نگاهی به پدیده لکنت زبان در کودکان

با این که تعداد زیادی از کودکان در مراحل اولیه تکامل گفتاری دچار ناروایی کلام می شوند ، چه چیز باعث می شود تعدادی از آنان دچار لکنت شده ؛ ولی بقیه روان صحبت کنند. مطالعات گسترده ای نشان داده که کودکان دچار لکنت از نظر هوش ، تکامل حرکتی یا عوامل شخصیتی فرقی با همسالان خود ندارند. متغیرهای فردی و محیطی در بروز لکنت موثرند ، زمینه ژنتیکی یکی از این متغیرهاست . بروز لکنت در کسانی که سابقه خانوادگی دارند ، بیشتر بوده ؛ ولی روش قطعی انتقال ژنتیکی ناشناخته است . به نظر می رسد کودکان استعداد ابتلا به لکنت را به ارث می برند؛ ولی سایر عوامل مانند استرس یا خلق وخوی کودک ممکن است آن را شعله ور کند. احتمال لکنت در پسران تقریبا 3برابر دختران است ؛ ولی بروز لکنت در فرزندان دخترانی که لکنت دارند، بیشتر از فرزندان پسران دچار لکنت است . به نظر می رسد لکنت در دخترها، آسان تر از پسران از میان می رود. متغیرهای محیطی موثر بر روایی عمدتا اجتماعی و تعاملی هستند. استرس ارتباطی احتمالا مهمترین آنان است . معمولا لکنتی ها با حیوانات یا بچه های کوچک و کسانی که آنان را شناخته و می دانند لکنت دارند، راحت تر صحبت می کنند و لکنت بندرت در زمان آواز خواندن رخ می دهد. این امر به علت کاهش سطح ارتباطی لازم دراین موارد است . برعکس ، صحبت درحضور جمع زیاد یا با تلفن یا در موقعیت های استرس زا، لکنت را تشدید می کند. علاوه بر این موارد، بروز ناگهانی لکنت در شرایطی که فشار عاطفی وجود دارد، مانند فقدان یک یا هر دو والد، نقل مکان به محل جدید، رفتن به مدرسه جدید، مرگ یا بیماری شدید در خانواده یا بستری شدن کودک در بیمارستان نیز امکانپذیر است . از سوی دیگر اضطراب ناشی از اختلال ارتباطی یا تقلید و تمسخر از سوی همکلاسی ها، می تواند سبب اختلالات رفتاری ثانویه و ایجاد وضعیت اضطراب در کودک شود. این کودکان بسرعت از هر فعالیتی که آنها را وادار کند تمام سعی خود را به کار ببرند، متنفر شده و از آن اجتناب می کنند. متغیر بودن رفتارهای کلامی در کودکان کم سن ، به طور مداوم تصمیم گیری ما را در وجود یا فقدان لکنت بعدی مشکل می سازد. علاوه بر این نمی توان باقاطعیت گفت که یک کودک خاص ، خود به خود و یا بدون درمان بهبود می یابد. به هر حال با توجه به علایم هشداردهنده یا خطرساز در نحوه گفتار کودک مانند گسستگی میان کلمات ، تکرار عبارت ، تکرار چندسیلابی تمام کلمه و استفاده از کلمات معترضه ، کشیدن بی صدا و یا باصدای کلمات ، ترس و تلاش برای اجتناب از بروز لکنت ، وجود تقلا و یا فشار قابل مشاهده برای ادای کلمات و... می توان نسبت به وجود احتمالی مشکل آگاهی یافت . بسیار دیده شده است که والدین اظهار می کنند متخصص اطفال ، پزشک ، آموزگار یا اعضای فامیل به آسانی به آنان گفته اند در مورد لکنت کودک نگران نباشید ، در حالی که طفل علایم هشداردهنده زودرسی در سن 5/2 سالگی نشان داده است . از آنجا که والدین بیشتر دوست دارند باور کنند که کودکی طبیعی دارند، وقتی نگرانی آنان از طرف دیگران بی اهمیت تلقی شود، مساله را فراموش می کنند و وقتی بعدها کودک دچار لکنت شد، بیشتر آنان از جدی نگرفتن نگرانی خود احساس خشم یا گناه می کنند. پس توجه به نظر والدین بسیار اهمیت دارد. درمان لکنت عمدتا به وسیله گفتار درمان و با همکاری والدین صورت می گیرد. اگر طفل باور کند که لکنت چیز بدی نیست ، راحت تر و آزاد صحبت کرده و سعی نکند مشکل خود را مخفی کند، روایی کلام بیشتری خواهد داشت . والدین باید به کودک یادآوری کنند که سرعت گفتار خود را کم کند، در مورد چیزی که می خواهد بگوید فکر کرده ، آهسته نفس بکشد و آرام سخن بگوید. همچنین باید با کودک آرام و بدون شتاب صحبت شود و در موقع صحبت کردن کودک ، والدین باید هر کاری دارند زمین بگذارند و به او توجه کنند.