تنفس مصنوعی برای تئاتر عروسکی‌

انفعال در عرصه تئاتر عروسکی‌

فریبا رئیسی، کارگردان تئاتر عروسکی با اشاره به وضعیت این شاخه از هنرهای نمایشی می‌گوید: در طول سال، هیچ اتفاقی در عرصه تئاتر عروسکی نمی‌افتد و همه به یک انفعال رسیده‌اند. چندی پیش، دفتر تولید تئاتر عروسکی با هدف تولید مستمر در طول سال راه‌اندازی شد که این اقدام نیز ثمری دربرنداشت.

وی می‌افزاید: این روزها مشکلات بسیاری گریبان تئاتر را گرفته است و برای همین شاید نتوان هیچ مقصری را برای این وضعیت یافت و برای فرار از این انفعال، داروی شفابخشی را تجویز کرد.

رئیسی در ادامه تاکید می‌کند: جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسکی حکم تنفس مصنوعی را دارد که هر بار به مریض نیمه جان، هوا می‌رساند و از مرگ قطعی آن جلوگیری می‌کند.

مدیریت صحیح نداریم‌

اگر فریبا رئیسی به علت نیمه جان شدن تئاتر عروسکی در ایران اشاره نمی‌کند، هستند هنرمندانی که در آسیب‌شناسی این گونه نمایشی بصراحت سخن می‌گویند.

در همین ارتباط، بهروز غریب‌پور که در جشنواره امسال، اپرای عروسکی مکبث را روی صحنه برده است، می‌گوید: مهم‌ترین مشکل ما این است که مدیریت استفاده صحیح از امکانات را نداریم. برای مثال مرکز تولید تئاتر عروسکی کانون پرورش فکری در پارک لاله دارای 2 سالن است؛ اما در طول سال چند نمایش و با چه کیفیتی در آن به روی صحنه می‌رود. این کارگردان پیشکسوت ادامه می‌دهد: از سوی دیگر ما چند گروه تئاتر عروسکی منسجم و حرفه‌ای در ایران داریم که بتوانند کارهای بزرگی را روی صحنه ببرند و مخاطبان زیادی را جذب کنند؟

حسن دادشکر، یکی دیگر از هنرمندان باسابقه در حوزه تئاتر عروسکی هم در این باره توضیح می‌دهد: مرکز هنرهای نمایشی نتوانسته تولید گسترده تئاتر عروسکی داشته باشد. از این رو هنرمندان با اقدامات شخصی و پیگیری‌های خود به دنبال اجراهای تئاتر عروسکی می‌روند که تعداد آن قطعا زیاد نخواهد بود.

عروسک‌هایی که لق می‌زنند

اگر هنرمندان، کم‌کاری در عرصه تئاتر عروسکی را به گردن مدیران و مراکز هنری می‌اندازند، آنها نیز به نوبه خود حرف‌هایی برای گفتن دارند.

علی پاکدست، مسوول و مدیر دفتر تولید تئاتر عروسکی در مرکز هنرهای نمایشی در دفاع از کارنامه این دفتر می‌گوید: در طول کمتر از 2 سال، 28 نمایش عروسکی تولید کرده‌ایم که اگرچه هنوز مطلوب ما نیست، اما قدم مثبتی است که می‌تواند به تامین هدف تولید مستمر سالانه منجر شود.

وی در ادامه توضیح می‌دهد: یکی از مشکلات اساسی، کمبود سالن ویژه و اختصاصی تئاتر عروسکی است. ما متولی تولید نمایش عروسکی هستیم، اما آیا تعداد سالن‌های موجود جوابگوی تولید انبوه خواهند بود؟

پاکدست با اشاره به این که تولید مستمر در تئاتر عروسکی، تنها خواسته هنرمندان نبوده و یک نیاز عمومی است، می‌افزاید: مدت‌هاست که قرار بوده تالار کوچک سالن محراب به تئاتر عروسکی اختصاص داده شود که هنوز به سرانجامی نرسیده  است. این را دیگر ما نباید پاسخگو باشیم. مسوول دفتر تولید تئاتر عروسکی در واکنش به کیفیت پایین تعدادی از نمایش‌های عروسکی توضیح می‌دهد: اگر کیفیت کارهای عروسکی پایین است، آموزش دانشگاهی ما هم کیفیت پایینی دارد. دانشکده‌های هنری ما امکانات زیادی ندارند. برای مثال شما در دانشکده هنرهای زیبا نمی‌توانید عروسک‌های حرفه‌ای و مناسب برای کار پیدا کنید.

وی ادامه می‌دهد: عروسک زمانی به عنوان یک شخصیت و کاراکتر پذیرفته می‌شود که روی صحنه زندگی کند. عروسک تئاتر باید تمام احساسات و کارهایش بر مخاطب تاثیر بگذارد و باورپذیر باشد.

 علی پاکدست در پایان تاکید می‌کند: در نمایش‌ها، شاهد عروسک‌هایی هستیم که در دست عروسک‌گردان‌ها تنها لق می‌زنند و مثل یک کیف به دست گرفته شده‌اند. اگر بخواهیم به استانداردهای حرفه‌ای در حوزه عروسک‌سازی و عروسک‌گردانی برسیم، راهی طولانی در پیش داریم.