رسانه‌ای برای آرامش‌

با صدا وارد رادیو شدید یا نوشته؟

نویسندگی در برنامه نوجوانان.

چرا کارکردن را از رادیو آغاز کردید؟

کار در رادیو را دوست داشتم و جزو معدود گویندگی هستم که برنامه‌های قدیمی رادیو و نوع سبک و اجرای گویندگان را دنبال می‌کردم.

چرا اول کار می‌خواستید تقلیدکنید؟

نه. هدفم کسب تجربه بود چون گوینده‌ای که تقلید کند بهتر است هیچ کاری را شروع نکند، بیشتر خودش رافریب می‌دهد. من برنامه‌ها را دنبال می‌کردم تا ضمن فراگیری آموزش فن گویندگی تجربه‌ای نیز از انواع سبک‌های اجرایی گویند‌گان پیشکسوت کسب کنم نه تقلید. حتی نسبت به گویندگان دهه 50  40 که امروزی‌ها با نام آنان آشنا نیستند، اما محبوب پدران و مادران ما بوده شناخت کامل دارم.

نهایتا از کدام برنامه گویندگی را شروع کردی؟

آن‌موقع که در برنامه نوجوانان نویسندگی می‌کردم؛ برنامه عصرانه رادیو با  اجرای شهلا فردنوا و داریوش کاردان پخش می‌شد، اشتیاق من را برای گویندگی بیشتر کرد تا این‌که اوایل سال 73 پس از گذراندن مراحل مشکلی در تست صدا پذیرفته شدم.

ابتدا به گویندگان نوپا برنامه مستقل نمی‌دادند باید به مانند دوره کارآموزی یا کلاس درس در برنامه‌ها به‌عنوان جایگزین حضور داشتیم که من بعد از 3 ماه از همان برنامه نوجوانان شروع کردم.

دچار تب میکروفن نشدید؟

نه آنقدر سریع وارد برنامه‌ها شدم که متوجه تب کردنم نشدم. بعد از یک مدت‌کوتاه، اجرای برنامه شبهای تابستان را به مدت 2 ساعت از رادیو 2 که الان رادیو قرآن است با علی منافی اجرا کردیم.

چرا بعد از پذیرفته شدن در تست واحد دوبلاژ آن را ادامه ندادید؟

راحت نبودم. دوبله از لحاظ زمان کاری بسیار نامنظم است. زمان شروع و پایان یک کار به علت فشردگی اصلا مشخص نیست. بنابراین با روحیه من سازگار نبود و خیلی زود منصرف شدم.

تا به حال نسبت به حضور گویندگان جدیدی که بدون طی مراحلی مشکل که شما گذرانده‌اید به اجرای برنامه‌های زنده می‌پردازند اعتراضی نداشته‌اید؟

نه البته گوینده‌هایی بودند که سر اجرای برنامه‌های من به عنوان کارآموز حضور داشتند و راهنمایی‌‌هایی کرده‌ام.
این چیزی نیست که بخواهم نسبت به آن اعتراضی داشته باشم. صاحب‌نظرانی هستند که در مورد این کار برنامه‌ریزی و سنجش می‌کند و ترجیح می‌دهم به جای اعتراض به کیفیت کاری خودم بپردازم.

در کنار این مساله در مورد حضور گویندگان مولفی که در برنامه‌های مرتبط با رشته تحصیلی‌شان اجرا دارند چه نظری دارید؟

گویندگی فن و هنر است. شما آنچه را در رشته تحصیلی فرا می‌گیرید با‌ آنچه که اجرا می کنید متفاوت است در گویندگی فن بیان با میزان سواد و اطلاعات گوینده فرق می‌کند یک پزشک می‌‌تواند در زمینه رشته تحصیلی خودش که حاذق است و مهارتی دارد اطلاعات خوبی به مراجعه‌کننده بدهد. اما اگر همان پزشک برنامه اجرا کند چون با توتالیته صدا (راههای موثر انتقال عواطف و احساسات) آشنا نیست قطعا یک گوینده خوب نخواهد بود.

اما امروز به علت کمبود، یک گوینده را در چند برنامه می‌بینیم؟

بله. این غیرقابل انکار است که جنس صدای هر گوینده می‌‌تواند در برنامه‌های خاصی بیشتر وجه داشته باشد اما من چون گویندگی را یک کار هنری می‌دانم جدا از کار تکنیکی معتقدم این گوینده است که می‌‌تواند با حضورش در هر برنامه‌ای فضای آن برنامه را تغییر دهد و این که صدای هر کس برای برنامه‌ای است، اظهارنظر سلیقه‌ای است؛ صرفا درست و مطلق هم نیست.

پس اعمال سلیقه در گویندگی هم نفوذ کرده است؟

گاهی شنونده با یک برنامه خاص ارتباط برقرار می‌کند و صدای گوینده شناسنامه آن برنامه می‌شود. برفرض من سال‌هاست به خاطر تیپ صدایم در برنامه‌های ادبی حضور دارم و بیشتر می‌توانم باحال و هوای آن ارتباط برقرارکنم. این نظر اکثر مردم و مدیران رسانه است.

شما در شهر و محله که یک برنامه اجتماعی و میدانی است حضور داشتید؟

بله به دلیل داشتن فضای اجتماعی و بیرون از استودیو بودن آن من را کنجکاو کرد که ابتدا در مورد برنامه خوب مطالعه کنم و چون به نظرم جذاب و دوست‌داشتنی بود وارد فضای اجتماعی آن برنامه شدم. همچنین علاقه به این داشتم که به عنوان یک شهروند تهرانی از مشکلات همشهریان خودم اطلاع داشته باشم و برای آنان کاری کرده باشم.

در اولین برنامه رادیو تهران، شما حضور داشتید؟

بله. اولین برنامه‌ای که از رادیو تهران پخش می‌شد با تهیه‌کنندگی احمد برمر با عنوان خانواده در استان بود که در واقع شناسنامه رادیو تهران شد.

یک گوینده باید خوب حرف بزند یا حرف خوب بزند؟

هر دو، اما مهم این است که یک گوینده اول باید بداند که چه می‌خواهد بگوید و بعد به حرفی که می‌خواهد بزند باور داشته باشد و مطمئن باشد حرفی که می‌زند به تمام آن تسلط کامل دارد و وقتی قرار است یک گوینده در 2 دقیقه حرف بزند باید آشنا با حرف‌های خودش باشد تا هم خوب ارائه دهد هم خوب جمع‌بندی نماید وگرنه زمام کار از دستش خارج است.

پس داشتن تکیه‌کلام هم به سبک خاص گوینده برمی‌گردد؟

خوب به طور معمول هر گوینده‌ای باید سبکی برای خود داشته باشد که داشتن تکیه‌کلام‌ها به نوعی به سبک گفتار افراد برمی‌گردد.

در آخر؟

اول بسیار متشکرم که یادی از من کردید و تاکید می‌کنم وقتی رابطه با شنونده برقرار می‌شود که برای او احترام قائل شویم و در برابر خواسته‌هایش مسوولیت‌پذیر. خدانگهدار.

سمانه عبادی‌