مجریان امروزه در برنامه کودک بیشتر از پیش ویژگیها و نیازهای بینندگان خود را لحاظ میکنند. ایجاد فضایی شاد همراه با تحریکات بصری و سمعی جذاب در برنامههای کودک شبکههای مختلف دیده میشود. گنجاندن بخشهای مختلف مثل بازی، مسابقه و شعر خوانی در خلال برنامهها به پر بار کردن برنامه کودک کمک شایانی کرده که نشاندهنده توجه به جنبه آموزشی و تاثیر تلویزیون در یادگیری کودکان نیز هست و میتواند مایه خرسندی کسانی باشد که معتقد به تاثیرگذاری تلویزیون بر کودکان هستند، ولی گاهی اوقات تاکید بیش از حد در برخی از این بخشها موجبات ملال و خستگی کودکان را فراهم میکند. آموزش مستقیم به صورت صحبت و توصیه کردن در سنین کودکی توسط مجریان نه تنها موجبات یادگیری را فراهم نمیکند بلکه باعث فرار کودک از مقابل تلویزیون و کنار گذاشتن آن بخش از برنامه میشود و بخصوص خردسالان که توانایی کمتری برای یک جا نشستن و تمرکز یافتن دارند. در این دوره کودکان قادر به تجزیه و تحلیل و درک همه دلایل و سخنانی که ما به عنوان توصیه و آموزش به آنها میگوییم نیستند و بیش از اینکه از گفتههای ما بیاموزند در خلال عمل، بازی، نمایش و قصهخوانی، ارزشهای مفید را فرا میگیرند و این فراگیری تاثیر عمیق و ماندگاری نیز در کودک باقی میگذارد.
جنبه تاثیرگذاری تلویزیون را که به یاد آوریم از شعرخوانی که از بخشهای مورد علاقه کودکان است نمیتوانیم به راحتی بگذریم. استفاده از موسیقی همراه شعرخوانی همیشه جذابیتهای بسیاری برای کودکان داشته است. موسیقی کودک شاخهای از موسیقی است که قاعده و قانون مختص خود را دارد. اشعاری که برای کودکان سروده میشود نیازمند موسیقی و آهنگ مخصوص همین اشعار است. خواندن اشعار براساس آهنگهایی که برای بزرگسالان ساخته شده شبیه پارازیتهایی است که بشدت گوش را آزار داده و مانع دریافت مفاهیمی میشود که در ضمن اجرای شعر باید منتقل شود. این نوع شعرخوانیها بیش از آنکه موافق سن و سلیقه مخاطبان اصلی خود باشد مورد طبع بزرگسالان است. آهنگهایی که برای اشعار خاصی تولید شده انتقال اهداف مورد نظر مطالب سروده شده را تسهیل میکند؛ یعنی شعر و موسیقی وابسته به یکدیگرند و هر یک باعث تاثیرگذاری موثرتر دیگری میشود و هر موسیقی نمیتواند انتقال دهنده هر مفهومی باشد. برنامههایی که از شعر و موسیقی تشکیل شده باید دارای آهنگسازی مخصوص کودک باشد تا بتوان روی تاثیرگذاری درست و جنبه آموزشی آن صحه گذاشت. سرگرمیهای کودکان با بزرگسالان تفاوتهای عمدهای دارد. برخی روانشناسان معتقدند مواجه دائمی با سرگرمیهای بزرگسالان تاثیرات نادرست و سریعی بر روی کودکان دارد و باعث نوعی بلوغ زودرس همراه با عدم اعتماد به بزرگسالان و حتی عدم تمایل به بزرگ شدن دارد. ایجاد هیجان وشور و نشاط همیشه برای کودکان جذاب است ولی هر چیز جذابی به معنای داشتن ارزش تربیتی نیست. هر چند بعضی چیزها موقتا ما را سرگرم کنند ولی ممکن است که نه تنها ذهن ما را بارور و غنی نکند بلکه مانعی بر رشد و توسعه قوای فکری به خصوص در سنین حساس کودکی باشد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم