در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مایک سیمونز، رئیس انجمن منجمان بدون مرز
همه دوستان ستارگان
من بیشتر اوقات شبها به زیر آسمان میروم تا دوستان قدیمیم را ملاقات کنم. درست بیرون از در و بر فراز درختان و کوهها در هر فصلی با جبار، دب اکبر، دجاجه و دیگران ملاقات میکنم. بخش عمدهای از عمرم را با این دوستان آشنا بودهام. آنها همراهان شباهنگام من هستند و زمانی که در درخشش سپیدهدمان رنگ میبازند به انتظار آنها میمانم و در غروب بعد به آنها دوباره خوشامد میگویم. آنها در همه سفرهایم با من بودهاند.
در دامنههای کوهستان البرز بیرون تهران، آنها همچنان منتظر ملاقات من بودهاند، همان طور که در خانه ملاقاتمان را انتظار میکشیدیم. اینجا همان مکانی است که وقتی سرزمین من روز را سپری میکند آنها به نورافشانی میپردازند.
اینجا از محل زندگی من هزاران مایل فاصله دارد و در سوی دیگری از سیارهمان، زمین قرار دارد، جایی که بسیاری از چیزها با آنچه در خانه میشناسم متقاوت است، اما آسمان همان است که از کودکی میشناختهام. چه تجربه ژرفی است. آسمان بر فراز زمین همه جا یکسان گسترده است و از فراز مرزها، دیوارها، نگهبانیها و نگهبانان میگذرد.
زمانی که ستارهها از فراز مرزها عبور میکنند هیچ کس از آنها گذرنامه یا روادید نمیخواهد و آنها بیهیچ توجهی به تفاوتهای زیر پایشان از فراز سر ما میگذرند و هیچ مترجمی نیاز ندارند، چراکه به زبانی جهانی صحبت میکنند که همه آن را میشناسند؛ اما تنها تعداد اندکی از مردمان در هر کشوری به تماشای گذر آنها مینشینند و پیام صلح آنها را میشنوند.
زمانی که به تماشای ستارههایی مینشینیم که در افقی دوردست غروب میکنند میدانیم در همان حال آنها راه خود را از فراز بسیاری از کشورها ادامه میدهند، اما چگونه است که ما قادر نیستیم با دیدن چنین منظرهای، سیاره کوچک خود را به گونهای دیگر ببینیم؟ ستارهها دوستان دیگری نیز در هرجا دارند.
ما میتوانیم کنار یکدیگر در تاریکی شب و کنار دوستان ستارهای خود بایستیم بدون آن که بدانیم که هستیم یا کجا هستیم. مهم این است که ما دوستان مشترک ستارههاییم. تفاوتهای زمینی چه اهمیتی میتواند داشته باشد وقتی ما در محلی اینچنین در کیهان بیپایان شریک یکدیگریم؟ چه خواهد شد اگر هر انسانی بر زمین، شبی از خانه بیرون رود و دوستی ستارگان را برگزیند ، آنها را در سفر شبانهشان با ما و گذرشان به سوی همسایگانمان همراهی کند؟ چه خواهد شد اگر روزنامهها، رادیوها و تلویزیونها بامداد فردا چنین خبری را مخابره کنند که «همه مردمان جهان دیشب، کنار هم به دیدار ستارهها رفتند»؟ همه منظرهای پرشکوه از جهان نامتناهی را کنار هم و از نقطه کوچکی که زمین مینامیمش، به تماشا نشستهاند؟ آیا در آن هنگام، مرزها، نگهبانیها و گذرنامهها و دیوارها باز هم برای ما مهم به نظر خواهند رسید؟ آن هنگام که خورشید بر فراز سر شما شرکتکنندگان دومین رقابت صوفی ایران غروب کند، من هم با روح و ذهن خود، آنجا کنار شما خواهم بود. برای همه شما آسمانی صاف و رقابتی خاطرهانگیز را در زیر آسمان پرستارهمان آرزو میکنم.
اینجا از محل زندگی من هزاران مایل فاصله دارد و در سوی دیگری از سیارهمان، زمین قرار دارد، جایی که بسیاری از چیزها با آنچه در خانه میشناسم متقاوت است، اما آسمان همان است که از کودکی میشناختهام. چه تجربه ژرفی است. آسمان بر فراز زمین همه جا یکسان گسترده است و از فراز مرزها، دیوارها، نگهبانیها و نگهبانان میگذرد.
