فوت آخر را نیاموختی‌

روز آغاز تمرینات و پس از پیروزی برابر پگاه، تک تک بازیکنانش را سر تمرین جمع کرد و خطاب به آنها با صدایی کاملا جدی گفت: «من متاسفم. نمی‌دانم باید از دست شما چکار کنم. روزها می‌گذرد و من همچنان نمی‌توانم به آنچه می‌خواستم برسم. نمی‌توانم ترکیبی از شما به دست آورم و این مرا عذاب می‌دهد. در حقیقت شما هستید که مرا عذاب می‌دهید. چون واقعا خوب هستید. خوب و آماده!» و احتمالا افشین قطبی تصور می‌کرد با این جملات که ابتدا با شوکی منفی آغاز می‌شود و بعد ناگهان با حمایت و ستایش بازیکنان به پایان می‌رسد، بازیکنانش را به روحیه‌ای دوچندان می‌رساند. آیا توانست؟ این شاید اولین اشتباه آقای مربی بود. مردی که می‌دانست در دو دربی گذشته فقط توانسته است شکست را با پیروزی عوض کند و همین برای او دردناک به نظر می‌رسید.

افشین قطبی، لجاجت را کنار گذاشت. او فریادهای خود را در طول تمرینات به حداقل میزان مرسوم و ممکن کاهش داد و در عین حال کوشید تمجید و تعریف را جانشین گفتار محکم خود کند. این تغییر رفتار سرمربی در کنار وعده‌های کادر فنی که خودروی سواری را برای پیروزی در نظر می‌گرفتند، توجه بازیکنان را به خود جلب می‌کرد.

درهای ورزشگاه بسته شد و تمرینات در فضایی ساکت ادامه پیدا کرد. این در حالی بود که حتی نوجوانان ساکن تهران می‌دانند دسترسی بینایی به زمین تمرین ورزشگاه راه‌آهن محله اکباتان از ساختمان‌های مجاور هم مهیاست. افشین قطبی، درست مانند مدیران باشگاه، روز به روز جو بازی را ملتهب‌تر می‌کرد. تا جایی که بازیکنان هم پذیرفتند باید مانند سرمربی خود تا صبح روز دربی بیدار بمانند!‌

افشین قطبی برای پیروزی در دربی نقشه‌هایی داشت که دقیقا بر خلاف آنها عمل کرد. او در حالی در آخرین لحظه بازی به ترکیب نهایی‌اش دست برد که تمام طول هفته را بدون وجود نیکبخت و با حضور ایوان پتروویچ، در ترکیب اصلی برنامه‌هایش را مرور می‌کرد. قطبی البته توجیهی غیرقابل پذیرش را مطرح کرد: «ایوان در آخرین روزهای پیش از بازی سرما خورد.» به این ترتیب جا برای بازیکنی معترض و افول کرده مانند نیکبخت باز شد. بازیکنی که هیچ‌گاه نتوانست کمترین تاثیر مثبتی در بازی تیمش داشته باشد و زمانی که تعویض می‌شود هم با الفاظی ناپسند استقبال مربی‌اش در لب خط را جواب می‌دهد.

داستان نیکبخت و حضورش در آخرین لحظه این باور را در ذهن بازیکنان به وجود می‌آورد که مربی تیم هنوز به درک و شناخت کافی از تیم خود نرسیده است. آیا افشین با این وضعیت می‌توانست در لحظات حساس تیمش را نجات دهد؟ جواب این سوال در ذهن بازیکنان وجود داشت. در حالی که قطبی در رختکن و پیش از بازی می‌خواست آخرین نطق را به زبان آورد. نطقی کپی برداشته از گفتار گاس هیدینک در رختکن کره جنوبی قبل از بازی با ایتالیا در جام جهانی !

اگر گاس هیدینک قبل از بازی با ایتالیا در جام‌جهانی 2002 به بازیکنانش گفت: «می‌رویم و با 4 گل شکست‌شان می‌دهیم... » قبل از به زبان آوردن این جمله به بازیکنانش ثابت کرده بود گفتارش صادقانه است. ثابت کرده بود باید حرف او را بپذیرند. اما وقتی افشین قطبی به بازیکنان خود می‌گوید: «نیمه اول دو گل می‌زنیم و نیمه دوم سه گل... شما دل ببر دارید و قهرمان بزرگ این مردم هستید... » بسیاری از شنوندگان حرف‌هایش در رختکن به صداقت و صراحت گفتار او شک می‌کنند. خیلی سخت نیست که بازیکنی بفهمد او در این لحظه بزرگ‌نمایی می‌کند. انگیزه دادن جدای از مبالغه است.

انگیزه‌ای که قطبی می‌کوشید به بازیکنانش هدیه کند، پس داده شد. بازیکنان افشین هرچند نیمه اول صاحب برتری نسبی بودند، اما می‌توانستند درک کنند که آنقدر صاحب برتری نبودند که با نتیجه خیالی سرمربی پیروز شوند. گفتار افشین به بین دو نیمه برمی‌گردد. او سعی می‌کند نکاتی را درخصوص ضعف‌های خط دفاعی، فاصله زیاد مدافعان و هافبک‌ها و همچنین استقرار اشتباه تک مهاجمش در قلب خط دفاعی حریف را بازگو کند. آن پیروزی رویایی با این دستورات افشین فاصله زیادی داشت.

پیروزی باز هم رنگ می‌بازد و سرانجام افشین قطبی به تساوی رضایت می‌دهد. یعنی نتیجه‌ای که مثل بازی رفت دور گذشته در آخرین دقیقه رقم خورد. قطبی در رختکن هم اعتراف می‌کند: «از این سومین تساوی ناراحتم...» اما او خودش را در این نتیجه چقدر مقصر می‌داند؟ این که نتوانسته هرگز استقلال را در بدترین روزهای حریف و بهترین روزهای خودش شکست دهد برایش عذاب‌آور است. اما رفتاری که این مربی در قبال تیم خود طی یک هفته پیش داشت و تغییراتی که به صورت ناگهانی در ترکیب ایجاد کرد باعث این توقف دوباره شد.

افشین قطبی به یک آمار عجیب رسیده است. او طی 270 دقیقه دربی‌های پایتخت، هرگز پیش نیفتاده و فقط توانسته شکست را با تساوی عوض کند. آیا کارنامه این بخش افشین برای خود او رضایت‌بخش است؟ به نظر می‌رسد افشین فوت آخر را از مربیان بزرگ و مورد تقلیدش نیاموخته  است.

پیام یونسی‌پور