کتایون مصری
خانواده نیمهمستقل، راهحلی مجهول
لطفا لحظهای روی این عبارت مکث کنید: «خانواده نیمهمستقل». اگر تاکنون در مباحث جامعهشناسی خانواده از خانواده هستهای، گسترده، پدرسالار، مادرمکان، فرزندمحور و... مطلبی خواندهاید، از این پس، خانواده نیمهمستقل را هم به ادبیات جامعهشناسی خانواده وارد کنید.
این عبارت مولود ابتکار عمل سازمان ملی جوانان و پیشنهادی برای حل معضل ازدواج در کشور است. خانوادهای که در آن، مدتی زن و شوهر با وجود ارتباط زناشویی، هریک در منزل پدر و مادر خود اسکان مییابند تا به مدد مرور زمان مشکلات حل شود.
ایده خانواده نیمهمستقل هرچند هنوز در حد پیشنهاد است؛ اما تبلیغات مستقیم سازمان ملی جوانان در مصاحبههای متواتر با رسانههای جمعی نشان از عزم جدی این سازمان در توجیه و مشروعیتبخشی به آن است.
طراحان این ایده معتقدند که با توجه به حمایت 4 میلیون تومانی صندوق مهر امام رضا(ع) و احتمال اعطای زمینهای 99 ساله به جوانان، مشکل اقتصادی آنها مرتفع خواهد شد و زمینه برای شروع زندگی مشترک فراهم میشود، منتهی پیش از آن تشکیل خانواده نیمهمستقل میتواند جوان را از معاصی بازدارد و افراد به سلامت از گرداب مشکلات اقتصادی عبور کنند.
چند نکته:
1 - خانواده نیمهمستقل میتواند ایدهای برای کاهش فشار تنگناهای اقتصادی بر فرد باشد، به شرطی که بسترهای لازم حمایتهای اقتصادی مانند اشتغال، اعطای وام و تامین مسکن فراهم شده باشد، در حالی که چه بسا با گذشت سالیان سال افراد از دسترسی به این امکانات محرومند و خانواده نیمهمستقل تنها تعهدی سنگین بر دوش جوانان قرار میدهد.
2 - پیش از این مسوولان سازمان ملی جوانان بر وجود مشکلات فرهنگی و عدم تمایل جوانان به ازدواج پافشاری میکردند. بر این اساس بخش عمدهای از جوانان به لحاظ فرهنگی ازدواج را به تاخیر میاندازند نه به دلیل تنگناهای مالی. در این صورت خانواده نیمهمستقل با آسیب جدی روبهروست؛ چرا که جوانان به عقد دائم هم درمیآیند و تمامی تعهدات حقوقی را میپذیرند، در حالی که اگر به لحاظ فرهنگی به هم نزدیک نباشند یا مایل به جدایی شوند، باز هم فشار تعهدات حقوقی بر دوش آنان سنگینی خواهد کرد. چنانچه جوانان به لحاظ فرهنگی مایل به ازدواج نباشند، خود نشاندهنده آسیب دیگری است که میتوان آن را بیارتباط با فضای فرهنگی و اقتصادی کل جامعه ندانست.
نکته: هر چند مسوولان بر صیغه محرمیت هم تاکید کنند، با توجه به نبود بسترهای فرهنگی و در صورت جدایی نه تنها جوانان که بیشتر دختران به لحاظ عرفی آسیب میبینند.
از سویی، سازمان ملی جوانان بر وجود مشکلات فرهنگی در راه ازدواج تاکید میکند، در حالی که هنوز هیچ تحقیق جامعی دراینباره صورت نگرفته است. کارشناسان معتقدند تاخیر در سن ازدواج مقولهای چند بعدی است که بر اساس شرایط و مکان زندگی متغیر است. ارائه پیشنهاد واحد برای جوانان کل کشور، آن هم به طور صوری، برنامههای اجرایی سازمان را هم تحتالشعاع قرار خواهد داد.
خانواده نیمهمستقل از بدو شروع میتواند، طرحی شکست خورده باشد، چرا که مدت آن قابل پیشبینی نیست و نیز بیشتر خانوادههای ایرانی پس از ازدواج جوانان، آمادگی فکری یا توان مالی برای حمایت از جوانان ندارند. چرا بزرگترین متولی امر ازدواج جوانان، از واقعیتهای روز جامعه چشمپوشی میکند؟
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
