براون‌ در‌ سراشیبی‌ سقوط‌

حزب کارگر در این انتخابات شاهد از دست رفتن یکی از پایگاه‌های سنتی خود بود و سومین شکست پیاپی در رای‌گیری‌های عمومی را تجربه کرد. در حالی که SNB در انتخابات عمومی سال 2005 میلادی با فاصله‌ای زیاد از حزب کارگر در رتبه احزاب حاضر در انتخابات قرار گرفته بود در انتخابات پنجشنبه گذشته توانست با پیروزی قاطعی پرونده حزب حاکم را در مناطق شرقی گلاسکو ببندد.

اگرچه فعالان حزب کارگر در روزهای منتهی به انتخابات با تبلیغات گسترده به دنبال حفظ کرسی شرق گلاسکو در پارلمان بودند اما مراجعه خانه‌به‌خانه مبلغان حزب به 20 هزار واحد مسکونی هم نتوانست نتیجه انتخابات را به نفع این حزب تغییر دهد. در نهایت رای‌دهندگان خشم و دلزدگی خود از عملکرد حزب حاکم را با روی‌گرداندن از نامزدهای کارگری به نمایش گذاشتند.

مشارکت مردمی در انتخابات آن هم با توجه به میاندوره‌ای بودن رای‌گیری در خور توجه بود. نزدیک به 43 درصد واجدین شرایط رای دادن در انتخابات شرکت کردند تا حزب کارگر بهانه‌ای برای توجیه شکست خود نداشته باشد.
اگر این روند در انتخابات عمومی بعدی ادامه پیدا کند حزب حاکم از مجموع 41 کرسی پارلمانی که دراسکاتلند به دست آورده احتمالا بخش اعظم آن را از دست خواهد داد. این به معنای سقوط حاکمیت کارگری و از دست رفتن پست نخست‌وزیری و خزانه‌داری در دولت خواهد بود. طبقه متوسط بریتانیا که از سیاست‌های حزب کارگر به تنگ آمده در انتخابات شرق گلاسکو از شرکت در انتخابات سرباززد ورای خود را به نفعSNB به صندوق‌ها ریخت. مناطق شرق گلاسکو یکی از فقیرترین و محروم‌ترین مناطق در بریتانیا است که نرخ بیکاری در آن بالاتر از میانگین نرخ بیکاری در سایر نقاط کشور است.

 همه چیز به نفعSNB

حزب ملی‌گرای اسکاتلند پیش از این در ماه سپتامبر سال گذشته میلادی موفق به کسب اکثریت‌آرا در انتخابات پارلمان محلی اسکاتلند شده و برای اولین بار حزب کارگر را به عنوان بزرگترین تشکل حزبی در اسکاتلند پشت سرگذاشته بود. در آن زمان آلکس ساموئه، رهبرSNB به دفعات در حوزه‌‌های افتتاحیه حاضر شد و برای مردم سخنرانی کرد.

در ضمن انتخابات میاندوره‌ای اخیرSNB  بر خلاف شیوه متعارف خود تاکید بر استقلال‌طلبی اسکاتلند را کنار گذاشت و به جای آن تبلیغات خود را بر موضوعاتی چون خدمات بهداشتی ضعیف و رشد بی‌رویه قیمت کالاهای مصرفی متمرکز کرد. اگرچه این حزب بعد از پیروزی اخیر سعی داشت آن را به افزایش حمایت عمومی از سیاست‌های خود نسبت دهد اما به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران رای‌دهندگان به دلیل نارضایتی از عملکرد دولت کارگری و برای نشان دادن اعتراض خود بهSNB رای دادند.حزب محافظه‌کار بریتانیا که طی سال‌های اخیر با دوران اوج خود در زمان زمامداری مارگارت تاچر فاصله زیادی گرفته در انتخابات پنجشنبه گذشته با فاصله زیادی پس از حزب کارگر قرار گرفت. حزب لیبرال دموکرات هم به همین سیاق در انتخابات شرق گلاسکو حضوری کمرنگ داشت.

پس‌لرزه‌های شکست‌

دیوید کامرون، رهبر محافظه‌کارها در اولین واکنش به شکست دور از انتظار حزب کارگر در شرق گلاسکو خواستار برگزاری انتخابات زود هنگام پارلمانی شد. براون در واکنش به پیشنهاد کامرون ضمن رد‌ آن تاکیدکرد از شکست درس خواهد آموخت و به خواست مردم توجه بیشتری نشان خواهد داد.

حزب کارگر برای کاستن از سرشکستگی ناشی از شکست در انتخابات اخیر به بهانه‌های مختلفی موسل شده است. به عنوان مثال مارگارت کارن، نامزد این حزب مدعی شده بخشی از آرای او به دلیل اشتباه هواداران حزبش و تشابه اسمی با فرانسیس کارن، ‌نامزد حزب سوسیالیست اسکاتلند به نام رقیبش ثبت شده است. با این حال این توجیه‌ها از اهمیت شکست حزب کارگر کم نمی‌کند.

براون در برابر درخواست احزاب دیگر برای برگزاری انتخابات زود هنگام پارلمانی و کناره‌گیری از پست نخست‌وزیری مقاومت کرده اما مشکل جدی او از بابت تشدید فشارها از داخل حزب است.

نمایندگان پارلمانی حزب کارگر که نگران از دست رفتن کرسی‌های خود در انتخابات عمومی بعدی به دلیل سیاست‌های نه‌چندان مقبول براون هستند دست به دامان رهبران حزب شده‌اند تا به براون برای کناره‌گیری از قدرت فشار وارد آورند.

یکی از نمایندگان پارلمانی حزب کارگر به شرط عدم افشای هویت خود به بنگاه خبرپراکنی بریتانیا‌ (BBC) گفته بود حزب نمی‌تواند از کنار این ناکامی‌ها به سادگی بگذرد. با وجود چنین حال و هوایی باید منتظر مذاکراتی داغ در کنگره سالانه حزب کارگر در پاییز سال جاری میلادی بود. چنانچه نظرسنجی‌هایی که در فاصله زمانی حالا تا زمان برگزاری این نشست انجام می‌شود باز هم از افول محبوبیت براون و حزب کارگر حمایت داشته باشد احتمال طرح درخواست رسمی استعفای براون از سوی نمایندگان ارشد حزب وجود خواهد داشت.

حزب کارگر طی سال‌های اخیر به سختی روی پاهای خود ایستاده بود. روند عضویت در این حزب از سال 1997 میلادی سیری نزولی داشته است. این حزب سال گذشته میلادی اعلام کرد 17 هزار عضو فعال در اسکاتلند دارد که تقریبا نصب تعداد اعضای حزب در این منطقه در سال 1997 میلادی است.

عملکرد دولت تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا و در ادامه تصمیم‌گیری‌های براون موجب برانگیخته شدن خصومت و دشمنی میلیون‌ها کارگر بریتانیایی شده است. سیاست‌های راستگرایانه، پزوری کورکورانه از آمریکا،‌ تمایل به نظامی‌گری و حمایت بی‌شائبه و نامتعادل از صنایع بزرگ موجب شده این حزب حمایت طبقه کارگر به عنوان پایگاه اصلی خود را از دست بدهد.ادامه این روند معنای مشخصی دارد که پیش‌بینی آن چندان دشوار نیست. حزب کارگر به سرعت به سوی واگذاری قدرت به احزاب رقیب پیش می‌رود و گویی قادر به متوقف کردن این روند هم نیست.

حسین شریعت‌