دودمان سیاه پهلوی

این برنامه گفت‌وگومحور سعی دارد تاریخ دوران پهلوی را مرور کند تانشان دهدآن چه از«زمان شاه» می‌گویند و می‌شنویم چقدر ریشه در واقعیت دارد. برنامه دودمان که در هشت قسمت تولید شده و تا‌کنون هفت قسمت آن روی آنتن رفته با دعوت از مهمان‌هایی، دوران پهلوی اول و دوم را مرور می‌کند.محمد رحمانی، نویسنده و روزنامه‌نگار، برنده کتاب سال جمهوری اسلامی و برنده جایزه جلال، اجرای این برنامه را برعهده دارد. او امیدوار است چنین برنامه‌هایی در رسانه‌ملی ادامه داشته باشد؛ چون لزوم تولید چنین برنامه‌های تاریخی و روشنگرانه‌ای را در مقابل انبوه برنامه‌سازی‌هایی که سعی دارند پهلوی را طور دیگری نمایش دهند، ضروری‌می‌داند. 
محمد رحمانی، مجری برنامه دودمان، در توصیف برنامه فوق به جام‌جم می‌گوید: دودمان برنامه‌ای نخبگانی است که سعی در فهم عمیق‌تر مسائل تاریخی ــ اجتماعی  ــ سیاسی دارد. دودمان فضایی گفتمانی است که در آن تلاش می‌کنیم بی‌طرف باشیم. در این برنامه با هم رویدادهای تاریخی را مرور می‌کنیم. 
او نگاه عمیق تاریخی را این روزها ضروری‌تر از گذشته می‌داند و می‌گوید: شعارهای مرتبط با بازگشت پهلوی که از سوی برخی جریان‌ها مطرح شده است، نوعی ارتجاع به‌شمار می‌آیدواین نگاه به عقب نشان می‌دهد برخی از مردم مطالعات تاریخی درستی ندارند. بنابراین در این برنامه واقعیت‌های تاریخی را در آن دوران بازخوانی می‌کنیم. در این مسیر قصد سیاه‌نمایی پهلوی را نداریم و اگر نکته مثبتی هم ببینیم آن‌را مطرح می‌کنیم. در نهایت مخاطب این برنامه که اهل تفکر است، می‌تواند قضاوت کند.

جنگ رسانه‌ای برای سفید‌شویی پهلوی
رحمانی در پاسخ به این سؤال که جریان تطهیر پهلوی چقدر موفق عمل کرده است، می‌گوید: شاید باید گفت موفق بوده‌اند. ببینید چند رسانه با هزینه‌های هنگفت درحال ساخت محتوادرباره پهلوی هستند.مستندهایی که هر یک درحوزه‌ای ساخته شده و قصد دارند نشان دهند پهلوی در حوزه‌های مختلف اعم سیاست خارجی، داخلی،اقتصادی و‌...چقدرموفق عمل کرده است! 
او ادامه می‌دهد: جریان تطهیر پهلوی در همه حوزه‌ها محتوا تولید می‌کنند و مخاطب آنها توده‌ها هستند و مخاطب نخبگانی ندارند. این جریان به‌قدری روی تفکر توده‌ها کار کرده که حتی برخی از دانشجوها هم تحت‌تأثیر قرار گرفته‌اند. در مواردی می‌بینیم دانشجویی که باید تفکر عمیق‌تری داشته باشد تحت‌تأثیر چنین سفیدشویی‌هایی قرار گرفته‌است. رحمانی با بیان این‌که تلاش برای تطهیر پهلوی فقط به رسانه‌های خارجی محدود نمی‌شود، توضیح می‌دهد: برخی از تولیدات نمایش خانگی تصویری آرمانشهر از پهلوی می‌سازد و طوری آن دوران را به تصویر می‌کشد که انگار آن دوران همه‌چیز سر جای خود بوده و ارتجاعیون آن را نابود کردند.
او با بیان این‌که افرادی که دوران پهلوی زندگی کردند درک درستی از آن دوران دارند، ادامه می‌دهد: حتی افراد تأثیرگذار در دوران پهلوی که سرشان به تن‌شان می‌ارزد مثل سیدحسین نصر، پشت جریان پهلوی‌گرا نیستند.  رحمانی با بیان این‌که جامعه باید بداند اگر آنها برگردند، اوضاع بهتر از قبل نخواهد شد، می‌گوید: اگر مردم تنگناها و محدودیت‌های جدی را لمس کنند متوجه می‌شوند آزادی فقط در آزادی پوشش و سبک زندگی خلاصه نمی‌شود. او در این مورد بیشتر توضیح می‌دهد: چند روز پیش گلشیفته فراهانی حرفی زده بود که به مذاق پهلوی‌چی‌ها خوش نیامد و همین موضوع باعث شد هجمه‌هایی علیه او شکل بگیرد. هرکسی حرفی بزند که باب میل آنها نباشد به خشن‌ترین شکل ممکن رفتار کرده و واکنش نشان می‌دهند و سعی می‌کنند آنها را به لجن بکشانند.

