کشتی آزاد نیازمند تفکراتی تازه است‌

رشته‌ای که بی‌حرف پیش حتی می‌تواند حمید سوریان را به عنوان یکی از امیدهای اصلی کسب مدال طلای کاروان ورزش ایران در المپیک پکن معرفی کند. اما در این مقال بحث، راجع به کشتی آزاد است و می‌خواهیم نظری داشته باشیم به وضعیت فعلی این رشته و شرایطی که می‌تواند در المپیک مترتب بر آن باشد.

حقیقت این است که ساختار کشتی ما از بابت پشتوانه‌سازی، آموزش و تربیت نسل قهرمانان افتخار‌آفرین با ضعف‌ها و ایرادهای اساسی مواجه است،‌ چه در غیر این صورت کشتی آزاد ایران نیز باید نه حالا هم‌ردیف روس‌ها، بلکه یک گام عقب‌تر از این کشور حرف بعدی را در کشتی دنیا می‌زد. در حالی که به دلیل ساختار متزلزل و عدم ثبات در کار تیمی و تشکیلاتی که به عنوان یک سیکل کاری از استعدادیابی، آموزش و پرورش قهرمانان نخبه را شامل می‌شود، کشتی ایران همواره آسیب‌پذیر در میادین مختلف ظاهر شده است و کم بوده‌اند قهرمانانی که در کارشان ثبات قهرمانی را جلوه‌گر ساخته‌اند. مرحوم غلامرضا تختی، امامعلی جیبی، عبدالله موحد، منصور مهدی‌زاده، محمدعلی صنعتکاران، ابراهیم جوادی، منصور برزگر و محسن فره‌وشی از نسل قدیم و امیررضا و رسول‌ خادم، عباس جدیدی، علیرضا حیدری و علیرضا دبیر از نسل جدید تعدادشان آنقدرها نیست که خواسته باشیم آنان را با روس‌ها قیاس کنید و بگوییم همسطح کشتی‌آزاد روسیه، قهرمان نخبه به جهان کشتی معرفی کرده‌ایم.

اگر بیان می‌شود کشتی قرار نیست در گذشته بماند، به واسطه استفاده از شیوه‌ها و متدهای علمی روز ورزش دنیا در بدنسازی، تغذیه، روان‌شناسی و ورزش‌ها و مسائلی از این دست است تا در عرصه رقابت‌های جهانی و المپیک با تدارک و تجهیز بسیار بهتری به مصاف حریفان خویش برویم و در پایان دو یا سه دقیقه مبارزه که با هل دادن و سکه انداختن همراه شده، دست نمایندگان‌مان همواره بالا باشد.

متاسفانه همسو با برنامه‌های من‌درآوردی فیلا و تصمیمات خلق‌الساعه، کشتی‌گیران ما در عوض این که شیوه تمریناتی خویش را با استفاده از علم بدنسازی متحول کنند تا حداکثر در 6 دقیقه که به 3 زمان 2 دقیقه‌ای تقسیم شده، ارائه‌گر مبارزاتی خوب، فنی و حساب شده باشند، بعضا فن و بند کشتی را از دستور کار خویش حذف یا کمرنگ کرده‌اند تا بیش از آن که با اندیشه برد، تاکتیکی هجومی را برای رسیدن به پیروزی مورد توجه قرار دهند، دل به حوادث و هل دادن رقبا بدوزند که صد البته این شیوه عمل جوابگوی خواسته‌ها نبوده است. این ذهنیت غلط باعث درجا زدن کشتی ایران شده است تا نتوان بین موفقیت‌ها و شکست‌ها رابطه‌ای منطقی برقرار نمود که به واسطه آن بتوان دیگر بار با استناد به آنها، پلی به موفقیت‌های تازه زد.

نتیجه سوال‌برانگیز

در جی‌جوی کره جنوبی کشتی آزاد ایران از اسب قهرمانی افتاد تا علاوه بر قهرمانی و سهمیه‌های المپیک از دست داده، زنگ خطر برایش به صدا درآمده باشد. بحث این نیست که امروزه چه کسی سکاندار تیم ملی کشتی است، زیرا هر یک از مربیانی که اسمشان از ذهنتان عبور کند، طی این سال‌ها هدایت تیم ملی کشتی آزاد را عهده‌دار بوده‌اند و چون امروز نیستند، نمی‌توانند ادعا کنند اگر بودند چنین و چنان می‌کردند و تیم را به اوج قدرت و شوکت می‌رساندند. بنابراین بین محمود معزی‌پور، منصور برزگر، محسن فره‌وشی و... تفاوت آنچنانی نمی‌توانید ببینید و هر یک با روش خاص خود در راس تیم قرار گرفته‌اند و بعضا نیز اگر نتیجه نگرفته‌اند گناه را به گردن قبلی‌ها انداخته‌اند تا مدام در این چرخه، کشتی ما بی‌پشتوانه قلمداد شود!

شاید اگر همه چیز را برای علیرضا حیدری شفاف و روشن می‌کردیم، خیلی زود وی را جدا شده از عرصه سرمربیگری تیم نمی‌دیدیم و او حالا حالاها می‌توانست در عرصه ملی خدمت کرده و سرمنشا تحولی شگرف در عرصه مربیگری کشتی آزاد ایران باشد؛ اما وقتی وی را نیم‌بند به خدمت گرفتیم و اجازه ندادیم تفکرات او تمام و کمال در تیم ساری و جاری شود، وی برای آن که از زیر بار مسوولیت جا خالی دهد، با هوس کشتی گرفتن در المپیک پکن، عطای خدمت در لباس ژنرالی کشتی را به عطایش بخشید تا بلکه یک بار دیگر در لباس سربازی، حضور در میدان المپیک را برای خود معنا کند.

به هر حال امروز کشتی آزاد ایران با مشکلات ریز و درشتی روبه‌روست که اگر زود به حلش نپردازیم، حکایت ناکامی‌های سریالی نیز در پکن 2008 تکرار خواهد شد. هرچند نسخه آتی باید در کسب 4 سهمیه زمین مانده المپیک جستجو شود تا کشتی با خارج شدن از بار روانی قضیه، برای حضور در المپیک طرحی نو درانداخته و با تفکراتی تازه و بهره‌مندی درست از مهره‌ها و سرمایه‌های موجود، خود را آگاهانه و هوشمندانه برای حضور در این میدان مهم آماده کند.

پایبندی بر تفکرات سنتی‌

 هیچ‌گاه نخواسته‌ایم و یا نخواسته‌اند که از تجارب موجود قهرمانان بزرگ خود برای تربیت نسل‌‌هایی تازه از کشتی‌گیران برتر و نخبه استفاده شود. کشتی ما سنتی است و ریشه در تاریخ و فرهنگ پهلوانی و اساطیری کشور دارد و کسی نیز منکر آن نیست؛ اما برای همیشه هم که قرار نیست در گذشته سیر کند. البته این برای مسوولان کشتی ایران همیشه یک فرض است که اجازه ندهند این رشته از اصالت خود فاصله بگیرد؛ اما جالب اینجاست که ما نیز یواش‌یواش با آهنگ تغییرات من‌درآوردی و یکشبه دست‌اندرکاران فدراسیون جهانی (فیلا)‌ همراه و هم‌پیمان شده‌ایم تا امروز با تهی‌شدن و فاصله گرفتن کشتی‌گیران تیم‌ملی از فنون بکر و اصیل این رشته، دستمایه فنی کشتی‌گیران‌مان در مقایسه با گذشته بسیار نازل‌تر باشد!

حجت‌الله اکبرآبادی‌