نام موزه صنعتی تهران می‌شناسند. موزه‌ای که مدت‌هاست بی دلیل روی مخاطبان بسته شده و هیچ کس از سرنوشت آثارش مطلع نیست.