یک سوال مهم از پهلوی‌چی‌ها
رحمانی معتقد است برای درک قلدری پهلوی و طرفدارانش نیازی نیست حکومت آنها را تجربه کنیم  بلکه کافی است نگاهی به فضای مجازی بیندازیم. او بیان می‌کند: بسیاری از هنرمندان با وجود علاقه‌شان ولی جرات نکردند در جشنواره فجر شرکت کنند. باید از آنها پرسید اگر خودتان را لیبرال می‌دانید خب، عقاید لیبرالی شما کجاست؟ یک هنرمند ممکن است اصلا سیاسی نباشد و بخواهد آزادانه در رویداد شرکت کند. چرا باید این‌طور به او حمله کنیم؟ این جریان شبیه زامبی‌ها عمل می‌کند و با کوچک‌ترین مخالفتی، گروهی به آن حمله کرده و او را به باد فحش می‌گیرند. او درباره این‌که میل به پهلوی چقدر از خاطره‌بازی برمی‌آید، چنین پاسخ می‌دهد: مردم ایران اهل خاطره‌بازی هستند. با فاصله‌گرفتن از یک اتفاق، درد و ناراحتی‌هایش را فراموش می‌کنیم و برای‌مان نوستالژی می‌شود. ولی اینها احساسی و زودگذر است.

زبان آنها فحش و رفتارشان قلدری است
تهیه‌کننده‌دودمان با گفتن این‌که زبان پهلوی‌چی‌ها فحاشی است، ادامه می‌دهد: هرکسی باحمله خارجی به ایران مخالفت کند، طرفداران پهلوی به او فحش می‌دهند. اگر بگوییم بیایید تاریخ را با هم بخوانیم، فحش می‌دهند و ...این رفتار خیلی خطرناک است. اینها درحالی‌است که هنوز قدرتی ندارندوتصورکنید اگر قدرت دست این طیف باشد معلوم نیست چطور رفتار می‌کنند.
به اعتقاد وی، جامعه ایران، پهلوی را پس‌زده و اگر مطالعه درستی داشته باشیم برای آنچه قید کردیم، عطش نخواهیم داشت. این مجری می‌گوید: میان طرفداران پهلوی حتی یک استاد علوم‌انسانی وجود ندارد. درمیان آنها چند نفر افراد باسواد و اهل تاریخ حضور دارند؟ این نشان می‌دهد اگر مطالعه داشته باشیم سراغ پهلوی نمی‌رویم.
از محمد رحمانی می‌پرسم برای اجرای برنامه دودمان چقدرمطالعه داشته است؟ چنین پاسخ می‌دهد:ماگروهی محقق هستیم که سال‌هادرزمینه مطالعات تاریخی فعالیت داشتیم.بااستقبال شبکه‌افق ازاین طرح،فهرستی ازتحلیلگران‌متخصص‌تهیه کردیم. 
تیم ما پیشینه و زیست مطالعاتی در حوزه تاریخ داشت؛ بدین معنا که دانش آنها حاصل مطالعه‌ مقطعی برای تولید برنامه‌ دودمان نبود، بلکه از تخصص قبلی‌شان ریشه می‌گرفت. او درباره دعوت ازمهمانان برنامه می‌گوید: محدودیت هشت‌قسمتی برنامه اجازه نداد از افراد بیشتری میزبانی کنیم و به همین خاطر، دعوت ما تنها به چهار نفر محدود شد. نکته‌ قابل‌توجه این بود که سعی نکردیم لقمه را جویده‌شده در دهان مخاطب بگذاریم. تلاش داشتیم مخاطب را به تفکر واداریم. 
مجری برنامه دودمان می‌گوید: هدف ما ایجاد گفت‌وگوی چالشی وعلمی بود. مثلاً فردی را که در زمینه عشایر فعالیت داشته دعوت کردیم و به‌جای این‌که فقط او صحبت کند، گفت‌وگو را چالشی پیش‌بردیم. هرجا لازم بود به چالش علمی و طرح سؤالات و شبهات پرداختیم تا پاسخی عمیق‌تر و اقناعی دریافت کنیم تا مخاطب بیندیشد. 
او در مثالی دیگر می‌گوید: این پرسش را مطرح کردیم که چرا جامعه‌ ایرانی نسبت به ناسیونالیسم پهلوی اقبال نشان نداد؟ اگر چنین سنخیتی وجود داشت، چرا در کنار ناسیونالیسم پهلوی، جریان ملی‌گرای دیگری متولد شد که در موضع اپوزیسیون آن قرار گرفت؟ اگر این ناسیونالیست جامع‌الشرایط و جوابگو بود هر جریانی که علم ملی‌گرایی را برمی‌داشت باید ذیل آن تعریف می‌شد.
رحمانی می‌گوید: سعی کردیم زمان‌پریش نباشیم و همه چیز را در زمان خودش بسنجیم. من با وجود مطالعه در این زمینه، ترجیح دادم فرصت سخن را به مهمانان بدهم و تنها در موارد ضروری، موضوعاتی را مطرح کنم.