اگرچه «زولئیک» در این نامه تلاش کرده بود به نتیجه تحقیقات اخیر اقتصاددانهای بانک جهانی در رابطه با علل شکلگیری بحران غذایی اشارهای نداشته باشد اما او این نکته را به مخاطبان خود یادآوری کرده بود که امروز گرسنگی را نباید پدیدهای چون سونامی یا توفان تلقی کرد بلکه این پدیده نتیجه عملکرد بشر است و باید با مسوولیتپذیری بشر از گسترش آن جلوگیری شود.
آنچنان که آمارهای سازمان ملل متحد و بانک جهانی نشان میدهد گرسنگی هماکنون به پدیدهای شایع در 50 کشور فقیر دنیا تبدیل شده تا آنجا که میلیونها نفر از اتباع این کشورها که تا همین یک سال پیش قادر به تامین نیازهای غذایی خود بودند اکنون با گرسنگی دست و پنجه نرم میکنند.
ایالاتمتحده و سایر کشورهای صنعتی که چند ماهی است با اجرای برنامههای ضربتی به دنبال افزایش توان خود در زمینه تولید اتانول هستند در تلاشی هماهنگ سعی کردهاند رشد بهای محصولات کشاورزی را به خشکسالی و تغییرات آبوهوایی پیوند دهند اما تحقیقات اخیر بانک جهانی این تلاشها را نقش بر آب کرد.
آمریکاییها با بسیج تمام امکانات صنعتی خود در حال احداث تاسیسات استحصال اتانول با تخمیر غلات، تجهیز خودروها به سامانههای استفاده از سوخت ترکیبی بنزین اتانول و توسعه جایگاههای ویژه عرضه اتانول هستند.
کشورهای صنعتی که در زمره بزرگترین مصرفکنندگان سوختهای فسیلی هستند با توجه به تداوم روند رشد بهای نفت در ماههای اخیر به دنبال راهی برای کاستن از اتکای خود به سوختهای فسیلی بودهاند.
کاهش مصرف سوختهای فسیلی به سبک شدن کفه تقاضا برای نفت و توقف روند افزایش بهای این ماده و حتی کاهش قیمت آن میانجامد.
با توجه به این که با توجه به آمارهای موجود 30 تا 50 درصد نفت وارداتی کشورهای توسعه یافته برای تولید بنزین مورد استفاده قرار میگیرد این کشورها با تمرکز بر تولید اتانول و ترغیب مردمشان به اتانولسوز کردن خودروهایشان به دنبال کاهش اتکا به نفت هستند.
آنچه به ظاهر در معادلات سیاستگذاران حوزه انرژی کشورهای غربی هیچ جایی نداشته تاثیر استفاده از غلات در برنامه تولید اتانول بوده که به طور طبیعی با کاهش عرضه ، بهای محصولات کشاورزی را تا مرزهایی که در گذشته سابقه نداشته بالا برده است.
مردم کشورهای فقیر گرسنگی میکشند تا اتباع کشورهای غنی بتوانند چون گذشته سوار بر خودروهای خود به مسافرتهای دور و دراز بروند. این مساله چندان هم پدیده جدیدی نیست.
آمریکا که بزرگترین تولیدکننده غلات در جهان است در گذشته هم سابقه به دریا ریختن گندم و ذرت برای جلوگیری از کاهش بهای این دو محصول را در کارنامه خود دارد پس چندان هم نباید از گزارش اخیر بانک جهانی متعجب شد.
امیر نادری