خودکشی کشاورزان بدهکار هندی

سورپام از مرزعه تقریبا خشک شده خود که با پسرانش در‌ آنجا کار می‌کرد، بیرون آمد و به خانه رفت تا شام آخر را با اعضای خانواده‌اش صرف کند. او ساعاتی بعد مرد در حالی که فقط 45 سال داشت.

به گفته کارشناسانی که آمارهای دولت هند را تجزیه و تحلیل کرده‌اند کشاورزان مانند سورپام برای بدهی‌هایی که از نظر بسیاری از مردم غرب مبلغی ناچیز است، بین سال‌های 2002 و 2006 به نسبت 48 نفر در هر روز یعنی بیش از 17 هزار و 500 نفر در هر سال، خود را کشتند. «ک . ناگاراج» از «موسسه مطالعات توسعه مدرس» می‌گوید از سال 1997 حداقل 160 هزار کشاورز در هند خود را کشته‌‌اند.

بحران خودکشی کشاورزان در هند به دهه 1990 برمی‌گردد و عموما به قطع بی‌مورد یارانه‌‌ها، رقابت بیشتر جهانی، خشکسالی، نزولخوری بی‌رحمانه و گرانی بذرهای اصلاح شده نسبت داده شده است.

پروفسور چارلز نوکولز از دانشگاه بریگام یانگ، که دهه‌ها است درباره زندگی روستاییان هند مطالعه می‌کند، می‌گوید: این یکی از بزرگترین فاجعه‌های انسانی تاریخ هند از زمان استقلال آن است.

در شمال هند، مسوولان عرضه نوعی رنگ موی ارزان را ممنوع کرده‌‌اند زیرا نوشیدن آن باعث بیماری کلیوی و مرگ می‌شود.

اما این مناطق کشت پنبه هند، مناطقی با گرمایی سوزان و کار کمرشکن است،‌ که بیشتر خودکشی‌ها در آن رخ داده است.

کشاورزان مناطق روستایی ایالت ماهارا شترا می‌گویند اوضاع هرگز به بدی امروز نبوده است. این سختکوش‌ترین کارگران به علت داشتن بدهی بیش از درآمد خود، به قماربازانی تبدیل شده‌اند که برای یک محصول خوب بر سر گران‌ترین چیزها یعنی زمین ــ و زندگی خود ــ قمار می‌کنند.

مان موهان سینگ نخست‌وزیر هند به دیدار بعضی از بیوه‌های این کشاورزان رفت و در بودجه سال 2008 تسهیلاتی برای آنان در نظر گرفت.

اما کشاورزان می‌گویند در شرایطی که کشور خود را با مقتضیات تجارت جهانی تطبیق می‌دهد، کسی به رنج‌های آنان توجه ندارد. بسیاری از کشاورزان به شارادباوار، وزیر کشاورزی کشورشان که بیشتر در فکر ورزش کریکت است تا کشاورزی و کشاورزان، اعتقادی ندارند.

دولت یک دهه پیش با آزادسازی اقتصاد سوسیالیستی کنترل شده کشور شروع به قطع یارانه‌های کشاورزی کرد.
با کاهش تعرفه‌هایی که از محصولات کشاورزان حمایت کرده بود، هزینه‌های کشاورزان افزایش یافت. تحلیلگران می‌گویند این مساله‌ای بود که دوام کشاورزی خرده‌پا را دشوارتر کرد.

سریجیت میشرا، عضو موسسه تحقیقات توسعه ایندیرا گاندی می‌گوید: خودکشی یکی از نشانه‌های بحران بزرگتر کشاورزی است.

در این حال اصلاحات بانکی کشاورزان را وادار کرد بیشتر به وام‌دهندگان خصوصی اتکا کنند. این وام‌دهندگان معمولا به کشاورزان 11 ماه فرصت می‌دهند بدهی خود را با بیش از 100 درصد بهره در سال پس بدهند در غیر این صورت زمین آنان را به قیمتی بسیار اندک صاحب می‌شوند.

یکی از این وام‌دهندگان که به شرط عدم افشای هویتش حاضر به مصاحبه شد، می‌گوید: «این کار خوبی نیست، اما درآمد کلانی دارد».

