انحصار ‌را ‌در ‌ژیمناستیک ‌شکسته‌ایم‌

احمد محتشمی، رئیس فدراسیون ژیمناستیک که خود از قهرمانان دهه 60 ژیمناستیک ایران بوده است، مدت زیادی نیست که سکان هدایت و نظارت بر این رشته را در دست گرفته است. آنچنان که نه می‌توانستیم موفقیت‌های احتمالی ملی‌پوشان را به مدیریت او نسبت دهیم و نه ناکامی‌ها را به حساب عملکردش واریز کنیم.
عملکرد و برنامه‌های محتشمی از سال 87 به بعد خود را نشان خواهد داد. با او که مدعی رسیدن ژیمناستیک ایران به سکوهای جهانی است، به گفتگویی چالشی نشستیم تا از شرایط این رشته پایه و مادر، بیشتر مطلع شویم.

برخی خبرگزاری‌ها از قول شما نقل کرده‌اند که ژیمناستیک ایران طی 5/1 تا 2 سال آینده موفق به کسب مدال جهانی خواهد شد و طی 5 سال آینده، جزو 10 کشور برتر دنیا قرار می‌گیرد. این غیرواقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد؟

من این صحبت را از قول کیم سو، سرمربی اهل کره شمالی تیم ملی نقل کرده‌ام؛ اما نظر واقعی خودم این است که در 4 سال آینده، آن هم نه در بخش حرکاتی مثل دارحلقه، پارالل، بارفیکس و زمینی بلکه در رشته‌های جدیدی که به زیرمجموعه‌های فدراسیون ژیمناستیک اضافه شده‌اند، مثل ایروبیک، ترامپولین، تامبولینگ، ریتمیک و آکروژیم می‌توانیم صاحب مدال‌های جهانی شویم. البته در این مدت در مواد ژیمناستیک آرتیستیک (دارحلقه، خرک، بارفیکس، زمینی و پارالل) توانایی حضور در فینال رقابت‌های جهانی یعنی حضور در بین 10 شرکت‌کننده برتر را دارا خواهیم شد.

با چه معیاری به این جمع‌بندی‌ رسیده‌اید؟

تیم ملی کنونی ما میانگین سنی حدود 17 سال دارد؛ چون هدف پیش روی ما المپیک 2012 لندن است. پیشرفت در ژیمناستیک با مشقت و دشواری خیلی زیادی به دست می‌آید؛ ولی اگر اتفاق خاصی نیفتد و ملی‌پوشان ما دچار افت نشوند، می‌توانیم طی 2 سال آینده در فینال رقابت‌های جهانی نماینده داشته باشیم.

یعنی بین 10 نفر اول دنیا؟

بله بین 10 فینالیست برتر دنیا نمایندگانی از ایران قرار می‌گیرند.

با چه ساز و کاری؟ فرآیند این کار چگونه طراحی شده، یعنی بررسی و شناختتان چگونه است؟ چه برنامه‌ریزی انجام داده‌اید و این کار را چگونه اجرا و ارزشیابی خواهید کرد؟

یک قهرمان جهانی در 3 مرحله تمرینات خود را انجام می‌دهد: 1-  آموزش 2-  تصحیح و عادی‌سازی حرکات 3 - زیباسازی.

ملی‌پوشان ما در حال حاضر در بخش نخست هیچ مشکلی ندارند یعنی به انجام تمام حرکاتی که چینی‌ها انجام می‌دهند، قادر هستند. اما در بخش‌های 2 و 3 دچار مشکلند؛ یعنی حرکات آنها اصلا روانی و زیبایی قهرمانان جهان را ندارد و برای رسیدن به چنین سطحی نیازمند فرآیند زمانی طولانی‌مدت هستیم. این کارها را ما در اردوهای متعدد در سراسر سال و با پذیرش کاری بسیاری سخت و سنگین انجام خواهیم داد.

اردوهای ممتد و سنگین در کنار فواید خود، لطمه سنگینی به روان بازیکنان می‌زند. در سال گذشته ژیمناستیک اعزام‌های زیادی داشت که اگر هدفمند بوده باشد، باید منتظر فواید آن در آینده باشیم. چه تمهید دیگری برای پیشگیری از آفات اردوهای طولانی‌مدت داخلی در نظر گرفته‌اید؟

در سال آینده باز هم مسابقات را کمتر می‌کنیم و ترجیح داده‌ایم بودجه خود را مصروف برگزاری اردوهای مشترک با تیم‌های مطرح خارجی و شرکت در تورنمنت‌ها کنیم. تیم ایروبیک ما با فرانسه، هلند و تیم آرتیستیک ما با کره اردوی مشترک برگزار خواهد کرد. این اردوها از نیازهای مبرم قهرمانان ماست، چون بدون استرس طبیعی مسابقات، با قهرمانان بین‌المللی روبه‌رو می‌شوند. به لحاظ هزینه‌ای هم با مشکل خاصی روبه‌رو نمی‌شویم؛ چون هزینه رفت و برگشت به اضافه هزینه اجاره خانه‌ای که بتوانیم 10 تا 15 نفر را در آن اسکان دهیم، دارای حداقل هزینه است.

ضمن این که به فعالیت‌های قهرمان‌پروری درون مرزی نیز ادامه خواهیم داد. به این شکل که ما 53 قهرمان را در 4 اردوی غیرمتمرکز در طول سال ساماندهی می‌کنیم و آموزش می‌دهیم. این کار به صورت هدفمند و مستمر با حضور قهرمانان 17 تا 21‌سال با هدف حصول به مدال‌های جهانی و بین‌المللی صورت می‌گیرد. چون معتقدیم جوانان ما همان طور که در زمینه‌های دیگر توانایی‌های بالای خود را نشان داده‌اند، در ژیمناستیک نیز قطعا می‌توانند.

با کدام مربیان؟

مربیانی از خارج کشور آورده‌ایم؛ ازجمله کیم سو، سرمربی اهل کره شمالی تیم ملی که دارای سوابق قابل طرحی است و در کنار دیگر مربیان در حال فعالیت است. ضمن این که قصد داریم یکی، دو مربی برجسته دیگر را هم به ایران بیاوریم.

حسین طاهرخانی، سرمربی تیم‌ ملی از این تیم کنار رفت!

او هم‌آکنون عضو کمیته فنی ماست.

در این کمیته برخی پیشکسوتان و مربیان معتبر، دیگر حضوری ندارند و به جرگه منتقدان شما پیوسته‌اند.

من چون خود ژیمناست بوده‌ام، ارزش فراوانی برای پیشکسوتان قائلم، اما پیشکسوتی می‌تواند به ژیمناستیک کمک کند که تجربه مفید خود را با دانش روز تکمیل کند. چنین پیشکسوتانی در کنار ما هستند، ولی عزیزانی که دانش خود را به روز نمی‌کنند، فقط به عنوان پیشکسوت قابل احترامند و از مشورت‌های تجربی‌شان استفاده می‌کنیم.

چرا خیرخواه (سرمربی اسبق تیم ملی) در حالی که بهترین نتایج را برای ژیمناستیک ما به دست آورد از تیم ملی کنار گذاشته شد؟

من برای وی ارزش زیادی قائلم، در هر مرحله‌ای که به حضور او نیاز بوده، در خدمت ژیمناستیک قرار گرفته است. به هر حال فدراسیون برنامه‌ریزی خود را انجام داده است و براساس همان برنامه‌ها،‌ نفراتی را گزنیش و به خدمت می‌گیرد که توانایی انجام آن را داشته باشند و بتوانند نتایج مورد نظر و روبه جلو را رقم بزنند. خیرخواه چون در شهرستان اقامت دارد نمی‌تواند در تمام طول سال در تهران حضور داشته باشد.

در مجموع سیاست ما این است که در بخش‌های مختلف، فدراسیون را از انحصار خارج کنیم و از افکار و استعدادهای مختلف استفاده کنیم. در غیر این صورت درجا خواهیم زد. برای هر تیم ملی 3 تا 4 مربی فکور و با اندیشه در نظر گرفته‌ایم. ما هیچ‌گاه قصد نداشته‌ایم کسی را حذف یا کمرنگ کنیم، ولی وقتی تعداد زیاد شود، به‌ناچار نقش برخی کمرنگ‌تر به نظر می‌رسد.

واقعیت این است که بسیاری از مربیان واقعا زحمتکش در نقاط مختلف ایران مثلا اردبیل حاضرند که چون نتوانسته‌اند از حق خود دفاع کنند یا مدافعی برای حقوق آنها وجود نداشته است از صحنه دور مانده بودند که می‌‌خواهیم به آنها هم میدان دهیم.

در حیطه داوری هم همین قضیه وجود دارد و سابق بر این، آنقدر گستره محدود بوده که اگر مثلا فلان داور نمی‌‌توانست در مسابقه حاضر شود، کل مسابقه‌‌ها لغو می‌شد. در حالی که در آزمون داوری که برگزار کردیم، استعداد‌های درخشان گمنامی از اقصی‌ نقاط کشور خود را نشان دادند و رتبه‌های برتر را کسب کردند.

شما عنوان کرده‌اید که 10 ست کامل وسایل ژیمناستیک خریداری کرده‌اید تا در کشور مورد استفاده قرار گیرد. اگر قیمت هر ست نزدیک به 150 میلیون تومان در نظر گرفته شود، رقم کلی این خرید، نزدیک به 5/1 میلیارد تومان برآورد می‌شود. در حالی که کل بودجه فدراسیون ژیمناستیک 500 میلیون تومان (حدود یک سوم این مبلغ است) چگونه تامین اعتبار انجام گرفته است؟

ما 13 ست خریداری کرده‌ایم که چون خرید سنگینی بوده، واحد فروشنده برای تحویل از ما درخواست زمان کرده بود که به مرور آنها وارد کشور شده یا می‌شوند. برای تامین هزینه‌های فراتر از بودجه فدراسیون‌ نیز با رایزنی از منابعی چون ریاست سازمان تربیت بدنی، ریاست جمهوری، مجلس و دیگر ارگان‌ها و نهادها بهره گرفته‌‌ایم. به هر حال نباید به این امید می‌نشستیم که با 500 میلیون تومان،‌ چرخ ژیمناستیک بچرخد. خوشبختانه توانستیم پول‌‌های سرگردانی را جذب و در این بخش تزریق کنیم. هزینه‌‌های ما در سال 86، مجموعا حدود 6/1 تا
7/1 میلیارد تومان بوده است.

آیا سال آینده هم می‌‌خواهید انرژی مدیریتی خود را صرف رایزنی و جذب کسری بودجه کنید یا به امور مفید و راهبردی‌تری در جهت پیشرفت ژیمناستیک بپردازید؟

بودجه درخواستی ما برای سال 87، رقم 8/2 میلیارد تومان است که بنابر اظهار قراخانلو (رئیس کمیته‌ملی المپیک) رقم واقع‌بینانه و غیربلندپروازانه‌ای است.

شما اصرار داشتید که مواد جدیدی به حوزه فعالیت‌های فدراسیون ژیمناستیک اضافه شود، درخصوص این رشته‌های جدید و لزوم الحاق آن به فدراسیون توضیح دهید.

واقعیت این است که سن قهرمانی ژیمناستیک آرتیستیک (ماده سنتی این رشته) بسیار محدود است و قهرمانان فقط در سنین 17 تا 24 سال می‌توانند در اوج قرار داشته باشند و بعد از این دوره کوتاه با خلا‡ مخربی روبه‌رو می‌شوند. در حالی که در رشته‌های جدید عمر قهرمانی تا 35 سال است،‌ ضمن این که بسیاری از ژیمناست‌های ما استعداد فوق‌العاده در مواد پیشین ندارند،‌ولی در رشته‌های جدید، فوق‌العاده هستند؛ مثلا علیرضا فرخ و امین ارباب که به قول «آلکان» (مدرس فرانسوی ژیمناستیک) بهترین ژیمناست‌های فرانسه هم فرم خوب بدنی آنها را ندارند.

ما به موازات فعالیت‌‌های گذشته، رشته‌های جدیدی چون ایروبیک، ترامپولین و تامبولینگ را فعال کرده‌ایم و امسال قصد فعال کردن ژیمناستیک ریتمیک، ژیمناستارادا و آکروژیم که بسیار جذاب هستند را داریم. فعال شدن این مواد، سن قهرمانی ژیمناستیک راتا 20 سال افزایش می‌‌دهد. ضمن این که به لحاظ اقتصادی نیز تهیه یک ست کامل وسایل این رشته‌‌ها،‌ حدود یک دهم ابزار سخت افزاری (ست کامل ژیمناستیک) در مواد قبلی است. ما با فعال‌سازی این رشته‌ها در 7 تا 8 استان کار را آغاز و به مرور به تمام کشور تسری خواهیم داد.

شما چون خود فردی دانشگاهی هستید نیاز به یادآوری اهمیت آموزش ندارید. در این زمینه چه کرده‌اید؟

مهم‌ترین و پایه‌ای‌ترین حرکت‌ها در این زمینه،‌توجه گسترده به مهدکودک‌ها و آموزش و پرورش است که در بخش توسعه همگانی، طرح ژیمناستیک برای همه را دنبال می‌کنیم. نرم‌افزار این حرکت، آماده شده و برای عملیاتی شدن این فعالیت بسیار گسترده و آموزش به تعداد زیادی از مربیان مهدکودک‌‌ها و مدارس، همچنین در اختیار قراردادن امکانات لازم به‌ آنها، رایزنی‌‌های گسترده‌ای در حال انجام است که امیدواریم به زودی به ثمر بنشیند.

در بعد آموزش داوری، خوشبختانه تعداد 7 داور موجود ما اکنون به تعداد 25 داور بین‌المللی در سطوح بالاتر ارتقاء یافته است. اهمیت این موضوع وقتی روشن‌تر می‌شودکه به خاطر آوریم برای موفقیت در بعد قهرمانی، هر چقدر روی ارتقاء کیفی ورزشکاران توجه کنیم، به تنهایی کافی نخواهد بود و باید در کنار آن، از نفوذ بالایی در رده‌های داوری مسابقه‌ها برخوردار باشیم تا حق ژیمناست‌هایمان تضییع نشود که این کار بدون تربیت داورانی از سری آ و سر داوران امکان‌پذیر نیست.

در بعد‌ آموزش مربیان هم، طرح ایجاد آکادمی ژیمناستیک به ما اجازه می‌دهد تا به طور جدی‌تری برای مربیان درجه 3، 2، یک و ملی، اطلاعات و مهارت‌ها را به روز کنیم. تا آنها مسائل را به طور علمی پیش ببرند.