تئاتر قدیمی، عقب‌افتاده نیست‌

شما از چه زمانی و براساس چه ضرورت‌هایی تصمیم گرفتید در حوزه تئاتر سنتی به تولید کارهای تئاتر بپردازید؟

پس از انقلاب به انجام کارهای فرهنگی و سنتی که بیانگر آداب و رسوم و سنت‌های اجتماعی و فرهنگی ما بود، پرداختم. شروع کردم به مستقل کار کردن تا بتوانم دیدگاه سنتی و هنری ایرانی خودمان را مطرح کنم و در طرح آنها شاید سرسوزنی اثرگذار باشم.

آیا چنین تئاتری را از اتهام به گریز از پیشرفت‌های روز دنیای تئاتر مبرا می‌دانید، چون خیلی‌ها این نوع تئاتر را تئاتری قدیمی و بدون تماشاگر می‌دانند؟

اصلا این طور نیست. آنچه از آن به عنوان تئاتر سنتی یاد می‌شود، تئاتری قدیمی و عقب‌افتاده نیست. شیوه درست کار در چنین حوزه‌ای آن است که ما آداب و رسوم و سنت‌های فرهنگی‌مان را به عنوان بسترهای اصلی کارمان مورد توجه قرار بدهیم و در ضمن از همه مولفه‌ها و ابزارهای مدرن و امروزی تئاتر نیز در جهت به روزسازی سبک و شیوه‌کاری‌مان استفاده کنیم، همچنان که بسیاری از هنرمندان تئاتر در سراسر دنیا این کار را انجام می‌دهند و سنت‌هایشان را با شیوه‌های به روز دنیا امروزی می‌کنند و در مقابل مخاطبانشان قرار می‌دهند. تئاتر، ابزاری فرهنگی است که می‌تواند شیوه‌ها و مولفه‌های مدرن را در خدمت بیان دیدگاه‌هایش قرار دهد.

شما در بسیاری از آثار نمایشی و از جمله 2 نمایش اخیرتان از شیوه تئاتر قهوه‌خانه‌ای برای اجرا استفاده کرده‌اید. آیا این تئاتر را در انطباق با دنیای امروز مخاطبانتان می‌بینید؟

نمایش سنتی مسائل فرهنگی‌ای را مطرح می‌کند که متعلق به ماست و دیروز و امروز ندارد. این مسائل، مسائل همیشگی ما ایرانی‌هاست.

من در تئاترهایم هم از فضای قهوه‌خانه‌ای استفاده کرده‌ام، ولی مسائل و موضوعات کارهایم موضوعات کهنه 100 سال پیش نیست. در این کارها من همواره کوشیدم مسائلی را مطرح کنم که با دنیای امروز مخاطب هم ارتباط داشته باشند.

چطور می‌توان تئاتر ایران را به سمت تولید آثاری که این هویت فرهنگی ایرانی را در خود داشته باشند، هدایت کرد؟

این یک ضرورت است. ما باید گذشته‌مان را خوب بشناسیم تا بتوانیم راهکارهای پیشرفت و به روزسازی‌اش را نیز پیدا کنیم. اما یک مساله مهم دیگر این است که در این حوزه هم باید با دقت و شناخت کافی وارد شد. هر کاری که شکل و ظاهر سنتی داشته باشد، تئاتر سنتی و ایرانی نیست.

مهدی نصیری‌