او که یک بقالی کوچک دارد به صدها کشاورز قرض داده است و از 10 سال پیش که این کار را از پدر به ارث برد حدود 125 هکتار زمین کشاورزان بدهکار را ضبط کرده است. وی‌ می‌گوید: تعداد کشاورزانی که قادر به بازپرداخت بدهی خود نیستند در 10 سال گذشته حدود 30 درصد بیشتر شده است.

او گفت: «وقتی پولی به آنان قرض می‌دهیم کاملا می‌دانیم قدرت برگرداندن آن را دارند یا نه. می‌دانیم که بالاخره روزی صاحب زمین آنان خواهیم شد».

کشاورزان و تحلیلگران می‌گویند: ضربه دیگر به کشاورزان، عرضه بذرهای از نظر ژنتیک اصلاح شده پنبه، بویژه بذرهای «بی‌تی» شرکت مونسانتو (مستقر در سنت لوئیز امریکا)‌ بود که در برابر کرم‌های غوزه پنبه مقاوم هستند. این بذرها می‌توانند محصول بیشتر به بار آورند و در بیشتر ماهاراشترا کاشته می‌شوند، اما هزینه نگهداری آنها بیش از 3 برابر بذرهای سنتی است.

برای بیوه‌ها، که باقی‌ مانده‌اند تا به محصول برسند و فرزندان خود را پرورش دهند، خودکشی‌ها فاجعه‌هایی شخصی است که ریشه در مشکلات داخلی یعنی بدهی‌ها، که امکان بازپرداخت آنها وجود ندارد، از دست دادن زمین آبا و اجدادی و نزولخورهای طمعکار دارند نه در اقتصاد کلان.

ییوه سورپام، با صورتی آفتاب سوخته و سه فرزند، علت خودکشی شوهرش را بدهی‌هایی می‌داند که طی دو سال گذشته انباشته شده بود. او 25 هزار روپیه (625 دلار)‌ از یک بانک و 20 هزار روپیه (500 دلار)‌ از نزول‌خورها وام گرفته بود تا در کشاورزی سرمایه‌گذاری کند و مخارج عروسی دخترش را بدهد.

سومیترا، که پس از مرگ همسرش در اول آوریل به میزان بدهی او پی برد، گفت سورپام می‌گفت ما بدهکاریم و اگر نتوانیم آن را بپردازیم آبروی ما خواهد رفت.

زمین 3 هکتاری سورپام امسال فقط معادل 150 دلار پنبه داد که حتی برای پرداخت طلب نزول‌خور کفایت نمی‌کرد سومیترا گفت: بدهی علت خودکشی شوهرم بود.

برای سورپام و بیشتر کشاورزان خرده‌پای دیگر اینجا ، وام گرفتن همان‌قدر عادی است که کشاورزی کردن.

وقتی خبرنگار اسوشیتدپرس از گروه‌های کشاورز در کوچی پرسید کدام یک از آنان بدهکار است، همه دست‌شان را بالا بردند.

دولت در بودجه سال 2008 تسهیلاتی برای کشاورزان در نظر گرفت از جمله بدهی‌های آنان را به بانک‌های دولتی بخشید. هدف از این اقدام رفع نارضایتی‌های روستائیان بود که نقشی مهم در سرنگونی دولت قبلی داشت.

اما این بخشودگی فقط شامل کشاورزانی می‌شود که کمتر از 5 هکتار زمین داشته باشند و میلیون‌ها نفر دیگر از آن محروم ماندند. ضمن این‌که بر وام‌های دریافتی از نزول‌‌خوران نیز تاثیری نداشت.

زمین خانواده واگمیر از روستای بوت بودان کمی بیشتر از 5 هکتار است به این دلیل 60 هزار روپیه (1500 دلار)‌ بدهی آن بخشیده نشد.

شانتا بایر بیوه 35 ساله شانکرواگمیر 46 ساله، گفت او قبل از خودکشی در سال 2005 مدام درباره افزایش بدهی خود حرف می‌زد.

شانتا که سه بچه یتیم دارد امیدوار است از فروش محصول امسال خود پول کافی برای پرداخت بدهی  شوهرش، مخارج عروسی دخترش و هزینه مدرسه پسرش به‌دست آورد.

او می‌خواهد باگرفتن وام از یک نزول‌خور بذر تازه‌ای بخرد که پنبه بیشتری می‌دهد.

کوچی ــ هند ــ اسوشیتدپرس
مترجم: علی کسمایی