در ‌بیابان ‌هم ‌ایمیل ‌‌بزنید

ماهواره درواقع شیئی است که توسط انسان در مدار زمین قرار می‌گیرد. گرچه به‌صورت عملی کمتر از نیم قرن از پرتاب اولین ماهواره نمی‌گذرد اما تاریخچه ماهواره قدمت زیادتری دارد. اولین بار در سال 1869 شخصی به‌نام "ادوارد اورت هیل" با نوشتن یک داستان علمی‌تخیلی به موضوع ماهواره پرداخت و ذهن بشر را با این موضوع جدید درگیر کرد. در سال 1903 اولین مقاله آکادمیک را "کنستانتین سیلوسکی" تحت عنوان "اکتشافات کیهانی به‌وسیله ادوات واکنشی" نوشت. این سیر ادامه یافت تا این‌که در سال 1945 مقاله جنجالی آرتور سی کلارک ارائه شد. کلارک در مقاله خود پرتاب ماهواره‌ها را به مدارهای احتمالی بررسی کرده بود و به جنبه‌های دیگری مثل ایجاد یک شبکه ماهواره‌ای چرخان به دور زمین نیز پرداخته بود. وی همچنین به مزایای ارتباطات پرسرعت جهانی از طریق ماهواره‌ها اشاره کرده و پیشنهاد ایجاد 3 ایستگاه زمینی  برای پوشش‌دادن ماهواره‌ای کل سیاره را داده بود.

اولین تلاش عملی بشر در این راه به سال 1947 برمی‌گردد. یعنی 2 سال بعد از این‌که کلارک مقاله خود را ارائه کرد.در این سال یک راکت آمریکایی بدون سرنشین که حامل یک دوربین بود به فضا پرتاب شد و توانست تصاویری را از زمین تهیه و ارسال کند. در این تصاویر شکل اتمسفر از بالا و نحوه تشکیل ابرها به‌وضوح مشاهده می‌شد.
رقابت آغاز شد.

سفر واقعی به فضا در چهارم اکتبر 1957 آغاز شد. در این سال اتحاد جماهیر شوروی اولین فضاپیمای مداری دنیا با نام 1Sputnik را به فضا فرستاد. 3 ماه طول کشید تا این فضاپیما مدار خود به دور زمین را کامل کند.یک ماه بعد همین کشور دومین ماهواره از این دست را به همراه یک موجود زنده به فضا فرستاد. از آن به بعد مسابقه فضایی آغاز شد و ایالات متحده با شرکت در این رقابت در سال 1958 اولین ماهواره خود با نام اکسپلورر 1 را پرتاب کرد.
اولین ماهواره مخابراتی در 18دسامبر 1958 پرتاب شد. این ماهواره پیام کریسمس رئیس جمهور آمریکا را مخابره کرد و پس از 12 روز گردش به دور زمین با از کار افتادن باتری به پایان عمر خود رسید.

در سال 1960 اولین ماهواره هواشناسی به مدار زمین فرستاده شد. این ماهواره که "تیروز" نام داشت حامل دوربینی بود که از آن برای بررسی مرتب اتمسفر استفاده می‌شد. به این‌ترتیب برای اولین بار هواشناسان می‌توانستند اطلاعات به‌دست آمده از ایستگاه‌های زمینی را با تصاویر ارسالی از ماهواره‌ها مقایسه کنند و پیش‌بینی‌های خود را با ضریب اطمینان بالاتری ارائه دهند. بعد از این موفقیت، 9ماهواره دیگر از این خانواده در مدار قرار گرفت. درسال 1966 ایالات متحده اولین ماهواره هواشناسی خود را به مداری بالاتر فرستاد . این ماهواره با سرعتی معادل سرعت زمین می‌چرخید و به این ترتیب همیشه در یک نقطه از آسمان قرار داشت.

کمی‌قبل‌تر یعنی در سال 1962، آزمایشگاه‌های تلفنBell  با مشارکت در پروژه 1 Echo، موفق به ساخت ماهواره آزمایشی "تل استار" شدند. این ماهواره هم امواج تلویزیونی را تقویت می‌کرد و هم این که در کارهای مخابراتی و تلگرافی کاربرد داشت. در سال 1965 با پرتاب ماهواره‌های  "اینتل‌ست" که کنترل آن‌ها در دست بیش از 130 دولت و موسسه بین‌المللی بود، امکان پوشش دادن کل زمین (به‌جز مناطق قطبی) فراهم شد. اینتل‌ست به همراه اینمارست، که در حمل ونقل دریایی کاربرد دارد، برای تمامی‌ملت‌ها قابل استفاده‌اند. البته هر کشوری باید ایستگاه‌های زمینی مربوط به خود را داشته باشد. اینتل‌ست در 1997 دارای بیش از 19 ماهواره بود.

اینترنت آسمانی‌

ناسا با پرتابACTs  در 1993 موج جدیدی از فن‌آوری ماهواره‌های مخابراتی را راه انداخت. این پروژه باعث پیشرفت هرچه بیشتر ماهواره‌های مخابراتی شد و هدف نهایی آن دست یافتن به اینترنت در آسمان بود.

