نگاهی به روابط تهران - دمشق‌

با سقوط بغداد ‌ که یکی از تاثیر گذارترین حوادث بر روابط کشورها در منطقه بود  برخی تحلیلگران اعلام کردند این مساله کمی از روابط خوب دمشق   تهران کم می‌کند، زیرا این تحلیلگران اعتقاد داشتند علت اصلی هم‌پیمانی ایران و سوریه در طول این همه سال وجود دشمن مشترکی به نام صدام حسین بوده است، پس با محو شدن این دشمن مشترک، دیگر نیاز شدیدی برای هم‌پیمانی استراتژیک نیست.

کشورهای غربی نیز با این تحلیلگران هم عقیده بودند و به همین دلیل سعی کردند چند بار به سوریه نزدیک شوند و این کشور را به طرف خود جذب کنند تا به صف کشورهای علیه ایران بپیوندد.

اما بر خلاف آنچه  کشورهای غربی و برخی تحلیلگران سیاسی می‌پنداشتند، سقوط بغداد بر روابط تهران‌  دمشق نه‌تنها تاثیر منفی نداشت، بلکه برعکس با حضور بیشتر یکی از دشمنان مشترک ایران و سوریه یعنی آمریکا در منطقه، نزدیکی و هم‌پیمانی استراتژیک 2 کشور افزایش یافت.

امروز با وجود ابزارهای تشویق و تهدید متنوعی که  برای درهم شکستن روابط ایران و سوریه به کار گرفته و آزموده شده است، روابط این دو کشور در کشاکش بحران‌های منطقه‌ای و وارداتی، شاهد استحکام و شکوفایی روزافزون است و بر خلاف تصور دیگران، گذر از 3 دهه رخدادهای سهمگین در منطقه، نه‌تنها بر روابط‌ 2 کشور خللی وارد نکرد، بلکه باعث درهم تنیدگی بیشتر آنها شد.

2 کشور در بسیاری از مسائل راهبردی بویژه در مورد اسرائیل و طرح‌های آمریکا برای تجزیه خاورمیانه، دیدگاهی مشترک دارند.

این مشترکات سبب شده است، دمشق دروازه‌ای برای حضور ایران در بسیاری از مسائل جهان باشد، همچنان که ایران به عنوان یک قدرت منطقه‌ای، حامی سوریه بویژه در رویارویی با اسرائیل و سیاست‌های طمع‌ورزانه و توسعه‌طلبانه این رژیم به شمار می‌آید.

دمشق همواره از حق برخورداری ایران از دانش صلح‌آمیز هسته‌ای کشورمان و تهران نیز از حق سوریه بر بازگشت جولان حمایت کرده است.

حمایت سوریه از فعالیت صلح‌آمیز هسته‌ای ایران مربوط به امروز و ماه‌های اخیر نیست، بلکه به روز نخست اعلام پیوستن ایران به باشگاه هسته‌ای برمی‌گردد که طی آن اسد، به عنوان نخستین مقام بلندپایه خارجی پیوستن ایران به این باشگاه را تبریک گفت و تاکید کرد این خبر همان اندازه که برای مردم ایران مسرت‌بخش بود، برای مردم سوریه نیز شادی‌آفرین است.

2 کشور در بخش اقتصادی نیز دارای روابط محکمی هستند و شرکت‌های ایرانی، بالغ بر یک میلیارد دلار طرح‌های فنی و مهندسی را در سوریه در دست اجرا دارند.

این شرکت‌ها طرح‌هایی با سرمایه 300 میلیون دلار را به انجام رسانده‌اند و 2 میلیارد و 500 میلیون دلار را نیز در دست مذاکره دارند که 2 میلیارد دلار آن مربوط به ساخت پالایشگاه مشترک می‌شود.

روابط اقتصادی 2 کشور با وجود همکاری نزدیک، به علت نبود بانک ایرانی گره خورده بود که آن هم چندی پیش برطرف شد.

تاسیس بانک مشترک ایرانی و سوری، اقدامی بزرگ برای گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجلی عملی رهنمودها و اراده مقامات 2 کشور برای پیشبرد دیگر اهداف مشترک اقتصادی بود.

سالانه بیش از 580 هزار ایرانی برای زیارت بقاع متبرکه به سوریه سفر می‌کنند و حجم بالایی از مسائل پولی ایشان از طریق این بانک ساماندهی و رفع می‌شود.

حجم روبه گسترش روابط و همکاری‌های اقتصادی و تجاری 2 کشور ایجاب می‌کرد با تاسیس چنین بانکی، اعتبارات لازم برای فعالیت بازرگانان و صاحبان صنایع ایرانی را در 2 کشور تسهیل کنیم و این بانک همکاری‌های پولی، اقتصادی و سرمایه‌گذاری مشترک میان 2 کشور را تسهیل کرد.

در چند ماه اخیر نیز با وجود جوسازی‌های رسانه‌های غربی در خصوص فاصله گرفتن سوریه از ایران، مسوولان دو کشور در سفر اخیر بشار اسد به تهران بر ادامه روابط مستحکم دو کشور تاکید کردند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه و هیات همراه در سفر اخیرشان به تهران، روابط دو کشور را مستحکم و بسیار خوب خواندند و تاکید کردند: «مرحوم حافظ اسد، پایه مستحکمی را برای روابط ایران و سوریه بنا گذاشت که با وجود تلاش‌های فراوان به منظور ایجاد خلل، این روابط خوب همچنان ادامه دارد.»

ایشان خطاب به رئیس‌جمهور سوریه افزودند: «شما هم همان روش مرحوم حافظ اسد را ادامه داده‌اید و روابط خوب کنونی دو کشور نتیجه ادامه این مسیر است.»

روسای‌جمهور ایران و سوریه نیز در نشست مشترکی تداوم و تحکیم روابط دوجانبه و منطقه‌ای را مورد تاکید قرار داده و تصریح کردند: تهران و دمشق مسیر مشترکی را که تاکنون داشتند با هماهنگی‌های بیشتر ادامه خواهند داد.

محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور با اشاره به سفر بشار اسد به تهران تصریح کرد: این سفر کمک خواهد کرد تا روابط دو جانبه با چشم‌انداز بلند و سرعت مضاعفی به پیش رود دکتر احمدی‌نژاد خاطرنشان کرد: شرایط امروز با سال‌های گذشته کاملا متفاوت است و حتما بایستی با استفاده از تجربیات گذشته، برنامه هماهنگ و جامعی را برای آینده روابط خود ترسیم کنیم.