زمانی که ستارهها از فراز مرزها عبور میکنند هیچ کس از آنها گذرنامه یا روادید نمیخواهد و آنها بیهیچ توجهی به تفاوتهای زیر پایشان از فراز سر ما میگذرند و هیچ مترجمی نیاز ندارند، چراکه به زبانی جهانی صحبت میکنند که همه آن را میشناسند؛ اما تنها تعداد اندکی از مردمان در هر کشوری به تماشای گذر آنها مینشینند و پیام صلح آنها را میشنوند.
زمانی که به تماشای ستارههایی مینشینیم که در افقی دوردست غروب میکنند میدانیم در همان حال آنها راه خود را از فراز بسیاری از کشورها ادامه میدهند، اما چگونه است که ما قادر نیستیم با دیدن چنین منظرهای، سیاره کوچک خود را به گونهای دیگر ببینیم؟ ستارهها دوستان دیگری نیز در هرجا دارند.
ما میتوانیم کنار یکدیگر در تاریکی شب و کنار دوستان ستارهای خود بایستیم بدون آن که بدانیم که هستیم یا کجا هستیم. مهم این است که ما دوستان مشترک ستارههاییم. تفاوتهای زمینی چه اهمیتی میتواند داشته باشد وقتی ما در محلی اینچنین در کیهان بیپایان شریک یکدیگریم؟ چه خواهد شد اگر هر انسانی بر زمین، شبی از خانه بیرون رود و دوستی ستارگان را برگزیند ، آنها را در سفر شبانهشان با ما و گذرشان به سوی همسایگانمان همراهی کند؟ چه خواهد شد اگر روزنامهها، رادیوها و تلویزیونها بامداد فردا چنین خبری را مخابره کنند که «همه مردمان جهان دیشب، کنار هم به دیدار ستارهها رفتند»؟ همه منظرهای پرشکوه از جهان نامتناهی را کنار هم و از نقطه کوچکی که زمین مینامیمش، به تماشا نشستهاند؟ آیا در آن هنگام، مرزها، نگهبانیها و گذرنامهها و دیوارها باز هم برای ما مهم به نظر خواهند رسید؟ آن هنگام که خورشید بر فراز سر شما شرکتکنندگان دومین رقابت صوفی ایران غروب کند، من هم با روح و ذهن خود، آنجا کنار شما خواهم بود. برای همه شما آسمانی صاف و رقابتی خاطرهانگیز را در زیر آسمان پرستارهمان آرزو میکنم.
حفظ هویت علمی کشور
جمشید قنبری،رئیس انجمن نجوم ایران
ایران زمین در طول تاریخ پربار خویش شاهد ظهور چهرههای برجسته و ارزشمند علمی بوده است که هر یک گام بلندی در پیشبرد دانش بشری برداشته و کوشیدهاند شعله فروزان علم را به نسلهای بعدی برسانند. در سرزمین ما که دانش ستارهشناسی پیشینهای به بلندای اسطورههای کهن دارد اخترشناسان بنامی سر برآوردهاند و هویت تاریخی و علمی این کشور را ساختهاند که بیشک نام عبدالرحمن صوفی رازی بر بالای فهرست نامهای ایشان جای میگیرد.
عبدالرحمن صوفی رازی در دورهای دشوار میزیست، اما با پشتکاری فراوان در رصدخانه شیراز، گروهی از ستارهشناسان آن دوران را رهبری کرد و با تالیف کتاب سترگ صورالکواکب میراث یونانی ستارهشناسی را اصلاح کرد و گامی به پیش برد.
ثبت و رصد اجرامی چون کهکشان امراهالمسلسله، ابرهای ماژلانی و چندین خوشه ستارهای که وی آنها را در رده اجرامی غیرستارهای یا سحابی مانند خود طبقهبندی کرد، نشان از تیزبینی او بود؛ اما متاسفانه طی قرون و بر اثر کمتوجهی ما، جهان علم نام وی و دیگر بزرگانی چون او را به فراموشی سپرده است.
انجمن نجوم ایران و شاخه آماتوری آن به همین مناسبت، رقابت رصدی تابستانه خود را به نام صوفی برگزار میکند و امیدوار است این راه آغازی برای تلاش به منظور حفظ میراث هویتی علمی ما باشد.
در همین حال این رقابت نه با هدف نتیجهگرایی که با هدف بالا بردن تخصص رصدی شکل گرفته است تا برگزیدگان بتوانند به طور تخصصیتری زمینههای رصدی را دنبال کنند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