بعد از آن شرکت‌های بسیاری تصمیم به سرمایه‌گذاری در زمینه ماهواره‌های باند وسیع گرفتند. در1997 ،13 شرکت توانستند مجوز FCC را برای استفاده از قسمتی از آسمان جهت سیستم‌های ماهواره‌های خود بگیرند. در بین این شرکت‌ها می‌توان به اسامی‌لورال، موتورولا، اکواستار و تله‌دیسک برخورد. گرچه برخی از این شرکت‌ها، مثل موتورولا، در کار خود موفقیتی کسب نکردند، اما اگر این پروژه با موفقیت همراه شود با قطعیت می‌توان گفت که در هرجای کره خاکی که باشید می‌توانید به اینترنت دسترسی داشته باشید.

از همه رنگ موجود است‌

ماهواره‌ها انواع و اقسام فراوانی دارند که بر اساس مختلفی دسته‌بندی می‌شوند. در یک دسته‌بندی، ماهواره‌های غیر نظامی‌را به 3 دسته ثابت، متحرک و تحقیقاتی تقسیم می‌کنند. دسته اول مسئول انتقال صدها میلیارد بسته صدا، دیتا، تصویر و فیلم بین تمامی‌کشورها و قاره‌ها از نقاط مشخصی بر روی سطح زمین است. دسته دوم کمک می‌کند تا ارتباط بین نقاط دوردست، وسایط نقلیه، کشتی‌ها و فضاپیماها با دیگر نقاط دنیا و یا دیگر واحدهای مخابراتی سیار برقرار شود. این دسته در سیستم‌های مسیریاب هم کاربرد دارد. دسته سوم هم انواع اطلاعات هواشناسی و سنجش از دور را به ما می‌دهد و در تحقیقات علمی‌مثل علوم زمینی، دریایی و جوی کاربرد دارد.
ماهواره‌ها به صورت دیگری هم دسته‌بندی می‌شوند. ممکن است یک ماهواره نجومی‌باشد. یعنی این‌که در مطالعات نجومی‌کاربرد داشته باشد. ممکن است ماهواره‌ها مخابراتی باشند و در فضا با هدف ایجاد بستر مخابراتی قرار گرفته باشند. بعضی ماهواره‌ها مسیریاب هستند و از آن‌ها برای یافتن مسیر دقیق و جهت‌یابی و موقعیت جغرافیایی استفاده می‌شود (در یکی از شماره‌های کلیک مفصل راجع به این قضیه نوشته‌ایم). بعضی انواع ماهواره‌ها نیز در مطالعاتی که روی زمین انجام می‌گیرد، مثل بررسی‌های زیست‌محیطی، هواشناسی و یا تهیه نقشه، کاربرد دارند.

فناوری از آن کیست؟

بسیاری از کشورها در حال حاضر به فن‌آوری ساخت و یا طراحی ماهواره‌ها دست یافته‌اند، اما معدود کشورهایی هستند که به فن‌آوری پرتاب و قرار دادن ماهواره‌ها در مدار دست یافته باشند. این کشورها برای پرتاب و قرار دادن ماهواره‌های خود در مدار نیاز به کمک و مساعدت دیگر کشورها دارند.

در سال‌های اخیر ماهواره‌های زیادی توسط سازمان‌های جنگ‌طلب به‌منظور راه‌اندازی جنگ تبلیغاتی و نیز دزدیدن اطلاعات نظامی، مورد حمله قرار می‌گیرند. ماهواره‌هایی که در مدار پایین قرار می‌گیرند توسط موشک‌های بالستیک ارسالی از زمین مورد اصابت قرار می‌گیرند و از بین می‌روند. این توانایی هم در دستان روسیه و هم در دستان آمریکاست. در سال 2007 ارتش چین یک ماهواره هواشناسی فرسوده را از بین برد و پس از آن ارتش آمریکا نیز یک ماهواره جاسوسی از کار افتاده خود را در سال 2008 مورد هدف قرار داد.علاوه‌براین روسیه و آمریکا در طی جنگ سرد ماهواره‌های زیادی را از بین بردند.

اینترنت از نوع ماهواره‌ای‌

فرض کنید دلتان نمی‌خواهد خط تلفنتان مشغول باشد و علاوه‌براین اداره مخابرات هم از منزل و یا محل کارتان فاصله زیادی دارد و یا این‌که نمی‌تواند سرویس DSL  را ارائه دهد. در این صورت "اینترنت ماهواره‌ای" یک گزینه ایده‌آل برای شما خواهد بود. این نوع اینترنت برای روستاییانی که می‌خواهند به پهنای وسیع باند دسترسی داشته باشند بسیار مناسب است. اینترنت ماهواره‌ای از خطوط  تلفن و یا سیستم‌های کابلی برای اتصال استفاده نمی‌کند اما در عوض نیاز به یک دیش ماهواره برای برقراری ارتباط به شیوه دوطرفه (آپلود و دانلود) دارد. سرعت سیستم‌های ماهواره‌ای 10 برابر مودم‌های معمولی است.

درست مثل تلویزیون‌های ماهواره‌ای، اینترنت ماهواره‌ای نیز تحت تاثیر باران شدید و یا وجود موانعی مثل درختان قرار می‌گیرد و بر دریافت شدن سیگنال‌های اینترنتی تاثیر منفی گذاشته می‌شود.

دسترسی به اینترنت از طریق ماهواره در هر نقطه‌ای از جهان امکان‌پذیر است. از طریق تلفن‌های ماهواره‌ای هم می‌توان به اینترنت متصل شد.

فریبا فرهادیان‌