نمایش‌هایی فراتر از زمان

هنر تئاتر با روح و روان آدمی ارتباط تنگاتنگ دارد و می‌تواند انسان را به سوی خالقش هدایت کند.

به نظر من خلاقیت ضامن بقا و ماندگاری آثار هنری در طول تاریخ خواهد شد و این خلاقیت چیزی است که با هیچ دستور و سفارش و اجباری نمی‌توان آن را پدید آورد. نکته‌ای که نباید فراموش شود این است که کسی باید یک اثر هنری مذهبی را به صحنه ببرد که پیش از هر چیز سواد آن کار را داشته و به آن اشراف داشته باشد.

در تولید آثار موضوعی با رویکرد دینی باید وجوه دراماتیک را در نمایش‌های دینی مورد توجه قرار داد و به طور مثال از خودمان بپرسیم چه چیز ما را به سراغ نوشتن یک نمایش درباره امام رضا(ع) می‌کشاند؟ متاسفانه شناختی که ما از داستان‌های دینی مثلا روایت‌های مربوط به زندگی حضرت رضا(ع) داریم تنها به ضامن آهو و چند روایت دیگر مربوط می‌شود در صورتی که در زندگی امام رضا(ع) روایت‌های نغز و جذاب زیادی وجود دارد که ویژگی‌های دراماتیک نیز دارد. متأسفانه بیشتر نمایش‌های دینی ما تنها به تعریف و روایت داستان آن هم از زبان یک راوی کفایت می‌کنند در حالی که تئاتر یعنی این‌که با یک اعتقاد زندگی کنیم و اگر بتوانیم با آن مفاهیم زندگی کنیم، بر مخاطب تأثیر خواهیم گذاشت.

شایسته است برای روایت وقایع، افراد و شخصیت‌های مهم، بدون تحقیق و مطالعات زبان‌‌شناسی و فرهنگ‌شناسی شروع به کار نکنیم و صرفاً به کمیت کار دلخوش نباشیم. تئاتر دینی باید نیاز یک هنرمند باشد، بدون ریا و به دور از خوشامد مسوولان و مدیران، چرا که زیبایی و ماندگاری هنر، اعتقادی بودن و بر دل نشستن آن است. پرداخت ما به زندگی معصومین(ع) تنها به شفا دادن آنهاست و متاسفانه در زمینه فلسفه عمیق تفکرات امامان، ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی ایشان، شاگردان، دیدگاه‌ها و رهنمودهایشان کمتر کار شده است. نمایش دینی متعلق به همه هنرمندان تئاتر ایران است. آدم‌های تکراری، اندیشه‌های تکراری می‌آورند و لازم است آدم‌های مختلف با اندیشه‌های باز‌تر و گوناگون وارد این عرصه شوند.

باید توجه داشت که نوشتن و اجرای آثار دینی و مناسبتی محدود به زمان خاصی نیست و باید تلاش کرد این نوع آثار در طول سال و در یک جریان تئاتری، تولید و اجرا شوند. محدود کردن این آثار به جشنواره‌ها در واقع منزوی کردن این نوع تئاتر است.

کوروش زارعی
بازیگر، کارگردان و مسوول امور نمایشی حوزه هنری شهر تهران