آشنایی با تئاتر آبزورد

نمایش‌هایی با آغاز و پایان یکسان‌

آبزوردیسم، مکتبی تئاتری است که از دل ناامیدی انسان‌ها در دوره پس از جنگ جهانی دوم در دهه‌های 1950 و 1960 میلادی پدید آمد. نمایش‌های این مکتب، به بیان کوشش‌های بیهوده انسان می‌پردازد. بعد از چندی، منتقدان تئاتر اصطلاح پوچی را که از واژه لاتینی آبزوردوم (Absurdum) به معنای ناموزون یا متناقض مشتق شده است به این گونه نمایش‌ها اطلاق کردند؛ هر چند نویسندگان این نمایش‌ها همیشه از این‌که با عنوان پوچگرا نامیده شوند، ابا داشتند.
کد خبر: ۱۸۷۳۲۰

نمایش پوچی به روابط علت و معلولی کمترین توجه را داشته و با گونه‌های واقعگرای نمایش فاصله‌ای بسیار دارد. در حقیقت تئاتر آبزورد از جوانبی چند با تئاترهای کلاسیک، رمانتیک، رئالیست و ناتورالیست متفاوت است. این وجوه تمایز که همه از ویژگی‌های تئاتر جدید به شمار می‌روند بیشتر در پیرنگ، شخصیت و زبان جلوه می کند.
باید دقت داشت که آبزوردیسم هرگز نهضتی آگاهانه و به دقت تعریف شده نبوده است و از این‌رو هیچگاه نمی‌توان نویسندگانی که به این موج تعلق دارند را به دقت مشخص کرد. با این حال امروز آثار نمایشی یونسکو، بکت، ژنه و آداموف را به عنوان کامل‌ترین نمونه‌های درام آبزورد می‌شناسند؛ هرچند این نمایشنامه‌نویسان نیز چه در تکنیک و چه در نحوه نگرش به موضوعات با یکدیگر تفاوت‌های فاحشی دارند.

در سال‌ 1943 آلبر کامو با انتشار رساله اسطوره سیزیف  تئاتر دوران خود را تحت تاثیر قرار داد و در همین رساله بود که با بحث درباره آبزورد، اصطلاح آبزوردیسم را رایج کرد.

 6 سال پس از رساله آلبر کامو و در سال‌ 1949 «اوژن یونسکو» نخستین اثر خود به نام آواز‌خوان طاس  را نوشت و آن را «ضد نمایش» نامید تا بر ضد درام سنتی و قراردادی شوریده باشد.

نخستین نویسنده آبزوردیستی که ضمن کسب شهرت جهانی برای خود، تئاتر آبزورد را مورد توجه جدی مردم قرار داد، ساموئل بکت بود. بکت نخستین سال‌های فعالیت ادبی خود را صرف داستان‌نویسی کرد، اما خیلی زود به نمایشنامه‌نویسی روی آورد و مسیر اصلی خود را یافت. آثار بکت به‌طور مستقیم با مقوله غم‌انگیز زندگی از دیدگاه او سر و کار دارد و تقریبا هر تمهیدی که  به کار می‌برد برای آن است که راز نمادین زندگی را آشکار کند. بکت در آثار خود بارها از خودش می‌پرسد: من کیستم؟ زمان و مکان چیست؟ ذهن و ماده چه هستند؟ و واقعیت کدام است؟
بکت در سال 1952 با نگارش «در انتظار گودو» به شهرتی جهانی رسید. این اثر که ابهامی  سمبولیک در خود پنهان دارد، شخصیت‌های ولگردی را در مقابل بیننده قرار می‌دهد که سخت انتظار می‌کشند و خود را به درختی که زیر آن قراردارند، آویخته می‌پندارند.

هارولد پینتر اولین نمایشنامه خود به نام اتاق را در طول مدت 14 روز نوشت که در سال 1957 در دانشگاه بریستول به صحنه رفت. در آثار پینتر موقعیت‌های روزمره بتدریج حال و هوایی اسرارآمیز و رعب‌انگیز به خود می‌گیرند. حوادث با انگیزه‌هایی مبهم، نامعلوم و بدون توضیح اتفاق می‌افتند و پس‌زمینه آنها باز نمی‌شود.

مهدی یاورمنش‌

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها