آسیب به ۷۹ مرکز بهزیستی در جنگ رمضان
در جریان «جنگ رمضان» حملات نظامی و ناامنیهای گسترده، بسیاری از مراکز خدماتی و حمایتی را در معرض تهدید مستقیم قرار داد. مراکزی که مأمن افراد دارای معلولیت، سالمندان و اقشار آسیبپذیر بودند، ناگهان در میانه بحرانی قرار گرفتند که نهتنها زیرساختها، بلکه امنیت روانی ساکنان آنها را نیز هدف قرار داده بود. شدت حملات در برخی مناطق به حدی بود که ادامه فعالیت این مراکز بدون جابهجایی فوری، جان هزاران نفر را با خطر جدی مواجه میکرد.
حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی، خسارات قابلتوجهی به زیرساختهای مراکز آموزشی، توانبخشی و اجتماعی وارد کرد. فراتر از خسارات فیزیکی، تبعات روانی این حملات برای مددجویان و خانوادهها بسیار عمیق بود. ترس، اضطراب و نااطمینانی، فضای عمومی مراکز را تحت تأثیر قرار داد. در کنار این شرایط سخت، مشارکت مردمی نقش مهمی در کاهش آسیبها ایفا کرد. حضور داوطلبان، کمکهای نقدی و غیرنقدی و شکلگیری گروههای محلی، به تداوم خدمات و حمایت از آسیبدیدگان کمک کرد.این همبستگی اجتماعی نشان دادکه در دل بحرانهای نظامی،ظرفیتهای انسانی و اجتماعی میتواند بهعنوان عاملی تعیینکننده در مدیریت شرایط عمل کند.هرچند آثار این حملات تا مدتها باقی خواهد ماند اما تجربه این بحران، اهمیت آمادگی، مدیریت سریع و تکیه برهمبستگی اجتماعی را بیش از پیش آشکار کرد؛ در همین رابطه با سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور به گفتوگو پرداختهایم.
در روزهای بحران «جنگ ۴۰روزه رمضان»، سازمان بهزیستی کشور چه اقداماتی انجامداد؟
در روزهایی که جنگ ۴۰روزه رمضان سایهای سنگین از نگرانی، ناامنی والتهاب را بر زندگی مردم انداخته بود، سازمان بهزیستی کشور تلاش کرد فراتر از یک نهاد اجرایی عمل کند و به پناهگاهی امن برای آسیبپذیرترین اقشار جامعه تبدیل شود. در آن مقطع، مسئولیت ما صرفا ارائه خدمات معمول نبود؛ بلکه حفظ کرامت انسانی، صیانت از جان مددجویان و تداوم حمایت در شرایطی کاملا بحرانی،به اولویتی حیاتی تبدیل شده بود.ما خود راخانوادهای بزرگ میدانستیم که اعضایش در سختترین شرایط کنار یکدیگر میایستند. همین نگاه باعث شد با بسیج همه ظرفیتهای انسانی، تخصصی و لجستیکی، در کوتاهترین زمان ممکن تصمیمات عملیاتی و مؤثر اتخاذ کنیم.
در این میان، جان بیش از ۲۰۰هزار نفر از مددجویان ساکن در ۵۲۰۰ مرکز بهزیستی، امانتی ارزشمند در دستان ما بود. با توجه به شرایط خاص، در سریعترین زمان ممکن ۱۸۰ مرکز تخلیه یا به مناطق امن منتقل و حدود ۳۵هزار مددجو به نقاط امن جابهجا شدند. این جابهجاییها با حساسیت بالا و با در نظر گرفتن شرایط جسمی و روحی افراد انجام شد تا کمترین آسیب متوجه آنان شود. همچنین، ۳۰هزار نفر از افراد دارای معلولیت شدید و بسیار شدید و سالمندان در ۵۰۰مرکز بهصورت شبانهروزی رصد و پایش شدند تا خدمات مراقبتی آنان بدون وقفه ادامه یابد.
در حوزه آموزش و توانبخشی شرایط چگونهبود؟
در این حوزه نیز تلاش کردیم چرخه خدمات متوقف نشود. ۱۷هزار دانشآموز از خدمات آموزشی تکمیلی و برنامههای مداخله در بحران بهرهمند شدند تا از آسیبهای تحصیلی و روانی دور بمانند. از سوی دیگر، هزار مرکز توانبخشی با بهرهگیری از ظرفیتهای نوین، خدمات خود را بهصورت غیرحضوری ادامه دادند.
نکته مهم دیگر، بازگشت ۲۲هزار مددجو به محیط امن خانواده بود؛ اقدامی که با هدف کاهش ریسک و با تکیه بر ظرفیت خانوادهها انجام شد تا مراقبت در فضایی امنتر تداوم پیدا کند.
برای حمایتهای روانی و اجتماعی چه اقداماتی انجامدادید؟
بیتردید یکی از مهمترین پیامدهای چنین بحرانهایی، فشارهای روانی گسترده بر افراد و خانوادههاست. در همین راستا، سازمان بهزیستی تلاش کرد تا خدمات روانشناختی و حمایتی را بهصورت گسترده و مستمر ارائه دهد.
در شرایطی که اضطراب، ترس و نااطمینانی در جامعه افزایش یافته بود، خطوط ارتباطی ما هرگز خاموش نشد. سامانه مشاوره ۱۴۸۰ با ارائه بیش از ۱۴۵ هزار خدمت مشاورهای، به یکی از مهمترین تکیهگاههای روانی مردم تبدیل شد. همچنین، اورژانس اجتماعی ۱۲۳ با ارائه ۸۲هزارو۵۰۰ خدمت تخصصی و انجام ۱۹ هزار عملیات میدانی، حضوری فعال در صحنه داشت و در موارد بحرانی بهصورت مستقیم مداخله کرد.
در کنار این خدمات، برنامههای اجتماعمحور نیز اجرا شد و بیش از ۶۰هزار نفر از این خدمات بهرهمند شدند. در مجموع، ارائه بیش از ۳۰۶هزار خدمت روانشناختی و حمایتی، نقش مؤثری در کاهش آسیبهای روحی، مدیریت استرس و بازگرداندن نسبی آرامش به جامعه ایفا کرد.
نقش مردم و مشارکتهای اجتماعی در این بحران چگونه بود؟
اگر بخواهیم از یکی از مهمترین نقاط قوت این دوره یاد کنیم، بدون تردید باید به نقش مردم و مشارکتهای اجتماعی اشاره کنیم. در این بحران، همدلی و همراهی مردم جلوهای کمنظیر داشت. بیش از ۳۰هزار داوطلب جدید به شبکه خدمترسانی پیوستند و با انگیزهای مثالزدنی در کنار نیروهای تخصصی فعالیت کردند.
همچنین، بیش از ۳۰۰۰ گروه محلی و مردمی شکل گرفت که هر یک بهنوعی در کاهش آلام اجتماعی و حمایت از نیازمندان نقشآفرینی کردند. در این میان، ۶۵هزار خانوار آموزشهای تابآوری دریافت کردند تا بتوانند در مواجهه با شرایط بحرانی، عملکرد بهتری داشتهباشند.
پویشهایی مانند «ایران همدل»، «مثبت ماه» و «کنار مردم» نیز به بستری برای تجلی این همبستگی ملی تبدیل شدند. در نتیجه این پویشها، بیش از ۳۲۰میلیارد تومان کمک نقدی جمعآوری شد و توزیع گسترده اقلام حمایتی در سراسر کشور انجامگرفت.
از جمله این اقدامات میتوان به توزیع ۲۴۷هزاربسته معیشتی، ۶۰هزار بسته بهداشتی، ۶۸هزاردست پوشاک و حمایت درمانی از ۱۲هزاربیمار اشاره کرد. علاوه بر این، تعمیر و بازسازی واحدهای مسکونی آسیبدیده، تأمین ۲۴۱۱ سری جهیزیه، تهیه ۱۵۰۲ ویلچر و حمایت از مشاغل آسیبدیده مددجویان نیز در دستور کار قرار گرفت. مجموع ارزش این کمکهای نقدی و غیرنقدی به حدود ۱۵۰۰میلیارد تومان رسید که نشاندهنده عمق همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی در کشوراست.
چه خساراتی به مجموعه بهزیستی وارد شد و چه اقداماتی در این زمینه صورت گرفت؟
در کنار تمام تلاشها، این بحران خساراتی نیز به همراه داشت. متأسفانه ۱۸ نفر از همکاران خدوم ما به شهادت رسیدند و ۲۰ نفر دیگر مجروح شدند که این موضوع برای خانواده بهزیستی بسیار سنگین و تأثربرانگیز بود.همچنین، ۷۹ مرکز آموزشی، توانبخشی و اجتماعی دچار آسیب شدند و بیش از ۲۰۰میلیاردتومان خسارت به زیرساختها وارد شد. علاوه بر این، هزاران مددجو، واحد مسکونی وفرصت شغلی نیز تحت تأثیر این بحران قرار گرفتند.تمام این خسارات بهصورت دقیق مستندسازی شد و از طریق مجامع بینالمللی پیگیریهای لازم انجام گرفت تا صدای آسیبدیدگان به گوش نهادهای جهانی برسد. در کنار این اقدامات، با همراهی خیرین و نهادهای حمایتی، روند بازسازی و جبران خسارات نیز آغاز شد تا شرایط زندگی مددجویان هرچه سریعتر به وضعیت مطلوب بازگردد.
در حوزه آگاهی بخشی به جامعه هدف سازمان چه اقداماتی انجام شد؟
یکی از ابعاد مهم مدیریت بحران، اطلاعرسانی دقیق و تولید دانش کاربردی است. در همین راستا، سازمان بهزیستی بیش از ۴۶هزار محتوای تخصصی در حوزههای مختلف تولید کرد تا آگاهی عمومی و تخصصی افزایش یابد.همچنین، ۷۰دستورالعمل و شیوهنامه مداخله در بحران برای گروههای مختلف ازجمله کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و بیماران اعصاب و روان تدوین و ابلاغ شد. این اقدامات باعث شد مراکز بهزیستی در سراسر کشور با آمادگی و هماهنگی بیشتری به ارائه خدمات بپردازند. این بحران سرانجام به پایان رسید اما آنچه از آن باقی ماند، تجربهای عمیق از همدلی، تابآوری، چابکی و حضور مؤثر یک نهاد اجتماعی در کنار مردم بود. سازمان بهزیستی کشور نشان داد که حتی در سختترین شرایط نیز میتوان با تکیه بر همبستگی، تخصص و تعهد، در کنار مردم ایستاد و امید را زنده نگه داشت.
در روزهای بحران «جنگ ۴۰روزه رمضان»، سازمان بهزیستی کشور چه اقداماتی انجامداد؟
در روزهایی که جنگ ۴۰روزه رمضان سایهای سنگین از نگرانی، ناامنی والتهاب را بر زندگی مردم انداخته بود، سازمان بهزیستی کشور تلاش کرد فراتر از یک نهاد اجرایی عمل کند و به پناهگاهی امن برای آسیبپذیرترین اقشار جامعه تبدیل شود. در آن مقطع، مسئولیت ما صرفا ارائه خدمات معمول نبود؛ بلکه حفظ کرامت انسانی، صیانت از جان مددجویان و تداوم حمایت در شرایطی کاملا بحرانی،به اولویتی حیاتی تبدیل شده بود.ما خود راخانوادهای بزرگ میدانستیم که اعضایش در سختترین شرایط کنار یکدیگر میایستند. همین نگاه باعث شد با بسیج همه ظرفیتهای انسانی، تخصصی و لجستیکی، در کوتاهترین زمان ممکن تصمیمات عملیاتی و مؤثر اتخاذ کنیم.
در این میان، جان بیش از ۲۰۰هزار نفر از مددجویان ساکن در ۵۲۰۰ مرکز بهزیستی، امانتی ارزشمند در دستان ما بود. با توجه به شرایط خاص، در سریعترین زمان ممکن ۱۸۰ مرکز تخلیه یا به مناطق امن منتقل و حدود ۳۵هزار مددجو به نقاط امن جابهجا شدند. این جابهجاییها با حساسیت بالا و با در نظر گرفتن شرایط جسمی و روحی افراد انجام شد تا کمترین آسیب متوجه آنان شود. همچنین، ۳۰هزار نفر از افراد دارای معلولیت شدید و بسیار شدید و سالمندان در ۵۰۰مرکز بهصورت شبانهروزی رصد و پایش شدند تا خدمات مراقبتی آنان بدون وقفه ادامه یابد.
در حوزه آموزش و توانبخشی شرایط چگونهبود؟
در این حوزه نیز تلاش کردیم چرخه خدمات متوقف نشود. ۱۷هزار دانشآموز از خدمات آموزشی تکمیلی و برنامههای مداخله در بحران بهرهمند شدند تا از آسیبهای تحصیلی و روانی دور بمانند. از سوی دیگر، هزار مرکز توانبخشی با بهرهگیری از ظرفیتهای نوین، خدمات خود را بهصورت غیرحضوری ادامه دادند.
نکته مهم دیگر، بازگشت ۲۲هزار مددجو به محیط امن خانواده بود؛ اقدامی که با هدف کاهش ریسک و با تکیه بر ظرفیت خانوادهها انجام شد تا مراقبت در فضایی امنتر تداوم پیدا کند.
برای حمایتهای روانی و اجتماعی چه اقداماتی انجامدادید؟
بیتردید یکی از مهمترین پیامدهای چنین بحرانهایی، فشارهای روانی گسترده بر افراد و خانوادههاست. در همین راستا، سازمان بهزیستی تلاش کرد تا خدمات روانشناختی و حمایتی را بهصورت گسترده و مستمر ارائه دهد.
در شرایطی که اضطراب، ترس و نااطمینانی در جامعه افزایش یافته بود، خطوط ارتباطی ما هرگز خاموش نشد. سامانه مشاوره ۱۴۸۰ با ارائه بیش از ۱۴۵ هزار خدمت مشاورهای، به یکی از مهمترین تکیهگاههای روانی مردم تبدیل شد. همچنین، اورژانس اجتماعی ۱۲۳ با ارائه ۸۲هزارو۵۰۰ خدمت تخصصی و انجام ۱۹ هزار عملیات میدانی، حضوری فعال در صحنه داشت و در موارد بحرانی بهصورت مستقیم مداخله کرد.
در کنار این خدمات، برنامههای اجتماعمحور نیز اجرا شد و بیش از ۶۰هزار نفر از این خدمات بهرهمند شدند. در مجموع، ارائه بیش از ۳۰۶هزار خدمت روانشناختی و حمایتی، نقش مؤثری در کاهش آسیبهای روحی، مدیریت استرس و بازگرداندن نسبی آرامش به جامعه ایفا کرد.
نقش مردم و مشارکتهای اجتماعی در این بحران چگونه بود؟
اگر بخواهیم از یکی از مهمترین نقاط قوت این دوره یاد کنیم، بدون تردید باید به نقش مردم و مشارکتهای اجتماعی اشاره کنیم. در این بحران، همدلی و همراهی مردم جلوهای کمنظیر داشت. بیش از ۳۰هزار داوطلب جدید به شبکه خدمترسانی پیوستند و با انگیزهای مثالزدنی در کنار نیروهای تخصصی فعالیت کردند.
همچنین، بیش از ۳۰۰۰ گروه محلی و مردمی شکل گرفت که هر یک بهنوعی در کاهش آلام اجتماعی و حمایت از نیازمندان نقشآفرینی کردند. در این میان، ۶۵هزار خانوار آموزشهای تابآوری دریافت کردند تا بتوانند در مواجهه با شرایط بحرانی، عملکرد بهتری داشتهباشند.
پویشهایی مانند «ایران همدل»، «مثبت ماه» و «کنار مردم» نیز به بستری برای تجلی این همبستگی ملی تبدیل شدند. در نتیجه این پویشها، بیش از ۳۲۰میلیارد تومان کمک نقدی جمعآوری شد و توزیع گسترده اقلام حمایتی در سراسر کشور انجامگرفت.
از جمله این اقدامات میتوان به توزیع ۲۴۷هزاربسته معیشتی، ۶۰هزار بسته بهداشتی، ۶۸هزاردست پوشاک و حمایت درمانی از ۱۲هزاربیمار اشاره کرد. علاوه بر این، تعمیر و بازسازی واحدهای مسکونی آسیبدیده، تأمین ۲۴۱۱ سری جهیزیه، تهیه ۱۵۰۲ ویلچر و حمایت از مشاغل آسیبدیده مددجویان نیز در دستور کار قرار گرفت. مجموع ارزش این کمکهای نقدی و غیرنقدی به حدود ۱۵۰۰میلیارد تومان رسید که نشاندهنده عمق همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی در کشوراست.
چه خساراتی به مجموعه بهزیستی وارد شد و چه اقداماتی در این زمینه صورت گرفت؟
در کنار تمام تلاشها، این بحران خساراتی نیز به همراه داشت. متأسفانه ۱۸ نفر از همکاران خدوم ما به شهادت رسیدند و ۲۰ نفر دیگر مجروح شدند که این موضوع برای خانواده بهزیستی بسیار سنگین و تأثربرانگیز بود.همچنین، ۷۹ مرکز آموزشی، توانبخشی و اجتماعی دچار آسیب شدند و بیش از ۲۰۰میلیاردتومان خسارت به زیرساختها وارد شد. علاوه بر این، هزاران مددجو، واحد مسکونی وفرصت شغلی نیز تحت تأثیر این بحران قرار گرفتند.تمام این خسارات بهصورت دقیق مستندسازی شد و از طریق مجامع بینالمللی پیگیریهای لازم انجام گرفت تا صدای آسیبدیدگان به گوش نهادهای جهانی برسد. در کنار این اقدامات، با همراهی خیرین و نهادهای حمایتی، روند بازسازی و جبران خسارات نیز آغاز شد تا شرایط زندگی مددجویان هرچه سریعتر به وضعیت مطلوب بازگردد.
در حوزه آگاهی بخشی به جامعه هدف سازمان چه اقداماتی انجام شد؟
یکی از ابعاد مهم مدیریت بحران، اطلاعرسانی دقیق و تولید دانش کاربردی است. در همین راستا، سازمان بهزیستی بیش از ۴۶هزار محتوای تخصصی در حوزههای مختلف تولید کرد تا آگاهی عمومی و تخصصی افزایش یابد.همچنین، ۷۰دستورالعمل و شیوهنامه مداخله در بحران برای گروههای مختلف ازجمله کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و بیماران اعصاب و روان تدوین و ابلاغ شد. این اقدامات باعث شد مراکز بهزیستی در سراسر کشور با آمادگی و هماهنگی بیشتری به ارائه خدمات بپردازند. این بحران سرانجام به پایان رسید اما آنچه از آن باقی ماند، تجربهای عمیق از همدلی، تابآوری، چابکی و حضور مؤثر یک نهاد اجتماعی در کنار مردم بود. سازمان بهزیستی کشور نشان داد که حتی در سختترین شرایط نیز میتوان با تکیه بر همبستگی، تخصص و تعهد، در کنار مردم ایستاد و امید را زنده نگه داشت.
گفت و گو
محمدرضا مهدوی در گفتوگو با جام جم آنلاین
کاش با این همه ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمیرفتیم / میتوانیم در جام جهانی بترکانیم
«جامجم» در گفتوگو با معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی بررسی کرد
دو هدف دشمن از حمله به زیرساختهای گردشگری
