«چتر» را بی‌خیال «چادر» را بچسب!

امسال نیز تا زمان اندکی که به برگزاری این رویداد مانده، دست‌اندرکاران بنیاد سینمایی فارابی ترجیح داده‌اند اسامی شرکت‌کنندگان در این رویداد را اعلام نکنند و اعلام اسامی این هیات را به معاونت سینمایی واگذار کنند. خانه سینما نیز در مقابل این سوال واکنشی نشان نداد و پاسخ به این سوال را به بنیاد سینمایی فارابی «پاس کاری» کرد.

البته جستجوی خبرنگار ما در پایان، به نتیجه جالبی رسید و مشخص شد خانه سینما به عنوان یکی از پایه‌های اصلی این ماجرا، امسال روال خاصی را در پیش گرفته و قرار است تا برندگان جشن سال گذشته خانه سینما در 3 رشته بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه‌نویسی به عنوان جایزه راهی این جشنواره رنگارنگ شوند.
یعنی امسال بهمن فرمان‌آرا، محمدابراهیم باشه‌آهنگر و محمدرضا گوهری چمدان‌های خود را برای سفر به کن می‌بندند که به نظر جایزه شایسته‌ای برای این 3 هنرمند است.

اما نکته جالب ماجرا اینجاست که بجز این گروه چه کسان دیگری از پرواز «تهران  پاریس» فارابی پیاده خواهند شد؟

حیاط خلوت فرهنگی

امور بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی از معدود بخش‌های سینمایی کشور است که ارتباط یکطرفه‌ای با خبرنگاران دارد و در طول سال‌های گذشته به عنوان یک خبرنگار به یاد ندارم کنفرانس یا میزگردی خبری برگزار شده باشد که در آن، مسوولان این بخش  که بیشتر به یک حیاط خلوت فرهنگی می‌ماند  پاسخگوی سوال‌های خبرنگاران بوده باشند.

امسال نیز امیر اسفندیاری، مدیر این بخش در گفتگویی با خبرگزاری ایسنا به تشریح برنامه اصلی این بنیاد یعنی برپایی «ششمین چتر سینمای ایران در مهم‌ترین مرکز بازار فیلم کن» پرداخت و اعلام کرد: در زیر این چتر، قرار است بنیاد سینمایی فارابی، خانه سینما، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و موسسه به‌نگر قرار بگیرند.

برنامه‌ریزی برای نمایش 18 فیلم جدید ایرانی در سالن‌های بازار  و نه خود جشنواره  از دیگر برنامه‌های این بنیاد است. البته شرکت رسانه بین‌المللی شهرزاد، بخش بین‌الملل تلویزیون، حوزه هنری، مرکز فرهنگی  هنری شهید آوینی و چند چهره مستقل مانند: علی معلم، سیدغلامرضا موسوی، فاطمه معتمدآریا و... نیز از علاقه‌مندان به حضور در این رویداد هستند.

برپایی چادر برای ارائه محصولات سینمای ایران در شرایطی صورت می‌گیرد که هیچ‌گاه آمار و ارقام دقیقی درباره میزان فروش فیلم‌های ایرانی ارائه نمی‌شود و به گفته یکی از دست‌اندرکاران سینمایی، این ارقام همواره محرمانه است. البته بخش خصوصی معمولا در این بازار، حضور موفق‌تری دارد و به نظر می‌رسد در این سال‌ها بخش دولتی تلاش کرده تا به جای عمل به وظیفه واقعی خود، با اعلام برخی «فعالیت‌های فرهنگی!» کاستی‌های خود را در این زمینه جبران کند.

بد نیست بدانید آنچه امروز به عنوان چتر سینمای ایران معرفی می‌شود، سابقه‌ جالب توجهی دارد. ماجرا از این قرار است که در کنار ساحل کن هر سال چادرهای بزرگی برپا می‌شود که عنوان کلی آن «دهکده بین‌المللی» است.

هر چادر به یک کشور تعلق دارد و برخی کشورها نیز با حضور در چند چادر به معرفی فعالیت‌ها و برنامه‌های خود می‌پردازند. در سال‌های قبل، خانه سینما متولی این چادر بود، اما هزینه شرکت در این چادر از سوی فارابی پرداخت می‌شد تا این‌که 2 سال قبل که جشنواره کن هیچ فیلمی از ایران را نپذیرفت، بنیاد سینمایی فارابی با اعتراض به این تصمیم از ادامه شرکت در این چادر انصراف داد ولی همچنان چادر خالی ایران با پرچم ایران پا برجا ماند.

این مساله سبب شد تا ایران موقعیت خود را در این دهکده بین‌المللی از دست بدهد و البته بدهی فارابی نیز به جشنواره کن ثبت شد. در چنین شرایطی، بنیاد سینمایی فارابی تصمیم گرفت با اجاره فضایی بزرگ‌تر در بازار فیلم، شرکت‌های مختلف ایرانی شرکت‌کننده در بازار کن را تحت پوشش خود قرار دهد و با دادن میز و دم دستگاه به این شرکت‌ها به نوعی مشکل دهکده بین‌المللی را جبران کند.

نکته جالب توجه این است که در بازار تنها افرادی امکان ورود دارند که با پرداخت هزینه‌ای 400 یورویی ثبت‌نام کرده باشند، اما در دهکده بین‌المللی همه افراد حاضر در کن امکان رفت و آمد و حضور دارند. از طرف دیگر چتر سینمای ایران هم هیچ‌گاه از سوی جشنواره به رسمیت شناخته نشده و حتی در کتاب راهنمای جشنواره، نام شرکت‌کنندگان ایرانی تک‌تک و به تفکیک ذکر می‌شود.

حضور پرتعداد 

حضور کاروان پر تعداد دولتی‌ها در کن در شرایطی صورت می‌گیرد که مجموع فعالیت‌های این کاروان به خرید تعداد محدود فیلم خارجی برای اکران در کشور و نیز رایزنی با برخی جشنواره‌های خارجی محدود می‌شود. به گفته یکی از مسافران کن در سال‌های گذشته، هزینه شرکت هر فرد در این جشنواره برای مدت 10‌روز حدود 5 میلیون تومان است که این مبلغ از سوی فارابی پرداخت می‌شود و البته این هزینه منهای اجاره غرفه است.

چادر فرهنگی ایران در سال‌های گذشته، بلاتکلیف رها شده تا چتر سینمای ایران برپا شود. این ظاهرا تنها نتیجه‌ای است که می‌توان از این حجم انبوه خبرسازی‌ها درباره جشنواره کن گرفت.

رضا استادی