سمفونی اشک‌ها و شکوفه‌ها

در روزهای گذشته نیز کم نبوده‌اند قطعاتی که در سایه جنگ و با صدای خوانندگان مختلف، در راستای ادای دین به هویت ملی و تمامیت ارضی منتشر شده و مورد حمایت بنیاد رودکی قرار گرفته‌اند. صرف‌نظر از این‌ها، بنیاد رودکی نیز طی یک ماه گذشته تولید مجموعه آثار متنوعی را با درونمایه ادای احترام به شهدای جنگ تحمیلی را به‌عهده داشته است. آنچه درپی می‌آید، حاصل گفت‌وگوی ما با محمد الله‌یاری فومنی، مدیرعامل بنیاد رودکی در توضیح بیشتر این برنامه‌هاست. 

اگر ممکن است در ابتدای بحث به فعالیت‌هایی که متناسب با موضوع جنگ تحمیلی اخیر از سوی بنیاد رودکی در حیطه موسیقی صورت گرفته اشاره‌ای داشته باشید؛ به‌خصوص این‌که در روزهای اخیر، ذیل رویداد «ایران، سرچشمه هنر» کارهای خلاقانه‌ای در حوزه موسیقی صورت گرفته است. 
اخیرا قطعه‌ای باعنوان «انشای آخر» از سوی بنیاد رودکی به‌مناسبت فرارسیدن چهلم دانش‌آموزان میناب منتشر شده است. بی‌تردید شهادت دانش‌آموزان میناب واقعه تلخی بود که نه‌تنها مردم ایران که کل جهان را متاثر کرد، به‌خصوص این‌که هدف قراردادن مدارس به‌هنگام جنگ براساس قوانین بین‌الملل، مصداق جنایت جنگی به‌شمار می‌رود. در نتیجه تصمیم گرفتیم برای آن‌که محتوای این قطعه برای ملیت‌های دیگر قابل‌درک باشد، در کنار انتشار فارسی، این کار را به‌زبان انگلیسی نیز منتشر کنیم. این قطعه با صدای سیدمحسن حسینی خوانده و به شهدای میناب تقدیم شده است. البته در ایام جنگ، هنرمندان دیگری هم با تکیه بر این موضوع به تولید آثار مختلفی پرداخته‌اند. ما از زمان وقوع جنگ ۱۲روزه سعی کردیم با تولید آثار هنری به ثبات و تقویت روحیه جمعی بپردازیم و از همه مهم‌تر براین نکته تاکید داشته باشیم که هنرمندان در حساس‌ترین برهه‌ها در کنارمردم هستند. کما این‌که همزمان با شهادت رهبر انقلاب، قطعه «ایران‌مرد» منتشر و با بازخورد خوبی از سوی مخاطبان روبه‌روشد. علاوه بر آن، در جریان برگزاری مراسم بزرگداشت مقام معظم رهبری در تالار وحدت، ارکستر ملی قطعات حماسی تاثیرگذاری را دراین مراسم اجرا کرد. در ایام شهادت شهید تنگسیری نیز یک مجموعه موسیقی حماسی در ۶ بخش از سوی بنیاد رودکی و باحضورهنرمندان حرفه‌ای منتشرشد.در این اثر تلاش شد تا رشادت‌های شهید تنگسیری به شجاعت شهید علی دلواری شبیه‌سازی شود. از سوی دیگر، مجموعه‌قطعاتی با عنوان «این مرز پرگهر» مشتمل بر آثار خوانندگانی که در وصف ایران خوانده بودند، اخیرا از سوی بنیاد رودکی عرضه شده است. این قطعات همراه با کلیپ‌های تصویری از استان‌هایی است که در طول جنگ به‌دفعات مورد حمله قرار گرفته‌اند. این مجموعه با صدای خوانندگانی چون علیرضا قربانی، شهرام ناظری، سالار عقیلی، علیرضا افتخاری و دیگر خوانندگان جوان منتشر شده است. طبعا روند تولید چنین آثاری باید ادامه داشته باشد. البته در کنار کارهایی که مشخصا به آن اشاره کردم، شاهد تولیدات دیگری به‌شکل خودجوش از سوی هنرمندان در عرصه‌های تجسمی و موسیقی بوده‌ایم که نشان از همراهی و همدلی هنرمندان با مردم در بزنگاه‌های حساس تاریخی دارد. 
 
از دید شما انتشار آلبوم‌هایی مانند «فرشتگان میناب» و «انشای آخر» چقدر می‌تواند واکنش‌های بیرونی و جهانی در پی داشته باشد؟
اولین‌روز جنگ با شهادت رهبرمعظم انقلاب و دانش‌آموزان مدرسه میناب توأم بود و بر افکار عمومی تاثیر زیادی گذاشت، به‌طوری که دیدگاه همان تعداد از مردم کشورهای دیگر که ممکن بود درحقانیت ما دراین جنگ تردیدداشته باشند،با انعکاس خبر شهادت دانش‌آموزان میناب به‌کلی تغییر کرد و ورق به‌نفع مظلومیت مردم ایران برگشت. طبعا به‌غیر از اقلیتی که هدف‌شان جنگ‌طلبی و کشتار افراد عادی است و قصد دارند تاب‌آوری جامعه را کاهش داده و ایجاد تشتت کنند، مابقی مردم در ایران و جهان نسبت به خانواده، فرزند، اماکن عمومی ومفاهیمی ازاین‌دست حساسیت زیادی دارند. اصولا در جنگ‌هایی مانند غزه، کوزوو، هیروشیما و.... که نبرد حق دربرابرباطل است، ستم‌های ناشی ازجنگ بر کودکان همواره مورد انزجار افکار عمومی قرار دارد. درباره میناب هم همین اتفاق افتاد و مردم داخل و خارج ایران به این واقعه واکنش نشان دادند. 
 
در جریان حملات اخیر، تعداد زیادی از بناهای تاریخی و موزه‌ها تخریب و دستخوش صدمات جدی شدند؛ بااین‌حال بنیاد رودکی چقدر می‌تواند درکنار دیگر نهادهای مرتبط، در کمک‌رسانی به این بناها نقش داشته باشد؟
باتوجه به انفجارهایی که در غرب تهران صورت گرفت، برج آزادی یکی از اماکنی بود که طبقات تحتانی آن از‌جمله کافه‌گالری دچار آسیب جدی شد. همان زمان با اطلاع‌رسانی ما، مقرر شد وزارت فرهنگ‌وارشاد اسلامی ومیراث فرهنگی به‌شکل مشترک،‌متولی ترمیم بخش‌های آسیب‌دیده این بنا باشند.امیدوارم‌دربازه زمانی‌کوتاهی شاهدبازگشایی فضاهای دیداری برج آزادی باشیم، کمااین‌که قراراست به‌زودی یک نمایشگاه خوشنویسی باموضوع «ایران»دربرج آزادی برگزار شود. 
 
از شروع جنگ تاامروز اغلب قطعاتی که از سوی هنرمندان مختلف ارائه شده، بیشتر درقالب موسیقی پاپ بوده است؛ به‌نظر شما، دلیل این عدم توازن میان تولیدات پاپ و موسیقی ایرانی دراین زمینه چه بوده است؟
در روزهای جنگ به‌دلیل محدودیت‌های اینترنتی، دسترسی هنرمندان به مردم کمتر بوده است؛ همین مساله باعث شده هنرمندان برای تولید اثر دست به کارهای متفاوتی بزنند.به‌عنوان مثال، بعضی ازهنرمندان دلنوشته‌هایی رادر قالب آواز منتشر کردند، برخی دیگر از هنرمندان در مراکز درمانی و مراکز آسیب‌دیده حضور یافتند و به تکنوازی پرداختند. تعدادی هم مانند علی قمصری در نیروگاه دماوند حضور یافته و با نواختن ساز، احساس همدردی خود را نسبت به هویت ملی و تمامیت ارضی ادا کرده‌اند. درواقع هرکدام از این هنرمندان تلاش کرده‌اند تا سهمی در افزایش تاب‌آوری اجتماعی داشته باشند. امیدوارم به‌زودی با گشایش فضای مجازی شاهد تولیدات بیشتری از سوی هنرمندان در حیطه‌های مختلف باشیم. هرچند تاجایی که اطلاع داریم، تاامروز هم تعدادی اثر، متناسب با جنگ تحمیلی اخیر در حوزه موسیقی پاپ و سنتی تولید شده است. منتهی از آنجایی که تولید یک قطعه موسیقی سنتی در قیاس با موسیقی پاپ زمانبرتر است، دراین روزها بیشتر شاهد انتشار آثاری در ژانر پاپ بوده‌ایم تا سنتی. 

 

 
ممکن است درباره برنامه‌های آتی هم توضیح دهید؟ 
همان‌طور که اشاره کردم فعالیت‌های نمایشگاهی و موزه‌ای به‌زودی در برج آزادی شروع می‌شود. همچنین، تالار وحدت، رودکی و حافظ میزبان اجراهای تازه‌ گروه‌های موسیقی خواهند بود. طی روزهای گذشته نیز تمرینات ارکسترملی شروع شده و به‌زودی ارکسترسمفونیک تهران هم تمرینات خود را برای اجراهای تازه از سر می‌گیرد. آنچه مسلم است این که مجموعه این فعالیت‌ها می‌تواند به تقویت روحیه در میان دیگر هنرمندان برای خلق و اجرای اثر کمک کند.